Katheterzorg

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 2

Les over katheters

Transurethrale katheters, suprapubisch katheters, blaasspoelen, blaaskatheter verzorgen

Inhoud les

• wat is katheteriseren
• plaats katheter
• transurethrale katheter en suprapubisch katheter
• soorten en materialen katheters
• indicaties
• contra-indicaties
• infectiepreventie
• observatiepunten
• blaasspoelen
• blaastraining

Verschillende katheters

Ergothan: bij lichte vernauwing in urinebuis.

Verschillende materialen en coatings

Encrustratie = verkalking of korstvorming

Noem eens een indicatie voor een verblijfskatheter

Urineretentie is meest voorkomende indicatie voor verblijfskatheter

Redenen voor retentie:

• aandoeningen van zenuwen die signalen van en naar de blaas voeren: MS, dwarslaesie, diabetische neuropathie;
• medicijnen die bij blaasspoelingen worden gebruikt;
• blokkade of vernauwing urinebuis: tumor/zwelling; bloedstolsels, vergrote prostaat, vaginale verzakkingen (blaas, rectum, baarmoeder), littekenweefsel, grote hoeveelheid ontlasting in darmen.
• na operatieve ingreep
• na bevalling

Overige indicaties

immobilisatie door bekkenfractuur;

genezing van open sacrale of perianale wond bij incontinentie;

comfort rondom levenseinde;

Indicaties voor kortdurende katheterisatie

• (tijdelijke) urineretentie
• afnemen urinemonster voor onderzoek
• nauwkeurige bewaking urineproductie
• tijdens operatie aan urinewegen
• eenmalige blaasspoeling
• geven van medicijnen in blaas

Alternatieven voor transurethrale katheter

externe condoomkatheter?

intermitterende katheterisatie

incontinentiemateriaal?

suprapubisch katheter

Contra-indicaties 

acute ontsteking van prostaat;

infectie urinebuis;

vernauwing of obstructie van urinebuis;

letsel aan urinebuis

Hoeveel urine kan er normaal gesproken in de blaas?

300-600 ml kan ongeveer in je blaas

Wat kan je doen aan infectiepreventie bij katheterzorg?

Wat observeer je bij iemand met een katheter?

Complicaties bij of na katheterisatie

• urineweginfecties
• ontsteking van bijbal
• beschadiging urinewegen
• verstopping katheter
• lekkage langs katheter
• blaaspijn/blaaskrampen (Vesicare of Dridase)
• bloed bij urine (hematurie)
• kanker van urinewegen: chronische epitheelbeschadiging verhoogt risico op plaveiselcelcarcinoom

Aandachtspunten voor plaatsing

• allergieën? (latex, lidocaïne, chloorhexidine)
• operaties aan urinewegen gehad?
• eerder gekatheteriseerd en ervaringen hiermee
• vergrote prostaat?

Soorten glijmiddel

•  wateroplosbaar glijmiddel;
•  wateroplosbaar glijmiddel met chloorhexidine. Dit is een ontsmettingsmiddel;
•  wateroplosbaar glijmiddel met lidocaïne. Dit is een verdovend middel;
•  wateroplosbaar glijmiddel met chloorhexidine en lidocaïne. Dit is dus een combinatie van een ontsmettingsmiddel en een verdovend middel.

Wat zijn voordelen van een suprapubisch katheter ten opzichte van een transurethrale katheter?

Vervang ’s morgens de nachtzak door het katheterstopje.
Probeer om de 2 à 3 uur uw blaas te legen, ook als u geen aandrang heeft. U gaat hiervoor naar het toilet en probeert eerst op de normale manier te plassen.
Leegt u altijd uw blaas via het katheterstopje, door het nippeltje te openen. Ook als u via de normale weg geplast heeft.

Wat klopt over blaasspoelen?

1. doel: blaasontsteking voorkomen
2. doel: blaas of katheter reinigen
3. dagelijks nodig voor juiste effect
4. op kamertemperatuur toedienen