Examentraining HAVO 5 - Algemene vaardigheden en alle domeinen

VAS-training AK


 HAVO 5 

alle onderdelen


1 / 142
next
Slide 1: Slide
New lesson editorAardrijkskundeMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

This lesson contains 142 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

VAS-training AK


 HAVO 5 

alle onderdelen


This item has no instructions

Hoe te leren?

- PowerPoints bekijken (SomToday)

- Oefenexamen maken + nakijken (examenblad.nl)

- Filmpjes kijken (YouTube)

This item has no instructions

Stel jezelf de volgende vragen:

1] Waar gebeurt het?

2] Wat gebeurt er?

3] Waarom gebeurt het?

4] Komt het nog ergens anders voor?

This item has no instructions

This item has no instructions

Geografische Problemen & Schaalniveaus

  1. mondiaal = wereldwijd,
    bijv. klimaatverandering

  2. continentaal = continent, 

  3. fluviaal = over het stroomgebied van een rivier

  4. nationaal = landelijk, bijv. rivierbeleid ruimte voor rivier

  5. regionaal = streek / gebied,
    bijv. aanwijzen noodoverloopgebied

  6. lokaal = plaatselijk,
    bijv. welk dijkvak moet sterker  worden?


This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

Leg uit "vraagstellig"

Verwoestijning in Spanje is een groot probleem en leidt vaak tot bodemerosie. 


[2p] Leg uit dat verwoestijning vaak leidt tot bodemerosie. Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten. 

This item has no instructions

Antwoord leg uit "vraag" 

Een juiste uitleg is:

Door verwoestijning verdwijnt de vegetatie (oorzaak) [1p],


waardoor de bovenste laag van de bodem (bij stortbuien) makkelijk kan wegspoelen / makkelijk kan wegwaaien (gevolg) [1p]

This item has no instructions

Geef "vraagstelling"

De meeste economische activiteiten in Katendrecht waren van oorsprong gerelateerd aan de haven. Vanaf ongeveer 1960 werden de havenactiviteiten richting zee verplaatst. 


[2p] Geef hiervan twee oorzaken.

This item has no instructions

Antwoord geef "vraag"

Juiste oorzaken zijn:

- Er kwamen steeds grotere schepen / schepen met een grotere diepgang (die alleen in havens verder richting zee konden aanleggen)

- De overlast van de havenactiviteiten was in de stad niet langer wenselijk. 

- Er was in Katendrecht weinig (uitbreidings-) ruimte (voor olie- of containeropslag)

This item has no instructions

Veel gemaakte fouten

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

Oefenen met domein Wereld


This item has no instructions

Hoofdvraag

Waarom zijn rijke landen rijk en arme landen arm?

Hoe kun je landen (d.m.v. dimensies) met elkaar vergelijken?

Hoe kun je de wereld opdelen in het wereldsysteem?

This item has no instructions

Wereld als systeem: centrum-periferiemodel 

This item has no instructions

Wereldsysteem: Centrum-periferie

This item has no instructions

Wereldsysteem

centrum-semiperiferie-periferie

Hebben samen een afhankelijkheidsrelatie. 


This item has no instructions

Centrum-periferie model

Periferie

- leverancier grondstoffen

Semi-periferie

- laagwaardige industrie (zonder veel kennis)

Centrum

- kennis, geld en macht

- hoogwaardige dienstverlening en industrie

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

Regionale ongelijkheid


Hoe kan je het wereldsysteem hier nu op toepassen?


  • Donkerblauw: centrum

  • Lichterblauw: semiperiferie

  • Rood: periferie

This item has no instructions

Wereldsysteem: welk type land hoort bij I, en welke bij 3?

This item has no instructions

Global shift

Verschuivingen in het wereldsysteem​

This item has no instructions

 De eerste contouren van het wereldsysteem


This item has no instructions

Nieuwe arbeidsverdeling als gevolg van uitschuiving en doorschuiving

Nieuwe internationale arbeidsverdeling:

  • R&D, Marketing

  • Maakindustrie, lagere dienstverlening

This item has no instructions

Verandering van het wereldsysteem

Triade 

Uitschuiving

Nieuwe internationale arbeidsverdeling

Opkomende grootmachten 

Multipolaire wereld 

Global shift


This item has no instructions

Tijd-ruimte compressie


Afname relatieve afstanden

door daling van reis- en vervoerstijden en -kosten


Tijd en ruimte worden in elkaar gedrukt. 


This item has no instructions

Noord-Zuid verdeling

This item has no instructions

Wereldsysteem

This item has no instructions

BNP

  • BNP= alle inkomsten van een land (inwoners en bedrijven)

  • BBP= alle productie van een land (zonder buitenlandse inkomsten)


  • per hoofd/per inwoner

This item has no instructions

Problemen:

  • verschil in koopkracht           -> koopkracht pariteit

  • informele sector ontbreekt -> nationale statistieken                                                                                           verbeteren

  • sociale ongelijkheid                -> inkomensverschillen tussen klassen zichtbaar maken

  • regionale ongelijkheid           -> inzoomen

This item has no instructions

Verdeling beroepsbevolking

This item has no instructions

VN-welzijnsindex (HDI)

koopkracht, levensverwachting en analfabestisme



This item has no instructions

Internationale arbeidsverdeling

Minder ontwikkeld land: grondstoffen,
Meer ontwikkeld land: hoogwaardige producten


Verschuiving: 

productie naar minder ontwikkelde landen.

Want? Lagere loonkosten, minder regels, groeiende afzetmarkt.

This item has no instructions

Meten van ontwikkeling:

  • BNP per inwoner

  • Samenstelling beroepsbevolking

  • VN-index/welzijnsindex/HDI

This item has no instructions

Actualiteit: benzine en diesel prijzen in Nederland nog nooit zo hoog!

  • Verklaar de gestegen benzine en diesel prijzen met behulp van de bronnen.



This item has no instructions

Perfect voorbeeld van economische globalisering en onze onderlinge verbondenheid. De leveringen van energie door ons globale netwerk van afspraken, infrastructuur en machtsrelaties is bijzonder kwetsbaar.

This item has no instructions

Voeg hier je vraag toe

This item has no instructions

This item has no instructions

Voeg hier je vraag toe

This item has no instructions

This item has no instructions

Voeg hier je vraag toe

This item has no instructions

This item has no instructions

Voeg hier je vraag toe

This item has no instructions

This item has no instructions

Vraag over klimaten - systeem aarde - bron analyse.

This item has no instructions

Voeg hier je vraag toe

This item has no instructions

This item has no instructions

Voeg hier je vraag toe

This item has no instructions

This item has no instructions

Voeg hier je vraag toe

This item has no instructions

This item has no instructions

Voeg hier je vraag toe

This item has no instructions

This item has no instructions

Voeg hier je vraag toe

This item has no instructions

This item has no instructions

Voeg hier je vraag toe

This item has no instructions

This item has no instructions

Voeg hier je vraag toe

This item has no instructions

This item has no instructions

Voeg hier je vraag toe

This item has no instructions

This item has no instructions

Leefomgeving

This item has no instructions

Oefenen met domein Leefomgeving

1] Rivieren

2] Steden

This item has no instructions

In de benedenloop: is er klein / gering verval is er veel / weinig sedimentatie

A

klein verval / weinig sedimentatie

B

gering verval / veel sedimentatie

C


D


This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

Drie soorten rivieren 


ABC
ABC
ABC

This item has no instructions

3 soorten rivieren

Onderweg naar zee worden gletsjerrivieren aangevuld door regenrivieren.


Gletsjerrivier+ regenrivier= gemengde rivier


De Rijn is een voorbeeld

3

This item has no instructions

This item has no instructions

Het debiet en regiem van de Rijn


This item has no instructions

Rivieren


  • Rijn = gemengde rivier 
    (en dus       regiem)

  • Maas = regenrivier
     

This item has no instructions

Hoe valt het debietverloop van de Rijn te verklaren?

This item has no instructions

Verhoogde piekafvoer
als vertragingstijd afneemt.


- ontbossing

- verstening

- recht trekken rivier

This item has no instructions

Bovenloop

Verhang

Gelijkmatig regiem

Waterscheiding

Piekafvoer

Vertragingstijd

Gemengde rivier

Debiet op z'n hoogst

Groot verval

Van neerslag tot rivierwater

Verval per km

Reliëf in het landschap

This item has no instructions

Uitbreiding van de steden heeft bijgedragen aan afname van de vertragingstijd in het stroomgebied van de Rijn. Leg dit uit (oorzaak-gevolgrelatie).

This item has no instructions

een rivier die volledig wordt gevoed door regen- en/of grondwater.

Een rivier die volledig wordt gevoed door smeltwater van sneeuw en/of gletsjers

Een rivier die wordt gevoed door zowel regen en grondwater al door smeltwater

smeltwater rivier

gemengde rivier

Rijn

Maas

regen rivier

regelmatig regiem

zeer onregelmatig regiem

onregelmatig regiem

This item has no instructions

Het verval van een rivier neemt in de benedenloop af

A

juist

B

onjuist

C


D


This item has no instructions

Bij de monding van de rivier vindt erosie en sedimentatie plaats

A

juist

B

onjuist

C


D


This item has no instructions

Verval en verhang

Verval: hoogteverschil tussen twee punten langs een rivier in meters.
(berekening: hoogte A - hoogte B)

 = Antwoord in meters. 


Verhang: hoogteverschil per kilometer 

(berekening: verval in meters delen door  afgelegde afstand in km) 

= Antwoord in  m per km


This item has no instructions

Gebruik de bronnen 9 en 10 en het kaartenkatern. Mount Rushmore ligt in een gebied waar het D-klimaat naar het westen toe overgaat in een ander klimaat. Geef

  • een aanwijzing uit de bronnen waaruit blijkt dat Mount Rushmore een D-klimaat heeft;

  • de naam van het klimaat waarin het D-klimaat bij Mount Rushmore naar het westen toe overgaat.

This item has no instructions

Verval en verhang


This item has no instructions

In welk deel van de rivier op de achtergrond is het verhang het grootst?

This item has no instructions

Welke combinatie pas bij Nederland?

A

Bovenloop, laag verval, hoog verhang

B

Middenloop, laag verval. hoog verhang

C

Benedenloop, laag verval, laag verhang

D

Benedenloop, hoog verval, laag verhang

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions





1800

1960

1910

2017

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

Gevolgen:

Wijk leeft op


Voorzieningsniveau stijgt


Huizenprijzen stijgen


Oorspronkelijke bewoners: verplaatsen


Kritiek!

- Is het terecht/eerlijk dat sommigen het niet 

meer kunnen betalen?

- Waterbedeffect?


This item has no instructions

Oefenen met domein Systeem Aarde


This item has no instructions

Hoofdvraag

Endogene en exogene krachten kunnen verklaren en toepassen

Verschillende klimaten op aarde kunnen verklaren en beschrijven

Landdegradatie op aarde kunnen verklaren en oplossen

This item has no instructions

Gebruik de atlas. Behalve het tropisch regenwoudklimaat (Af) komen in Indonesië nog twee klimaten voor. Geef aan - welke twee klimaten dat zijn; - wat voor elk van deze twee klimaten de oorzaak is van de aanwezigheid van dat klimaat in Indonesië.

This item has no instructions

Gebruik kaartblad 222. In het binnenland van Turkije komt naast het BS-klimaat nog een ander klimaat uit de indeling van Köppen voor. Het gebied waar dit klimaat voorkomt, ontvangt meer neerslag dan Cappadocië. Geef aan - welk klimaat uit de indeling van Köppen nog meer in het binnenland van Turkije voorkomt; - waardoor in het gebied waar dit klimaat voorkomt meer neerslag valt dan in Cappadocië.

This item has no instructions

Gebruik kaartblad 222. In het binnenland van Turkije komt naast het BS-klimaat nog een ander klimaat uit de indeling van Köppen voor. Het gebied waar dit klimaat voorkomt, ontvangt meer neerslag dan Cappadocië. Geef aan - welk klimaat uit de indeling van Köppen nog meer in het binnenland van Turkije voorkomt; - waardoor in het gebied waar dit klimaat voorkomt meer neerslag valt dan in Cappadocië.

This item has no instructions

Gebruik de bron. In de vulkanische zone op het Noordereiland stijgt magma op richting het aardoppervlak. Ten oosten van de vulkanische zone gebeurt dit niet. Leg uit dat ten oosten van de vulkanische zone geen magma opstijgt richting het aardoppervlak. Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.

This item has no instructions

Zowel in Vietnam als in West-Europa vindt chemische verwering van kalksteen plaats. De snelheid waarmee kalksteen in Vietnam door chemische verwering wordt afgebroken, verschilt echter van de snelheid waarmee dat gebeurt in West-Europa. Geef de twee oorzaken van dit verschil.

This item has no instructions

Gebruik de bron. Zowel het Noordereiland als het Zuidereiland van Nieuw-Zeeland worden regelmatig getroffen door aardbevingen. Leg uit op welk van deze twee eilanden alleen ondiepe aardbevingen voorkomen. Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.

This item has no instructions

Gebruik de bron. Hoewel chemische verwering van kalksteen in de Baai van Ha Long overheerst, vindt er ook mechanische (of fysische) verwering plaats. Hierbij speelt de vegetatie op de kalksteentorens een rol. Beschrijf de wijze waarop de vegetatie op de kalksteentorens bijdraagt aan mechanische verwering.

This item has no instructions

Brazilië

This item has no instructions

Domein C: Brazilië

De examenkandidaat kan:


Kennis over:

- Sociaalgeografische- en fysisch-geografische kenmerken van Brazilië

- Sociaaleconomische positie van Brazilië in de regio en in de wereld.

This item has no instructions

Brazilië is een...

A

Centrumland

B

Periferieland

C

Semi-periferieland

D


This item has no instructions

Brazilië heeft ...................... inwoners.

A

40 miljoen

B

20 miljoen

C

200 miljoen

D

400 miljoen

This item has no instructions

Het beeld van Brazilië

This item has no instructions

Rond 1900 groeide de export van onder andere suiker, koffie en rubber in Brazilië. 2p Beredeneer dat door de groei van deze export de sociale ongelijkheid in Brazilië toenam

This item has no instructions

Brazilië in kaart


This item has no instructions

Figuur 1.17: Klimaatgebieden in Brazilië

W9: Vier klimaatdiagrammen, Brazilië

Welke klimaat grafieken horen waar. teken een paar letters op de kaart. klassikaal bespreken.

Exportpakket Brazilië

This item has no instructions

Demografische transitie van Brazilië

This item has no instructions

De kans is groot dat de oorspronkelijke vegetatie in de cerrado en de selva de komende tien jaar nog sneller zal verdwijnen dan in de afgelopen tien jaar. 2p Geef - een oorzaak waardoor de oorspronkelijke vegetatie de komende tien jaar nog sneller zal verdwijnen dan nu het geval is; - een manier waarop het verdwijnen van de oorspronkelijke vegetatie kan worden vertraagd.

This item has no instructions

Examentrucjes

Neerslag

1] lage- en hoge drukgebieden

2] loef- en lijzijde

3] aanlandige- en aflandige wind


Temperatuur

1] breedteligging

2] hoogteligging

3] ligging t.o.v. zeestromen

4] albedo effect 

This item has no instructions

Examentrucje 

1. Er subductie plaatsvindt / de ... plaat wegduikt onder de ... plaat

2. waarbij de wegduikende plaat smelt / omhooggerichte magmastromen ontstaan

3. Bij het smelten van de plaat komt er gas en SIO2 in het magma

4. Deze stoffen zorgen dat het lava taai wordt

5. De taaie lava de kraterpijp(en) verstopt

6. waardoor de druk in de vulkaan zeer hoog wordt (en er een explosie volgt)

7. of taaie lava veel gas bevat

8. waardoor veel opwaartse druk ontstaat


This item has no instructions

Voorbeeld examentrucje

Het eiland Krakatau maakt deel uit van een lange keten van vulkanen, waar ook de vulkanen op Java en Sumatra toe behoren.


[2p] Beschrijf de wijze waarop deze vulkanen zijn ontstaan.


stap 1 + 2

This item has no instructions

Voorbeeld examentrucje

Het explosieve karakter van de Vesuvius heeft veel te maken met de taaie lava die deze vulkaan produceert. 


Leg uit hoe de taaie lava een explosieve uitbarsting veroorzaakt. Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten. 


stap 5 + 6 OF stap 7 + 8

This item has no instructions

Voorbeeld goed lezen

Gebruik de atlas.
Niet ver van de Aleoeten ligt de Emperorketen. Deze keten van onderzeese bergen in de Grote Oceaan vormt een geheel met de Hawaiirug.
2p   Beschrijf het ontstaan van de Emperorketen.

This item has no instructions

Voorbeeld goed lezen

Gebruik de atlas.
Niet ver van de Aleoeten ligt de Emperorketen. Deze keten van onderzeese bergen in de Grote Oceaan vormt een geheel met de Hawaiirug.
2p   Beschrijf het ontstaan van de Emperorketen.

This item has no instructions



This item has no instructions

Wat vond je fijn aan de examentraining?

This item has no instructions

Wat heb je gemist in de examentraining?

This item has no instructions

Wat zou ik kunnen verbeteren aan de examentraining?

This item has no instructions