Жердің құрылысы

Жердің құрылысы

Пән атауы: География

Орындаған: Избасаров Исатай

Ш.Есенов атындағы Каспий технология және инжиниринг университеті

1 / 16
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 16 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Жердің құрылысы

Пән атауы: География

Орындаған: Избасаров Исатай

Ш.Есенов атындағы Каспий технология және инжиниринг университеті

🌍 Жер туралы жалпы мәлімет

  • Жер — Күн жүйесіндегі үшінші ғаламшар

  • Күннен орташа қашықтығы ≈ 150 млн км

  • Жасы шамамен 4,5 миллиард жыл

  • Пішіні — геоид (шар тәрізді)

  • Жер бетінің 71%-ын су, 29%-ын құрлық алып жатыр

  • Атмосферасы тіршілікке қолайлы

  • Тіршілік бар жалғыз ғаламшар

Жердің ішкі құрылысы🧱


  • Жер бірнеше қабаттан тұрады

  • Негізгі 3 қабаты бар:

    1. Жер қыртысы

    2. Мантия

    3. Ядро

  • Әр қабаттың құрамы мен температурасы әртүрлі

  • Қабаттар бір-бірінен тереңдігі бойынша ажыратылады

Жер қыртысы

  • Жердің ең сыртқы қабаты

  • Қалыңдығы 5–70 км аралығында

  • Екі түрі бар: материктік және мұхиттық

  • Адамдар осы қабатта өмір сүреді

  • Пайдалы қазбалар осы қабатта кездеседі

1

minute

00

second

Мантия

Мантия — жер қыртысы мен ядроның арасында орналасқан, өте қалың және жоғары температураға ие Жер қабаты.

Жердің ең қалың қабаты қайсысы?

A

жер қыртысы

B

сыртқы ядро

C

мантия

D

гидросфера

Ядро

⚙️ Ядро

  • Жердің ең ішкі қабаты

  • Ішкі және сыртқы ядродан тұрады

  • Негізінен темір мен никельден құралған

  • Температурасы 5000–6000°C

  • Жердің магнит өрісін қалыптастырады

Жердің ядросы неден құралған?

A

құм мен саз

B

темір мен никель

C

су мен мұнай

D

магма

🌎 Жер қыртысының түрлері

  • Жер қыртысының екі негізгі түрі бар:

    1. Материктік қыртыс – қалыңдығы 30–70 км, тау жыныстарынан тұрады

    2. Мұхиттық қыртыс – қалыңдығы 5–10 км, негізінен базальттан құралған

  • Пайдалы қазбалар негізінен материктік қыртыста кездеседі

  • Қыртыстың ерекшелігі жердің пішіні мен рельефіне әсер етеді

Мантияның негізгі құрамы қандай?

A

Су

B

Көмір

C

Силикатты минералдар

D

Темір

Гидросфера дегеніміз не?

A

Атмосфера

B

Су қабаты

C

Мантия

D

Жердің ядросы

Drag and Drop

Жоғарғы, қалың қабат

Төменгі, жұқа қабат

Тау жыныстарынан тұратын қыртыс

Мұхиттық қыртыс

Материктік қыртыс

Базальттан тұратын қыртыс

🌋 Мантиядағы қозғалыстар

🌋 Мантиядағы қозғалыстар

  • Мантияда конвекциялық қозғалыстар жүреді

  • Бұл қозғалыстар жер қыртысын жылжытуды, жер сілкінісі мен жанартауларды тудырады

  • Мантиядағы магма баяу қозғалады, бұл материктердің жылжуына әсер етеді

  • Конвекциялық ағындар арқылы Жердің ішкі жылуы беттік қабатқа жеткізіледі

Бос орындарға дұрыс сөздерді қой

Тапсырма:

Мантиядағы қозғалыстар туралы мәтінді толықтыр. Бос орындарға дұрыс сөздерді қой.

Мәтін:
Мантияда конвекциялық қозғалыстар жүреді. Бұл қозғалыстар жер қыртысын жылжытудыжәне жер сілкінісітудырады. Магма баяу қозғалады, бұл материктердің жылжуына әсер етеді.

Сөздер тізімі (тарту немесе жазу):

  • конвекциялық

  • материктердің

  • жер сілкінісі

  • жанартаулар

конвекциялық
жылжытуды
жер сілкінісі
материктердің

🧲 Ядроның әсері

  • Жердің ядросы магнит өрісін қалыптастырады

  • Магнит өрісі компас бағытын анықтайды

  • Сыртқы ядроның сұйық темірі мен никельі қозғалысы магнит өрісін тудырады

  • Магнит өрісі Жерді космикалық сәулелер мен радиациядан қорғайды

Қорытынды

  1. Жер күрделі құрылымға ие

  2. Негізгі қабаттары: жер қыртысы, мантия, ядро

  3. Әр қабаттың қалыңдығы, құрамы және температурасы әртүрлі

  4. Мантиядағы қозғалыстар және ядроның магнит өрісі Жердің динамикасына әсер етеді

  5. Жерді зерттеу ғылым үшін өте маңызды