Freud (Goed voorbeeld van interactieve les)

• Godsdienst
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

Wie is de mens?

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen welke invloed deze Freud heeft gehad op de hedendaagse psychiatrie.
  
• Je kunt uitleggen wat de persoonlijkheidstheorie inhoudt.

Geef een omschrijving van degene die naast je zit

Op basis waarvan kan je iets over iemands karakter of persoonlijkheid zeggen?

Mensen zagen gedrag en persoonlijkheid vaak als iets dat gestuurd werd door goden of geesten. Als iemand “vreemd” deed, dacht men dat er een geest in zat of dat de goden boos waren.

Oudheid (Grieken): Filosofen zoals Hippocrates ideeën over de ziel. Hippocrates dacht bijvoorbeeld dat je persoonlijkheid en gezondheid bepaald werden door vier sappen in je lichaam (bloed, slijm, zwarte gal en gele gal).  Niet in balans = typerende eigenschappen.

Lichaamssappen 

Bloed: vrolijk, sociaal, enthousiast

Slijm: rustig, geduldig, weinig emotioneel

Gele gal: energiek, fel, snel boos

Zwarte gal: serieus, teruggetrokken, somber

Goede balans = lichamelijk gezond en evenwichtig karakter
Verstoring balans sappen 

Persoonlijkheidstheorie

Je vindt een portemonnee met 1000 euro op straat, er is niemand in de buurt. Wat doe je?

Je kan iets stelen uit een winkel zonder dat iemand erachter komt. Doe je het?

Je vrienden maken een grap die kwetsend is. Doe je mee of stop je het?

Je krijgt per ongeluk te veel wisselgeld terug bij de supermarkt. Laat je het zitten of geef je het terug?

Sigismond Schlomo Freud (1856-1936)

Geboren op 6 mei 1856 in Tsjechië.

arm, Joods gezin van 7 kinderen. 

Op zijn 4e verhuisde hij naar Wenen.

Na zijn studie geneeskunde specialiseerde hij zich als neuroloog in de behandeling van ziekten van het zenuwstelsel. 

De psychoanalyse

Lichaam en menselijke geest als twee-eenheid. 

Wordt gestuurd door diepe, onbewuste drijfveren (Triebe)
Levensdrift (Eros)

Volwassenen persoonlijkheid ontwikkelt zich uit een kind. Wisselwerking met de sociale omgeving. 

De psychoanalyse

- De menselijke geest en zijn lichaam is een twee-eenheid.

- De mens als gestuurd door bewuste en onbewuste krachten, verlangens en innerlijke conflicten.

- Menselijke drijfveer is levensdrift (Eros) die bestuurt het gedrag.
- Wil om te leven overheerst
- Seksuele lust
- De ontwikkeling is een voortdurende wisselwerking met de sociale omgeving, vooral opvoeding een belangrijke rol

Persoonlijkheidstheorie

Id (onbewuste)

Impulsen vanaf de geboorte:

seksuele energie, agressie, levensdrift

 "Krachten ons denken en doen, zonder dat we daar bewust van zijn"

Ego (bewuste ik)

Door wisselwerking met de omgeving, begint het kind te beseffen dat het iemand is. De drijveren van het Es botsen met de realiteit van de omgeving. 

"Gedrag aanpassen aan de eisen van de omgeving"

Superego (het geweten)

Vanaf derde levensjaar ontwikkeld een kind een geweten, het kind leert goed en kwaad onderscheiden
Geweten ontwikkelen

Es: “Pak die taart!”

Über-Ich: “Nee, dat is niet van jou.”

Ich: “Ik vraag of ik een stukje mag.”

Hoe zou Freud de daad/ schietpartij verklaren?

Opdrachten

1. Leg in je eigen woorden uit wat het superego (geweten) volgens Freud inhoudt.

2. Noem twee voorbeelden uit het dagelijks leven waarin je geweten een rol speelt bij het maken van een keuze.

Doel van het onbewuste:

• Verdrongen herinneringen,  emoties en verlangens opslaan.
  

• D.m.v de droom                                  (en de vrije associatie tijdens een therapeutische sessie)                           kan deze onbewuste inhoud geduid worden.                                            

  

De theorie van het onbewuste.

Het persoonlijk bewustzijn verzamelt alleen persoonlijke beelden, gedachten en belevenissen 

Het onbewuste bestaat uit  het 'gewone onbewuste’ en een  onbewust deel dat ‘verdrongen’ wordt.  

Neuroses

•  worden veroorzaakt door:
  

        het weigeren om deze         

       processen toe te laten. 

• De onderdrukte seksualiteit en woede is de belangrijkste kracht die zorgt voor geestesziekten.
  

Wat gebeurt er met een herinnering die onderdrukt is?

1. het verdwijnt
2. het blijft bewust, maar de persoon probeert er niet aan te denken
3. het blijft in het onderbewuste
4. het achtervolgt je in je dromen

Oedipus / Electracomplex

      Maak met de paardensprong uit het schaakspel een   

      woord van acht letters. 

Het paard in het schaakspel beweegt 2 velden horizontaal met 1 veld verticaal of een beweging van 2 velden verticaal met 1 veld horizontaal.&nbsp;<br /><div><br /></div><div>Er ontstaat bij een paardensprong altijd een <b>L-vorm</b>.</div>

u

E

i

s

p

N

l

m

Godsdienst als dwangneurose

• Godsdienstige rituelen vertonen overeenkomst met de dwanghandelingen van zijn neurotische patiënten.

Godsdienst als dwangneurose

• Godsdienst is in de grond een verwrongen vorm van dwangneurose. 
  

God als  projectie van de mens.

• Godsdienst ontstaat door innerlijke psychologische druk.               

• Freud ziet een evolutie van de mensheid vanaf zijn onrijpe godsdienstige kinderjaren tot aan zijn rijpe atheïstische staat.
  

Volgens Freud heeft de mens een god naar zijn beeld gemaakt.

1. waar
2. niet waar

    Maak met de paardensprong uit het schaakspel een woord  

    van acht letters. 

Het paard in het schaakspel beweegt 2 velden horizontaal met 1 veld verticaal of een beweging van 2 velden verticaal met 1 veld horizontaal.&nbsp;<br /><div><br /></div><div>Er ontstaat bij een paardensprong altijd een <b>L-vorm</b>.</div>

T

T

A

S

A

H

O

N

Zijn de leerdoelen behaald?

• Je kunt uitleggen welke invloed deze Freud heeft gehad op de hedendaagse psychiatrie.
  
• Je kunt uitleggen wat 

1. de persoonlijkheidstheorie inhoudt.

2. het oedipoescomplex inhoudt.

3. zijn visie is op religie.