Hoofdstuk 3
Productie dieren houden les 1
Groene productie
Hoofdstuk 3
Productie dieren houden les 1
Groene productie
Welkom
Kijken of iedereen er is
Wie ben ik
Hoe gaan de lessen eruit zien?
Lesplanning
Terugblik vorige les
Leerdoelen
Theorie
Opdrachten
Leerdoelen
Vooruitblik
Leerdoelen
Je kunt aan het uiterlijk van de dieren herkennen voor welk productiedoel het dier wordt gehouden.
Je weet op welke manieren productiedieren gehouden worden en je kunt die manieren herkennen.
Je kunt uitleggen op welke manieren het houden van dieren invloed heeft op het milieu.
Je kunt de kringloop van stoffen beschrijven.
Productiedieren en productiedoelen
Het aantal productiedieren per km2 (2016)
Gezelschapsdieren: voor de plezier. Kosten geld. Bijv. kat, hond of konijn
Productiedieren: moeten geld opleveren, voor het product dat ze leveren. bijv. vlees, eieren of wol
Eieren en vlees
Vlees en melk
Vlees
Kip
Koe
Varken
Type
Het doel waarvoor het dier gehouden wordt, bepaalt het type van het dier.
melkvee: lang leven en veel melk
vleeskoe: veel vlees van goede kwaliteit
Productie doel vaak aan het exterieur (uiterlijk) van het dier te zien.
Houderijsysteem afhankelijk van het type.
Waaraan kun je het TYPE dier herkennen?
Exterieur
Kleur
Uiterlijk
De grootte
Een kippenboer die op zijn bedrijf veel eieren produceert, kiest voor kippen van het:
vleestype
legtype
donsdtype
Welzijn
Dierwelzijn: de geestelijke en lichamelijke gezondheid van het dier.
Dieren in een gezonde en prettige omgeving, leven langer en brengen meer op.
Dierenwelzijn
Dieren hebben ook rechten.
Dit noemen de vijf vrijheden van Brambell.
vrijheid van honger en dorst
Vrij van pijn
vrij van stress
vrij van fysiek ongemak
vrij om natuurlijk gedrag te vertonen
Waar kijk je naar bij dierenwelzijn?
de geestelijke gezondheid van het dier
de lichamelijke gezondheid van het dier
de productie van het dier
de geestelijke en lichamelijke gezondheid van het dier
Kringloop van stoffen
Dieren eten planten en produceren mest.
Stoffen uit de mest zijn weer voedingsstoffen voor de planten.
Problemen:
Bouwland en grasland niet in de winter bemesten.
Te veel mest produceten.
Strenge regels om het milieu te beschermen
Milieu
Alle productiedieren in Nederland hebben eten nodig
Een deel wordt in Nederland geteeld
De rest wordt geimporteerd
Bossen worden gekapt en het vervoer van veevoer
Dit heeft invloed in andere landen
de geestelijke gezondheid van het dier
de lichamelijke gezondheid van het dier
de productie van het dier
de geestelijke en lichamelijke gezondheid van het dier
Rassen
Verschillende soorten productiedieren: koeien, varkens, kippen enz.
Rassen zijn verschillende dieren van dezelfde soort
Soorten kunnen onderling vruchtbare nakomelingen krijgen
Hybrides zijn kruisingen tussen verschillende rassen
Welke van de onderstaande beweringen is juist?
Een diersoort kun je onderverdelen in meerdere rassen
Een ras kun je onderverdelen in meerdere diersoorten
Beide antwoorden zijn waar
Beide antwoorden zijn niet waar
Geslachtskenmerken
Primaire geslachtskenmerken zijn bij geboorte aanwezig
♂ penis, zaadleider teeltballen
♀ vulva, eileider, eierstokken
Secundaire geslachtskenmerken komen later wanneer het dier ouder wordt
bijv. grotere penis / uiers, felle kleuren haan
Geslachtsrijp: het kan jongen krijgen
Fokrijp: het is dier is volgroeid
Wat is een voorbeeld van een primair geslachtskenmerk bij een varken?
De zeug heeft tepels
De beer is agressiever
De zeug heeft een baarmoeder
De beer heeft slagtangen
Noem twee secundaire geslachtskenmerken van een haan
Dekken of KI
geen overdracht van geslachtsziektes
veiliger voor mens en dier
sperma wordt gesekst
bronst = vruchtbare periode. een koe soms koortsig en een rodere vulva
Waaraan kun je zien dat een koe bronstig is?
Dracht en geboorte
dracht = vrouwelijk dier is bevrucht
natuurlijke geboorte of keizersnede
koe kalft meestal 1 jong; varkens ook wel 14 jongen per worp
bij geboorte biest (eerste moedermelk) heel belangrijk!
speenleeftijd is het stoppen met de moedermelk
Een koe die afkalft krijgt vaak ……. jong(en)
2
1
4
3
Wat is biest?
De melk die de koe de eerste twee weken geeft
De eerste moedermelk die een kalf drinkt
De melk die de koe de eerste week geeft
De melk die de koe de eerste 3 dagen geeft
Welke woorden staan in de juiste volgorde, waarbij speenleeftijd het laatste woord is?
bronstig – dekken – drachtig – geboorte – speenleeftijd
dekken – bronstig – geboorte – drachtig – speenleeftijd
drachtig – dekken – bronstig – geboorte – speenleeftijd
geboorte – dekken – drachtig – bronstig - speenleeftijd
Huisvesting rundvee
Melkvee meestel in een ligboxenstal
koeien kunnen vrij rondlopen
koeien liggen in boxen
steeds meer incombinatie met melkrobot
kalveren
jonge kalveren in een eenlingbox
ouder kalven in groephokken
Huisvesting varkens
Groepsdieren = huisvesten in groepen
uitzondering als zeur moet werpen
apart in de kraamafdeling
waar ze de biggen krijgt en kan zogen
Voeren gaat automatisch met voerrobot
soms gehouden in een zichtstal
uitgaan de stallucht wordt gezuiverd door een luchtwasser
Een drachtige zeug wordt meestal voor het werpen op de kraamafdeling in een kraamhok gelegd. Dit gebeurt omdat:
een zeug dan niet op haar biggen kan gaan liggen
een zeug agressief wordt als ze biggen heeft
een zeug niet kan werpen met veel varkens om haar heen
huisvesting geiten
potstal
geiten kunnen vrij rondlopen
ondergrond is o.a. stro
geiten worden in groepen gehouden
huisvesting kippen
scharrelstal
kippen kunnen vrij rondlopen
volièrestal
grond met strooisel
daarboven etages met voergoten en drinkbakken
boven in zitstokken
Een bedrijf heeft 40 vleesvarkens. 1 vleesvarken produceert 3,4 m3 mest per maand. Wat is de totale maandproductie aan mest? Geef het antwoord alleen in cijfers en twee decimalen.
planteneters / herbivoren
Penibel
Pens bek (herkauwen)
Netmaag
Boekmaag
Lebmaag darmen
Welke tanden ontbreken er bij een planteneter?
hoektanden
snijtanden
plooikiezen
alleseters / omnivoor
vleeseters / carnivoor
Sleep de juiste naam bij het plaatje.
carnivoor
herbivoor
omnivoor
Waarom is bij een vleeseter de bovenkaak vaak breder dan de onderkaak?
Dat is een aangeboren afwijking
Hierdoor kunnen de kiezen als de benen van een schaar langs elkaar heen glijden
In de bovenkaak zitten meer kiezen en tanden dan in de onderkaak
De gebitten van een alleseter en van een vleeseter verschillen van elkaar. Wat heeft de alleseter wel en de vleeseter niet?
hoektanden
snijtanden
knobbelkiezen
plooikiezen
Sleep de kiezen en tanden naar de juiste voereter.
Carnivoor
Herbivoor
Omnivoor
Ze hebben knipkiezen en hoektanden.
Ze hebben knobbelkiezen.
Ze hebben snijtanden en plooikiezen.
Zaadeter
zaden moeilijk verteerbaar
spiermaag
steentjes
cloaca = gecombineerde darm- en urine-uitgang
ook ei gaat door cloaca
Op welke plek in het maag-darmstelsel van de kip worden zaden fijngemalen?
darmen
kliermaag
spiermaag
krop
soorten voer
ruwvoer
voer met veel structuur
krachtvoer
weinig structuur, geeft veel energie
onderhoudsvoer
voldoende om in leven en gezond te houden
productievoer
voor een dier dat bv eieren of melk produceert
Opdrachten
Wat: Lees door Thema 1 - Meer groente
Huiswerk: - Les 1 - Vragen 1 t/m 15
- Les 2 - Vragen 1 t/m 13
- Les 3 - Vragen 1 t/m 15
- Les 4 - Vragen 1 t/m 13
- Test jezelf allemaal
- Alles laten aftekenen
Hoe: Helemaal stil!! Muziek mag in!!
Tijd: De resterende tijd
Klaar: Ga bezig met een ander vak.