Samenstellingen



1 / 32
next
Slide 1: Slide
New lesson editorNederlandsMBOStudiejaar 1

This lesson contains 32 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 90 min
Report this lesson

Items in this lesson



This item has no instructions

Samenstellingen

Lesdoel:


Na de les kun je samenstellingen herkennen en foutloos schrijven volgens de spellingregels (inclusief tussenletters en koppelteken).

This item has no instructions

Wat is een samenstelling?

A

Een woord uit meerdere woorden

B

Een woord zonder betekenis

C

Een woord met een spatie

This item has no instructions

Samenstellingen

Een samenstelling is een woord dat uit meerdere woorden bestaat.

This item has no instructions

Basisregel

Als het kan, schrijf je de woorden gewoon aan elkaar. Dit kan alleen als er dan geen problemen zijn met lezen of uitspreken van het woord.

Bijvoorbeeld:

rugzak

maximumsnelheid

badkamerdeur

This item has no instructions

Basisregel

Dus: bedoel je één ding? Dan schrijf je het ook als één ding.


telefoonoplader <-> telefoon + oplader


boekenkast <-> boeken + kast


autoverhuurbedrijf <-> auto + verhuur+ bedrijf


This item has no instructions

Koppelteken

Als er wel problemen zijn met het lezen of uitspreken van een woord, kun je een koppelteken gebruiken. 

Dit is bijvoorbeeld zo als er door het samenstellen van twee klinkers, een andere klank ontstaat.

Bijvoorbeeld:

Na-apen

Mini-emmer

This item has no instructions

Koppelteken

Je gebruikt ook een koppelteken bij een samenstelling met een afkorting, aparte letter, getal of een symbool.

Bijvoorbeeld:

Dvd-speler

%-teken

Tussen-s

A4-blaadje

Ex-vrouw/oud-burgemeester


Voorbepaling: element dat voor het woord komt dat wordt bepaald.

Wat is juist geschreven?

A

zee egel

B

zeeegel

C

zee-egel

D

zeeëgel

This item has no instructions

Wat is juist geschreven?

A

zomer vakantie

B

zomervakantie

C

zomer-vakantie

D

zomersvakantie

This item has no instructions

Wat is juist geschreven?

A

IQ test

B

IQtest

C

IQ-test

D

IQstest

This item has no instructions

Tussenletters

Je schrijft een tussenletter -s, als je deze hoort in de uitspraak van het woord.

Bijvoorbeeld:

bakkersroom

streepjescode

verlovingsring



This item has no instructions

Tussenletters

Als het tweede gedeelte van de samenstelling met een -s begint, kun je de tussen-s niet meer horen. Vergelijk de samenstelling dan met een andere samenstelling, die met hetzelfde woord begint.

Bijvoorbeeld:

Stationsstraat (stations-plein)

Dorpsschool (dorps-raad)



This item has no instructions

Wat is juist geschreven?

A

meningverschil

B

meningsverschil

C

meningssverschil

D

menigverschil

This item has no instructions

Wat is juist geschreven?

A

bruidsluier

B

bruidssluier

C

bruidluier

D

bruidensluier

This item has no instructions

Maak de juiste samenstelling: mp3+speler

This item has no instructions

Maak de juiste samenstelling: meisje+stem

This item has no instructions

Maak de juiste samenstelling: auto+export

This item has no instructions

Maak de juiste samenstelling: moeder+kindje

This item has no instructions

En nu... oefenen!

Studiemeter --> Starttaal Online --> 3F --> Taalverzorging --> Spelling --> Aaneenschrijven en tussenklanken


De takenlijst staat  linksboven in je Studiemeter.

Lees de theorie goed door.

Klik op ‘Inleveren’ en vervolgens op ‘Nakijken’.

Klaar? Verder werken aan je achterstallige taken in je Studiemeter.

20

minute

00

second

This item has no instructions

Wat heb je vandaag onthouden?

This item has no instructions

Na afloop van de les

This item has no instructions

Tussenletters

Tussen de woorden van een samenstelling gebruik je vaak extra letters, dit zijn tussenletters.

Om te weten welke tussenletters je gebruikt, moet je het eerste woord eerst in het meervoud zetten.


This item has no instructions

Tussenletters

Eindigt het eerste deel in het meervoud op -en of -n, maar nooit op -s, dan krijgt het woord in een samenstelling de tussenletters -en of -n.

Bijvoorbeeld:

tandenborstel

enveloppenverpakking


This item has no instructions

Tussenletters

Ook als het eerste gedeelte van de samenstelling geen meervoud heeft, schrijf je geen -en, maar alleen een -e. 

Bijvoorbeeld:

roggebrood

rijstepap

This item has no instructions

Tussenletters

Kun je het eerste deel van het woord in het meervoud zowel met -(e)n als met -s schrijven, dan gebruik je de tussenletter -e.

Bijvoorbeeld:

vitaminepillen (vitaminen/vitamines)

secondewijzer (seconden/secondes)

groentesoep (groenten/ groentes)

This item has no instructions

Tussenletters

Eindigt het eerste deel van het woord op -eren, dan schrijf je in de samenstelling -er. 

Bijvoorbeeld:

Kinderfeest (kinderen) 

Rundersalade (runderen)

This item has no instructions

Tussenletters

Als het eerste deel van de samenstelling verwijst naar iets dat uniek is, schrijf je geen -en, maar alleen een -e. 

Bijvoorbeeld:

zonnebloem

Koninginnedag


This item has no instructions

Maak de juiste samenstelling: zon+bril

This item has no instructions

Wat is juist geschreven?

A

paardebloem

B

paardenbloem

C

paardesbloem

D

paardenenbloem

This item has no instructions

Wat is juist geschreven?

A

maneschijn

B

manenschijn

C

manensschijn

D

maanenschijn

This item has no instructions

Wat is juist geschreven?

A

tarwekorrel

B

tarwenkorrel

C

tarweskorrel

D

tarwenenkorrel

This item has no instructions