Hoofdstuk 6: par 6.2 Elektrische schakelingen

Hoofdstuk 6 paragraaf 6.2 elektrische schakelingen

1 / 37
next
Slide 1: Slide
New lesson editorNatuurkundeMiddelbare schoolvmbo kLeerjaar 3

This lesson contains 37 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min
Report this lesson

Items in this lesson

Hoofdstuk 6 paragraaf 6.2 elektrische schakelingen

Leerdoelen par 6.2

  1. Je kunt van een schakeling een schema tekenen.

  2. Je kunt uitleggen wat een serie- en een parallelschakeling is.

  3. Je kunt de spanning en de stroomsterkte meten.

4, e kunt het vermogen en energieverbruik van een apparaat berekenen.

gesloten stroomkring


Stroom kan alleen lopen als de stroomkring gesloten is. 


Je kan het vergelijken met een CV installatie van een huis.

Begrippen

Grootheid Spanning (U) = Electrische energie die stroom met zich meedraagt.

Eenheid = Volt (V)

Meetinstrument = Voltmeter


Grootheid Stroomsterkte (I) = Hoeveelheid stroom die door apparaat heen gaat.

Eenheid = Ampère (A)

Meetinstrument = Ampèremeter


Grootheid Vermogen (P) = Hoeveel energie een apparaat per seconde verbruikt

Eenheid = Watt (W)

Berekenen met Spanning en Stroomsterke (P = U x I)

Serieschakeling

Een serieschakeling heeft geen vertakkingen: de stroom kan maar één route kiezen. 


De stroom gaat door alle onderdelen van de schakeling. 

Elektronische symbolen voor schakelschema's

Tabel 14 basisbinas VMBO-kgt

Bij een serieschakeling wordt de spanning verdeeld over de apparaten in de stroomkring. De Stroomsterkte is in de gehele stroomking gelijk.

Rekenregel

De totale spanning door stroomkring = de spanning door stroomkring 1 + spanning door stroomkring 2 +
spanning door stroomkring 3 + …



De totale stroomsterkte is gelijk aan de stroomsterkte door de gehele stroomkring


Schakelaar


Een schakelaar onderbreekt of sluit de stroomkring. Je schakelt een schakelaar in serie met het apparaat dat aan- of uitgezet moet worden.

Parallelschakeling


Een serieschakeling bestaat uit één stroomkring.

Een parallelschakeling heeft twee of meer stroomkringen.

Bij een parallelschakeling wordt de stroomsterkte verdeeld over de apparaten in de stroomkring. De Spanning is in de gehele stroomkring gelijk.

Rekenregel

De totale stroomsterkte = stroomsterkte door stroomkring 1 + stroomsterkte door stroomkring 2 +

stroomsterkte door ....

Ibron = I1 + I2 = ….


De totale spanning is in alle stroomkringen gelijk aan de bronspanning

Ubron = U1 = U2 + …….


Vermogen (P)

Slide tekst

  • Het vermogen is de hoeveelheid energie die een apparaat per seconde verbruikt

  • Het vermogen geeft ook aan wat een apparaat kan.  

  • Apparaten met een hoger vermogen kunnen meer maar gebruiken ook meer elektrische energie.

  • Het vermogen van een apparaat staat altijd op het typeplaatje.


Berekening vermogen

P = U x I

Stroom       I     in Ampère  (A)

Spanning    U    in Volt            (V)

Vermogen  P   in Watt            (P)


P = U x I 

6 = 2 x 3 


3 = 6 / 2                  I = P / U

2 = 6 / 3                 U = P / U 

            


Vermogen omrekenen


Wanneer je een apparaat hebt dat veel energie per seconde verbruikt, heb je dus een groot vermogen. 

Dan wordt vaak gewerkt met kW.


Dit werkt net als bij meter en kilometer.


1800 W =  1,8 kW

298 W   =  0,298 kW

1,4 kW  =  1400 W

0,78 kW = 780 W 




huiswerk


Maken paragraaf 6.2

Huiswerk vraag 1 t/m 27

Leerdoelen par 6.4

  1. Je kunt uitleggen hoe een huisinstallatie werkt.

  2. Je kunt veiligheidsmaatregelen voor elektriciteit noemen.

  3. Je kunt het energieverbruik van een apparaat berekenen.

  4. Je kunt het rendement van elektrische apparaten berekenen.

  5. Je kunt uitleggen wat de capaciteit van een batterij is.


Huisinstallatie (1)


Zekeringen

Een huisinstallatie bestaat uit groepen. Iedere groep wordt beveiligd door een eigen zekering. 

Als de stroomsterkte in een groep te groot wordt, 

schakelt de zekering de stroom uit. 

De draden kunnen dan niet zo heet worden 

dat er brand ontstaat.

Soorten zekering


smeltzekering: brandt door bij te grote stroom

Installatie-automaat: bij te grote stroom klapt de schakelaar om

De aardlekschakelaar

Soms gebeurt het dat er ergens stroom ‘weglekt’. Bijvoorbeeld doordat de isolatie van een apparaat kapot is. Er kan dan stroom ‘ontsnappen’. 

Als je dat apparaat aanraakt, kun je een schok krijgen.

De aardlekschakelaar kan in 1 klap alle stroomkringen onderbreken als er een groter verschil is tussen ingaande en uitgaande stroom van 30 mA.



Het ‘lekken’ van stroom

Stroom kan op verschillende manieren weglekken uit een apparaat of uit de elektriciteitsdraden. 


  • Vocht (water)

  • Kapot apparaat

  • Isolatie om de draad kapot

  • Mens of dier de draad met spanning

aanraakt

 Lekt stroom weg via de aarde

De groepenkast

De huisinstallatie is verdeeld in groepen.

De groepenkast vind je in de meterkast. 

Overbelasting
Als te veel apparaten tegelijk aanstaan en daardoor de stroom in een groep te groot wordt.

Groepszekering
Onderdeel dat de groep beveiligt tegen een te grote stroomsterkte.

De hoofdzekering schakelt de stroom in het hele huis uit.


 De groepenkast in de meterkast.

Randaarde

Lekstroom gaat via de aardedraad naar de meterkast door de aardlekschakelaar en dan de grond in. 

Wanneer er stroom door de aardlekschakelaar gaat, schakelt deze de elektriciteit uit.

Enkele/dubbele isolatie

Bij een apparaat met dubbele isolatie is er een extra isolatielaag en meestal een plastic buitenkant.



Energie-verbruik

Energiekosten berekenen

Energie (kWh) = Vermogen (kW) x tijd (h)


Kosten = Energie (kWh) x prijs van 1 kWh


Rendement.

Veel apparaten verliezen een deel van de energie die ze gebruiken ⇨ energieverlies!

CAPACITEIT

Alle batterijen hiernaast leveren 1,5 V


Maar je hebt dikke en dunne batterijen

Welke batterij gaat het langste mee?


Capaciteit

De capaciteit van een batterij geeft aan hoeveel energie er in opgeslagen kan worden. 


Een iPhone 7 batterij heeft een capaciteit van 1.960 mAh 

Capaciteit:

  • De hoeveelheid elektriciteit opgeslagen in een batterij.

  • Wordt opgegeven in mAh

  • 2 000 mAh gaat twee keer zo lang mee als een batterij van 1 000 mAh

Capaciteit

 




Symbool: C

Eenheid: Ah (Ampère-uur) of mAh (milli Ampère-uur)