5v kua p3 alles Massacultuur

• New lesson editor
• Kunst
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

Alle lessen massacultuur 5v p3

P3: Massacultuur

Leren voor de toets:

1. 10 kenmerken postmodernisme: herkennen en begrijpen.

2. rijtjes kenmerken (massacultuur, videoclip, musical)

3. begrippen als: fusion/cross-over, identiteit, multidisciplinair, engagement, activistische kunst, pop art, blockbuster, soap, Virtual Reality.

4. Begrippenboekje analyse

5. Samenvatting 

Oefenvragen

              Startklaar

• Op je plek zitten 

• Telefoon in het Zakkie 
  

• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond

• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

3

m

00

s

+30 s

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

          vandaag +

          leerdoelen

-Herhalen subculturen + context

-oefenvragen

-

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Leerdoelen 

• Je kan uitleggen wat Massacultuur inhoudt en hoe dit te maken heeft met industrialisatie en massamedia;

• Je kan 3 belangrijke kenmerken van massacultuur noemen;

• Je kan uitleggen waardoor de welvaart in Europa tot grote hoogte steeg;

• Je kan uitleggen hoe Europeanen naar de VS keken na de Tweede Wereldoorlog en hoe dit samenhangt met de cultuur die vanuit de VS naar Europa kwam;

- kan je zes subculturen herkennen en beschrijven aan de hand van tijd, plaats, ideologie, kledingstijl en muziek 

• Je kan uitleggen waarom en hoe hoge en lage kunst mengen.

• je begrijpt dat originaliteit niet meer belangrijk is, ten opzichte van het modernisme.

• je kan uitleggen waarom verwijzen, citeren en remixen toegestaan is.

planning periode 3: massacultuur

8 mei: Context massacultuur + subculturen

15 mei: hoge en lage kunst/verwijzen naar andere kunst/anything goes/mixen stijlen

22 mei: Postmodernisme

5 juni: film: massa en postmodernisme

12 juni: Theater/musical, dans

19 juni: herhalingsweek

Toetsweek

Massacultuur

De cultuur van de massa is de kunst van grote groepen mensen, vaak commercieel en herkenbaar.

Door gebruik van massamedia is ze voor heel veel mensen toegankelijk.

Het is een cultuur van entertainment waarin hoge en lage kunst zich vermengen.

Welke politieke, economische en technologische ontwikkelingen spelen een belangrijke rol in het ontstaan van massacultuur?

De Verenigde Staten hadden na de Tweede wereldoorlog in West-Europa een voortrekkersrol op het gebied van kunst en cultuur. Geef een reden waarom de VS een voortrekkersrol op cultureel gebied hadden.

Wat zijn volgens jou kenmerken van kunst van de massacultuur?

Kenmerken massacultuur

• Laagdrempelig amusement (makkelijk te begrijpen, geen voorkennis vereist) > Herkenning/identificatie.

•  Massale consumptie (het trekt een groot en breed publiek) > Cultuurindustrie met als doel geld verdienen.

• Massamedia (gedrukte pers, radio, tv, film, internet) spelen een belangrijke rol in de massale verspreiding/reclame. > Reproduceren.

is het nog uniek of bijzonder?

Dit is een van de eerste kunstwerken van Pop art.

Dit kunstwerk is een collage.

Noem aan de hand van 3 voorstellingsaspecten hoe in dit kunstwerk wordt verwezen naar populaire cultuur.

Richard Hamilton - Just What Is It That Makes Today’s Homes So Different So Appealing?

Noem twee kenmerken van Pop Art

Bronnenopdracht

Met de inrichting van de tentoonstelling 'The American Supermarket' in 1964 wordt verwezen naar de consumptiemaatschappij.


1. Noem aan de hand van de afbeelding twee verwijzingen naar de consumptiemaatschappij in de inrichting van de tentoonstelling.

2. Wat denk jij dat Warhol als betekenis had bedacht achter deze tentoonstelling?

Schrijf antwoord op papier. 

Samen of alleen.

5

m

00

s

+30 s

Noem aan de hand van afbeelding 5 twee verwijzingen naar de consumptiemaatschappij in de inrichting van de tentoonstelling.

 twee van de volgende: ​

− de verkoop van grote aantallen (series) van hetzelfde product ​

− de stapeling van objecten/producten zoals in een supermarkt ​

− het aanprijzingsbordje in de vorm van een pijl ​

− de opstelling op (en onder) een schap 

JEUGDCULTUUR

In Europa ontstond vanaf de jaren '50 (in navolging van de VS) een jeugdcultuur. Een belangrijk onderdeel van deze Europese jeugdcultuur was de Amerikaanse rock-'n-roll.

Rock-'n-roll 

is de oervorm van de popmuziek, halverwege de jaren vijftig ontstaan uit een samensmelting van country & western en rhythm & blues. Het is ook de eerste specifieke tienermuziek, daarom eenvoudig, rebels en opwindend en staat hiermee aan de basis van de rockmuziek.

Ook jaren '80: Hip-Hop

Wat gebeurt er dan.....?

Zijn er nu geen subculturen meer?

Kenmerken massacultuur 1950-nu

• Laagdrempelig amusement (makkelijk te begrijpen, geen voorkennis vereist) > Herkenning/identificatie.

•  Massale consumptie (het trekt een groot en breed publiek) > Cultuurindustrie met als doel geld verdienen.

• Massamedia (gedrukte pers, radio, tv, film, internet) spelen een belangrijke rol in de massale verspreiding/reclame. > Reproduceren.

Van modernisme naar massacultuur

Wie bepaalt wat kunst is?

Hoge kunst, lage kunst

De grens tussen hoge en lage kunst vervaagt.

Modernisme: er is een duidelijke grens tussen ‘hoge’ kunst en ‘lage’ kunst

Elite bepaalde wat kunst is en wat niet. Om hoge kunst te kunnen waarderen, is een bepaald kennisniveau nodig. 

De kunst van het volk werd door hen gezien als plat, goedkoop en oppervlakkig amusement (want hier had je geen kennis van de kunsten voor nodig). 

Massacultuur: hoge en lage kunst mixen, grenzen vervagen. 

De kunst van het volk werd door hen gezien als plat, goedkoop en oppervlakkig amusement (want hier had je geen kennis van de kunsten voor nodig).

 Elite bepaalde wat kunst is en wat niet. Om hoge kunst te kunnen waarderen, is een bepaald kennisniveau nodig.

De kunst van het volk werd door hen gezien als plat, goedkoop en oppervlakkig amusement (want hier had je geen kennis van de kunsten voor nodig).

De grenzen gaan vervagen. 

Hoe werd ineens hoge en lage kunst met elkaar gemengd?

4 manieren

1  Vercommercialisering van de kunsten

2  Musea gebruiken marketing om een massapubliek te trekken. 

Niet meer alleen focus op 'hoge kunsten'

Keith Haring verkocht (op aanraden Andy Warhol) in zijn Pop-shop T-shirts, buttons, posters en andere producten met tekeningen van hemzelf.

3  Beeldmerken uit de populaire cultuur verheven tot hoge kunst

4  Nieuwe disciplines geïntroduceerd die afkomstig zijn uit populaire cultuur

'60

'70

'80

'90

'00

'10

Elementen lage kunst:

- 

-

-

-

-

-

-

Elementen hoge kunst:

- 

-

-

-

-

-

-

Schrijf op, wat je in de videoclip ziet/hoort. zoveel mogelijk.

2018

the Carters. beyonce en jay z

Welke discipline

kun je gebruiken bij analyse

deze videoclip?

Decor: ik zie............

Dit is een voorbeeld van hoge/lage kunst, want........

Muziek: ik hoor.............

Dit is een voorbeeld van hoge/lage kunst, want........

Hairstyling: ik zie............... 

Dit is een voorbeeld van hoge/lage kunst, want........

Schrijf voorbeelden van hoge en lage kunst op.

Beeldende kunst massacultuur

P3: Massacultuur

planning periode 3: massacultuur

8 mei: Context massacultuur + subculturen

15 mei: hoge en lage kunst/

22 mei (2x): verwijzen naar andere kunst/anything goes/mixen stijlen  & Postmodernisme

5 juni (2x) : postmodernisme herhaling + film

12 juni: Theater/musical, dans

19 juni: herhalingsweek

Toetsweek

huiswerk bespreken

Bekijk de video's en lees de bronteksten.

Video Cliff Richard 1963:

https://www.youtube.com/watch?v=le7fyicvPCg

Video Rolling Stones 1969:

Vanaf 1 minuut https://www.youtube.com/watch?v=yJ2Ue2ImT98

Deze songs zijn zes jaar na elkaar geschreven en verschillen sterk van elkaar in tekst en muziek. De liedjes richten zich tot een verschillend publiek.

1. Geef voor beide songs aan voor welke doelgroep ze zijn geschreven. Beargumenteer je antwoord op basis van de liedteksten.

De instrumentatie van deze twee liederen is niet bijzonder verschillend. Toch heeft dat van The Rolling Stones een heel ander, moderner geluid.

2. Benoem drie verschillen tussen beide nummers, uitgaande van de muziek.

Wat zijn de 3 kenmerken van massacultuur?

Kenmerken massacultuur periode

• Laagdrempelig amusement (makkelijk te begrijpen, geen voorkennis vereist) > Herkenning/identificatie.

•  Massale consumptie (het trekt een groot en breed publiek) > Cultuurindustrie met als doel geld verdienen.

• Massamedia (gedrukte pers, radio, tv, film, internet) spelen een belangrijke rol in de massale verspreiding/reclame. > Reproduceren.

Hoe zie je dat in kunst?

1. De grens tussen hoge en lage kunst vervaagt.

2. kunstwerken kunnen verwijzen naar andere kunstwerken. (citeren, remixen)

3. Anything goes: originaliteit is niet meer het belangrijkste. Alles kan kunst zijn.

1.De grens tussen hoge en lage kunst vervaagt.

"Tijdens de periode Massacultuur, vervaagt de grens tussen hoge en lage kunst." -Leg deze bewering uit. -Geef in jouw antwoord ook de definities van hoge en lage kunst.

Modernisme: er is een duidelijke grens tussen ‘hoge’ kunst en ‘lage’ kunst

Elite bepaalde wat kunst is en wat niet. Om hoge kunst te kunnen waarderen, is een bepaald kennisniveau nodig. 

De kunst van het volk werd door hen gezien als plat, goedkoop en oppervlakkig amusement (want hier had je geen kennis van de kunsten voor nodig). 

Massacultuur: hoge en lage kunst mixen, grenzen vervagen. 

De kunst van het volk werd door hen gezien als plat, goedkoop en oppervlakkig amusement (want hier had je geen kennis van de kunsten voor nodig).

 Elite bepaalde wat kunst is en wat niet. Om hoge kunst te kunnen waarderen, is een bepaald kennisniveau nodig.

De kunst van het volk werd door hen gezien als plat, goedkoop en oppervlakkig amusement (want hier had je geen kennis van de kunsten voor nodig).

De grenzen gaan vervagen. 

Hoe werd ineens hoge en lage kunst met elkaar gemengd? (4 manieren)

1  Vercommercialisering van de kunsten

2  Musea gebruiken marketing om een massapubliek te trekken. 

Niet meer alleen focus op 'hoge kunsten'

Keith Haring verkocht (op aanraden Andy Warhol) in zijn Pop-shop T-shirts, buttons, posters en andere producten met tekeningen van hemzelf.

3  Beeldmerken uit de populaire cultuur verheven tot hoge kunst

4  Nieuwe disciplines geïntroduceerd die afkomstig zijn uit populaire cultuur

'60

'70

'80

'90

'00

'10

Kenmerken massacultuur

-Grenzen vervagen tussen hoge en lage kunst

-Kunst kan verwijzen naar andere kunst: citeren.

-Anything goes: alles kan nu kunst zijn.

Maar eerst:

Popsterren en videoclips!

Noem wat popsterren op

tussen 1950 en nu

per decade best selling artist

Kenmerken van een VIDEOCLIP:

- Moderne videoclips ontstaan '70/'80

- Mengen van verschillende kunstdisciplines 

= multidisciplinaire kunst 

...

...

Welke kunstdisciplines zie je terug? 

 KLik hier ---> Best music videos of all time

0:30

Hoe weet je dat het een muziek-videoclip is, en geen speelfilm?

Welke kenmerken hebben we nog meer gezien? 

- Moderne videoclip ontstaan '70/'80

- Mengen van verschillende kunstdisciplines 

-Meestal speelt de artiest de hoofdrol 

-Het montagetempo ligt hoog en volgt de muziek.

 -Verbeelding van het verhaal met muziek, dans en beeld

 -Er wordt veel gebruik gemaakt van verwijzingen naar bestaande beelden 

 -Verleidelijke vormgeving (een beetje zoals reclame)

-Manier om muziek en de artiest onder de aandacht te brengen (soort reclame)

-Imago van de artiest neerzetten.

-Een videoclip duurt kort, net zolang als het liedje

-Weinig tot geen stiltes

Welke kenmerken heb je gezien? 

Zoek een eigen videoclip op

Gebruik de kenmerken. Welke zie je?

-Meestal speelt de artiest de hoofdrol.

-Het montagetempo ligt hoog en volgt de muziek.

 -Verbeelding van het verhaal met muziek, dans en beeld

 -Er wordt veel gebruik gemaakt van verwijzingen naar bestaande beelden

 -Verleidelijke vormgeving (een beetje zoals reclame)

-Manier om muziek en de artiest onder de aandacht te brengen (soort reclame)

-Imago van de artiest neerzetten.

-Een videoclip duurt kort, net zolang als het liedje

5

m

00

s

+30 s

Reclame & stereotypes:

verkoopt goed aan de massa

Welke manieren zijn er nog meer?

- activisme

- politiek ideologie

- filantropie

- vernieuwing kunstvormen 

- trends bepalen

Op welke manieren hebben sterren nog meer invloed?

- activisme

- politiek ideologie

- filantropie

- vernieuwing kunstvormen

- trends bepalen

Op welke manieren hebben sterren nog meer invloed?

- activisme

- politiek ideologie

- filantropie

- vernieuwing kunstvormen

- trends bepalen

- activisme

- politiek ideologie

- filantropie

- vernieuwing kunstvormen

- trends bepalen

Hoe wordt er hier verwezen naar Michael Jackson?

1. Noem 3 manieren hoe in de reclame naar Michael Jackson wordt verwezen. 

   

2. Wat is de boodschap van de reclame?

Goede antwoorden:

-je hoort zijn muziek.

-de outfits komen uit beroemde videoclips, heeft MJ vaak aan: witte handschoenen, zwarte lakschoenen, rood leren jasje.

- zijn iconische dansmoves worden nagedaan.

Boodschap: de nieuwe generatie kan net zo beroemd worden als MJ, áls je Pepsi drinkt. MJ = cool, Pepsi = cool.

Van modernisme naar massacultuur

Originaliteit ---------- hergebruiken, remixen, verwijzen

kunst verwijst naar andere kunst

eind 15 eeuw Renaissance

Leonardo da Vinci

Italië

Jaren '60
Andy Warhol, pop art,

USA

    Michael Jackson 'verwijst' naar een andere wereldberoemde artiest.

Naar wie?

En hoe doet hij dat? 

Naar wie verwijst Michael Jackson? 

Elvis Presley stond bekend om zijn kenmerkende heupbewegingen en ritmische dans, die in de jaren '50 revolutionair waren en soms als controversieel werden gezien.

Kenmerken massacultuur in kunst

1. De grens tussen hoge en lage kunst vervaagt.

2. kunstwerken kunnen verwijzen naar andere kunstwerken. (citeren, remixen)

3. Anything goes: originaliteit is niet meer het belangrijkste. Alles kan kunst zijn.

Vraag: 

Pak begrippenboekje BEELDEND erbij

Vergelijk de twee beeldende kunstwerken.

-Noem een verschil in de vormgeving

-Noem een overeenkomst in de vormgeving

Doe het zo: Aspect + uitleg over verschil

                                   Aspect + uitleg over overeenkomst

schilderij

foto

Verschil:

-materiaal + Links is schilderij, rechts is foto.

-kleur + links heeft meer groene, grijze en  gele tinten, rechts meer oranje tinten.

Overeenkomst:

-Compositie + centraalcompositie, beide personen zitten in het midden.

-Vorm + figuratief, beide kunstwerken zijn figuratief afgebeeld omdat je precies ziet wat het allemaal voorstelt.

-Licht + beide hebben een licht-donkercontrast, waarbij de persoon lichte kleuren heeft, en de achtergrond donker is.

-Licht: bij beide figuren komt het licht van links. Dat kun je zien aan de schaduwen.

-Ruimte: bij beide kunstwerken is afsnijding te zien: de tafel staat niet volledig in beeld.

-Ruimte: bij beide kunstwerken is overlapping te zien: de tafel staat vooraan, de persoon zit achter een tafel.

-Kleur: beide gebruiken vooral warme kleuren. 

Verwijzingen in SuperBowl Half Time Kendrick Lamar 2025

https://youtube.com/shorts/JlR26dAv6vU?feature=shared

Easter Eggs

Anything goes: alles mag, alles kan kunst zijn. 

Kunstenaars kiezen vrijelijk uit alle stijlen, hoog of laag, kunst of kitsch. De materialen die ze verwerken variëren van diamanten tot afval.

Lees de bron.

Comedian is een kunstwerk uit 2019 van de Italiaanse kunstenaar Maurizio Cattelan. Het is gemaakt in een oplage van drie en verschijnt als een verse banaan die met ducttape aan een muur is bevestigd. Als conceptueel kunstwerk bestaat het uit een echtheidscertificaat met gedetailleerde diagrammen en instructies voor de juiste plaatsing.

Nummer twee van de gelimiteerde oplage van drie werd in november 2024 voor $ 6,2 miljoen verkocht aan crypto-ondernemer Justin Sun. Kort daarna at hij de banaan op het podium, vergeleek hem met een crypto-activa en zei: "de werkelijke waarde zit in het concept zelf". 

Sun liet na de veiling weten dat hij de banaan zou opeten, "als onderdeel van deze unieke artistieke ervaring". En hij heeft woord gehouden. Op een persconferentie in Hongkong nodigde hij journalisten en influencers uit. "Het opeten van deze banaan tijdens het persmoment is een onderdeel van de geschiedenis van dit kunstwerk", aldus Justin Sun.

Het kunstwerk en een ander exemplaar waren eerder voor $ 120.000 per stuk verkocht op Art Basel Miami Beach en kregen aanzienlijke media-aandacht. De derde editie werd gedoneerd aan het Guggenheim Museum.

-Leg uit waarom dit wél een kunstwerk is. Leg daarna uit waarom dit géén kunstwerk is.

-Herken je elementen van massacultuur?

AUTHENTICITEIT

Pop art

The factory- Andy Warhol

AUTHENTICITEIT

Kunst hoeft niet meer origineel te zijn. Vooruitgang bestaat niet meer. Alles is al ooit gedaan. Dit is het tijdperk van de reproductie. Daarom mag je citeren en hergebruiken.

Jeff Koons, jaren '80

Tracy Emin, jaren '90

For the Love of God, Damien Hirst  2007

Volgende deel:

Modernisme vs. POSTMODERNISME (moeilijkste!)

Massacultuur = een periode in cultuur

Heeft kenmerken van de tijd, zoals massamedia, consumptiemaatschappij, entertainment, het vermaak (zoals film, muziek)  is makkelijk te begrijpen, originaliteit is niet meer nodig.

-Postmodernisme is een onderdeel van de massacultuur als periode.

-Postmodernisme is een reactie op het modernisme. Wat kunst betekent, is nu anders.

-Postmodernisme gebeurt vooral in de officiële kunstwereld (hoge kunst), niet altijd bij de cultuur van de massa.

-Massacultuur is breder: het geeft de cultuur aan van de massa, niet alleen wat er in een museum of een theater gebeurt. Ook wat mensen thuis leuk vinden om te zien/luisteren.

Dit is mega belangrijk!

Schrijf de dikgedrukte delen over in schrift

Jeff Koons:

Goed voorbeeld postmoderne kunst

Klik hier voor al zijn kunst

– CULTUURRELATIVISME (meerdere perspectieven op de wereld, culturen gelijkwaardig)

– REMIXEN: opnieuw combineren, citeren, hergebruiken

– GEMAAKTHEID van de wereld (er is niet 1 waarheid, iedereen eigen waarheid)

– HERKENBAARHEID (dus figuratief in plaats van abstract)

– HIER & NU; het utopische toekomstbeeld staat niet meer centraal.

– ANYTHING GOES; geen originaliteit meer; alles is al eens gedaan.

– MULTI/INTERDISCIPLINAIRE KUNST; mengen kunstdisciplines voor nieuwe kunst

– HIGH ART & LOW CULTURE, hoge en lage kunst door elkaar heen, geen onderscheid meer

– KITSCH mag; wat vroeger stijlloos/smakeloos alleen decoratie was, is nu acceptabel

– IRONIE, SPOT, DUBBELZINNIGHEID in plaats van serieuze, ernstige kunst.

10 Kenmerken postmodernisme (uit je hoofd leren!)

Deze deel ik met de leerlingen, ik stuur het in de mail naar jou. 

Is deel van de leerdoelen massacaultur.

Modernisme

1900-1950

Kunst is een academische, serieuze bezigheid met veel regels.

Postmodernisme

1970-...

  grenzen en hokjes weg, humor, kunstenaar bepaalt zelf wat die maakt

MODERNISME

Hoge cultuur

(=gescheiden van lage cultuur)

POSTMODERNISME

Versmelting hoge en lage cultuur

POSTMODERNISME

"less is a bore" (=saai)

Veel decoratie, vrolijk, verschillende stijlen uit geschiedenis

MODERNISME

"less is more"

geen decoraties, alleen functie en materiaal bepaalt het uiterlijk.

MODERNISME

Abstrahering/abstract

POSTMODERNISME

meer figuratief, vertelt verhaal, herkenbaar

MODERNISME

Stilistische zuiverheid -> stroming met vaste regels

POSTMODERNISME

Eclectisch = combineren van verschillende kenmerken van kunststromingen

MODERNISME

Originaliteit

POSTMODERNISME

Hoeft niet origineel te zijn, mag verwijzen/citeren

MODERNISME

geloof in toekomst, vooruitgang. Verschillende ideologieën over samenleving (alle -ismes)

POSTMODERNISME

verwijzen naar verleden, er is niet 1 groot verhaal of oplossing. 

MODERNISME

Inspiratie uit primitieve' culturen

POSTMODERNISME

Cultuurrelativisme: alle culturen zijn even belangrijk en er vindt kruisbestuiving plaats

Post-modernisme

Kitsch kan ook kunst zijn

kitsch = namaakkunst die vaak is gemaakt, cliché. 

Modernisme

Er bestaat goede smaak en slechte smaak

Kunst = stijlvol

kitsch = stijlloos

Blok 1: Kehinde Wiley

De Nigeriaans-Amerikaanse kunstenaar Kehinde Wiley schildert grote doeken waarop veelal Afro-Amerikaanse jongeren te zien zijn in klassieke poses uit de westerse kunstgeschiedenis. Terwijl de oude meesters van de schilderkunst vooral de rijke en machtige elite van Europa portretteerden, vindt Wiley zijn modellen gewoon op straat in New York. De straatcultuur van deze geportretteerden contrasteert met de conventies van de klassieke portretkunst. Hierdoor krijgt Wileys werk ook een politieke lading: hij plaatst gewone zwarte mensen op een voetstuk, iets wat vroeger uitsluitend voor welvarende witte mensen was weggelegd.

Bekijk de afbeeldingen. De titels van de schilderijen van Kehinde Wiley zijn vaak verwijzingen naar voorbeelden uit de kunstgeschiedenis. Zo is de titel van Wileys werk op de eerste afbeelding ontleend aan het kunstwerk uit de negentiende eeuw, dat op de tweede afbeelding te zien is. Noem twee kenmerken van het werk op de eerste afbeelding die zijn ontleend aan het voorbeeld op de tweede afbeelding.

Bekijk de eerste afbeelding nogmaals. Wiley speelt in zijn werk vaak met stereotypes of vooroordelen, die hij omdraait. Noem een stereotype dat Wiley in dit werk omdraait.

Je zou kunnen zeggen dat Kehinde Wiley met zijn schilderijen de kunstgeschiedenis met terugwerkende kracht wil herschrijven. Leg deze bewering uit.

Dit is postmodernistisch, want ...

Het beeld is 96,5 x 157,5 x 76,2 cm groot. 

Ushering in Banality (De banaliteit binnenleiden) van Jeff Koons is uitgevoerd in beschilderd hout. Gemaakt in 1988.

Het stelt twee engeltjes voor die een varken begeleiden. 

Koons maakte het beeld niet zelf, maar huurde een vakbekwaam atelier in.

Welk antwoord is goed? 

A. Dit beeld is postmodernistisch, omdat het er heel strak en minimalistisch uitziet. Postmodernisme draait om eenvoud en het vermijden van versieringen.

B. Dit beeld is postmodernistisch, omdat het is gemaakt van kitscherige beeldjes die je in een kringloopwinkel kunt vinden. Een kenmerk van het postmodernisme is dat kitsch ook kunst kan zijn. 

C. Dit beeld is postmodernistisch, omdat het bestaat uit kitscherige kringloopbeeldjes.

4. Noem twee aspecten die het beeld postmodernistisch maken. 

- In het beeld zijn hoge en lage cultuur met elkaar verenigd. Beelden horen tot de hoge cultuur. Het varken en de kitschfiguurtjes horen meer bij de lage cultuur.

- Figuratief beeldhouwwerk heeft als regel een onderwerp van enige importantie. Dat is hier niet het geval.

- Koons maakt het werk niet zelf, maar laat zijn idee door een ander uitvoeren. Dat past bij het postmodernisme waarbij het vakmanschap van de kunstenaar minder belangrijk is dan het concept bedenken.

les: musical, theater en postmodernisme

Ruimte voor een afsluitend woord.

Vandaag:

herhalen postmodernisme

postmodernisme in dans 

postmodern theater + musical

Tekst

aspecten van de VOORSTELLING

aspecten van de VORMGEVING

Door alles in het midden te plaatsen onstaat een enorme rust die past bij de slapende man

Door de herhaling van vorm wordt het verhaal verteld

Dit werk is een combinatie van schilderen en fotografie

Er ligt een man te slapen in een kartonnen doos die lijkt op de stad in de achtergrond

Lage cultuur

Hoge cultuur

Achtergrondinformatie nodig

Makkelijk toegankelijk

Amusementsindustrie

Maakt deel uit van kunsthistorische traditie

Elitair publiek

Massaal publiek, kan alle maatschappelijke groepen aantrekken

MODERN

Less is more

Less is a bore

de waarheid bestaat niet, ik maak wat ik tof vind

Kunst geeft vorm aan de waarheid waarnaar men op zoek is.

eclecticisme

Hoge cultuur

Hoge en lage cultuur versmelten

Eclectisch

Het combineren van verschillende kenmerken van kunststromingen  tot een geheel. 

vanaf 0:14

Voor ene latere les:

Fusion, Crossover

Zijn vormen van interculturele combinaties (mixen van culturen of subculturen) en zien we veel terug in postmodernisme (door globalisering)

– CULTUURRELATIVISME (meervoudige perspectieven, gelijk aan elkaar).  

– REMIXEN: opnieuw combineren, citeren, hergebruiken .

– GEMAAKTHEID van de wereld (er is niet 1 waarheid, iedereen eigen waarheid) 

– HERKENBAARHEID (dus figuratief ipv abstract) 

– HIER & NU; het utopische toekomstbeeld staat niet meer centraal. 

– ANYTHING GOES; geen originaliteit meer; alles is al eens gedaan. 

– MULTI/INTERDISCIPLINAIRE KUNST; mengen kunstdisciplines voor nieuwe kunst 

– HIGH ART & LOW CULTURE, door elkaar heen, geen onderscheid meer. 

– KITSCH mag; wat vroeger stijlloos/smakeloos alleen decoratie was, is nu acceptabel 

– IRONIE, SPOT, DUBBELZINNIGHEID in plaats van serieuze, ernstige kunst. 

Jeff Koons, Play Doh, 1994-2014

Welke kenmerken zie je hier?

Gemaaktheid: Iedereen kan er zelf een betekenis aan geven.

Herkenbaarheid: een berg klei.

Anything goes: dit is niet origineel, dit kan een kind.

hight art-low culture: groot kunstwerk dat gaat over kinderklei, voor bijna iedereen herkenbaar uit kindertijd. Staat in de belangrijkste musea over de wereld.

Kitsch: dit is toch geen kunst? nu wel.

Ironie: Het kan worden gezien als overdreven, over the top door de uitvergroting. 

Antwoorden, kort

Meerdere antwoorden mogelijk:

-Gemaaktheid: Iedereen kan er zelf een betekenis aan geven. Er is niet 1 verhaal dat het hoeft te zijn.

-Herkenbaarheid: een berg klei: het is niet abstract maar heel figuratief omdat je het gelijk herkent.

-Anything goes: dit is niet origineel, dit kan een kind bedenken. (niet uitvoeren).

-hight art-low culture: groot kunstwerk dat gaat over kinderklei, voor bijna iedereen herkenbaar  uit kindertijd. Staat wel in de belangrijkste musea over de wereld, en is heel duur.

-Ironie: Het kan worden gezien als overdreven, over the top door de uitvergroting. Spottend met de serieuze kunstwereld.

Vergelijk het kunstwerk uit het modernisme met die van het postmodernisme.

Renaissance               Modernisme         Post-modernisme

MODERNISME

POSTMODERNISME

POSTMODERNISME

MODERNISME

– CULTUURRELATIVISME (meervoudige perspectieven, gelijk aan elkaar).  

– REMIXEN: opnieuw combineren, citeren, hergebruiken .

– GEMAAKTHEID van de wereld (er is niet 1 waarheid, iedereen eigen waarheid) 

– HERKENBAARHEID (dus figuratief ipv abstract) 

– HIER & NU; het utopische toekomstbeeld staat niet meer centraal. 

– ANYTHING GOES; geen originaliteit meer; alles is al eens gedaan. 

– MULTI/INTERDISCIPLINAIRE KUNST; mengen kunstdisciplines voor nieuwe kunst 

– HIGH ART & LOW CULTURE, door elkaar heen, geen onderscheid meer. 

– KITSCH mag; wat vroeger stijlloos/smakeloos alleen decoratie was, is nu acceptabel 

– IRONIE, SPOT, DUBBELZINNIGHEID in plaats van serieuze, ernstige kunst. 

10 kenmerken postmodernisme

Gemaaktheid: Iedereen kan er zelf een betekenis aan geven.

Herkenbaarheid: een berg klei.

Anything goes: dit is niet origineel, dit kan een kind.

hight art-low culture: groot kunstwerk dat gaat over kinderklei, voor bijna iedereen herkenbaar uit kindertijd. Staat in de belangrijkste musea over de wereld.

Kitsch: dit is toch geen kunst? nu wel.

Ironie: Het kan worden gezien als overdreven, over the top door de uitvergroting. 

Musical, videoclip en postmodern theater

Destiny's Child, Independent Women. 2000

Dit nummer is gemaakt als soundtrack voor de film Charlie's Angels. Dit gaat over 3 diverse vrouwen die een spionnen-team zijn. Het lijkt op James Bond. 

Zie hier trailer film met de soundtrack. https://www.youtube.com/watch?v=acy-eOYym-U

1. Noem 3 kenmerken van een videoclip die je hier terugziet. Met voorbeeld.

2. De titel van de videoclip is Independent Women. Noem 3 aspecten uit de videoclip waaraan je kan zien of horen dat het over onafhankelijke vrouwen gaat. (voorstelling/vormgeving, kan allemaal).

3. Geef een reden waarom deze videoclip qua inhoud een tegenstelling is van Moderne kunst.

2. * lyrics. Car I drive in-i bought it. I depent on me. Hier wordt beschreven dat ze alles wat ze willen zelf kopen en alleen op zichzelf leunen, dus onafhankelijk.

* Mise-en-scene: Er komen geen mannen voor in de clip: die zijn niet nodig. De artiesten hebben geen mannen nodig in hun videoclip.

*lichaam van de actrices: ze wijzen naar zichzelf, hun mimiek laat zien dat ze zelfverzekerd zijn. Dat is met lichaamstaal een voorbeeld van onafhankelijkheid uitstralen. 

Wat je dus wél ziet, is alleen maar vrouwen, die bijvoorbeeld aan een vergadertafel zitten. Zij maken de beslissingen zonder mannen.

*De drie zangeressen verwijzen naar charlie's angels, drie onafhankelijke spionnen. Dat maakt hen door associatie ook onafhankelijk. 

*het decor laat een belangrijke of geheime plek zien. Het suggereert dat zij ook belangrijke dingen gaan doen, zonder dat er mannen zijn.

3. - vrouwen van kleur zijn zowel de makers als het middelpunt. In de moderne kunst waren over het algemeen witte mannen uit west-europa de makers. Vrouwen van kleur waren soms wel het middelpunt in een kunstwerk, maar dan als "exotisch" of "primitief" subject om naar te kijken.
-Vrouwen waren absoluut niet onafhankelijk door discriminerende en seksistische wetten en het stemrecht wat nog niet gelijkgesteld was.

-Het gaat over spionnenwerk, gedaan door vrouwen. Zulke belangrijke taken werden meestal niet uitvoerbaar geacht door vrouwen. Die zouden dat toch niet kunnen? Het heeft verder niets met de vraag "wat is kunst" te maken.

Antwoorden

2. * lyrics. Car I drive in-i bought it. I depent on me. Hier wordt beschreven dat ze alles wat ze willen zelf kopen en alleen op zichzelf leunen, dus onafhankelijk.

* Mise-en-scene: Er komen geen mannen voor in de clip: die zijn niet nodig. De artiesten hebben geen mannen nodig in hun videoclip.

*lichaam van de actrices: ze wijzen naar zichzelf, hun mimiek laat zien dat ze zelfverzekerd zijn. Dat is met lichaamstaal een voorbeeld van onafhankelijkheid uitstralen. 

Wat je dus wél ziet, is alleen maar vrouwen, die bijvoorbeeld aan een vergadertafel zitten. Zij maken de beslissingen zonder mannen.

*De drie zangeressen verwijzen naar charlie's angels, drie onafhankelijke spionnen. Dat maakt hen door associatie ook onafhankelijk. 

*het decor laat een belangrijke of geheime plek zien. Het suggereert dat zij ook belangrijke dingen gaan doen, zonder dat er mannen zijn.

3. - vrouwen van kleur zijn zowel de makers als het middelpunt. In de moderne kunst waren over het algemeen witte mannen uit west-europa de makers. Vrouwen van kleur waren soms wel het middelpunt in een kunstwerk, maar dan als "exotisch" of "primitief" subject om naar te kijken.

-Vrouwen waren absoluut niet onafhankelijk door discriminerende en seksistische wetten en het stemrecht wat nog niet gelijkgesteld was.

-Het gaat over spionnenwerk, gedaan door vrouwen. Zulke belangrijke taken werden meestal niet uitvoerbaar geacht door vrouwen. Die zouden dat toch niet kunnen? Het heeft verder niets met de vraag "wat is kunst" te maken.

Videoclip & musical 

Allebei multidisciplinaire kunstvormen

multi

+

disciplines

Kenmerken musical (voor de massa)

• Musical is multidisciplinair: dans, zang, acteren, muziek.

• Musical mengt stijlen: heeft invloeden uit jazz, opera, pop, andere culturen.

• grote theatershows met massale acts 

• Het verhaal is meestal ondergeschikt aan de muziek- en dansnummers. Het verhaal verbindt de liedjes en dans.

• Het is vaak een oppervlakkig verhaal [zoals Boy meets girl]

• Muziek, aankleding en showballet is het belangrijkste.

Waarom past musical als kunstvorm zo goed bij de massacultuur?

Kenmerken massacultuur; massamedia, massale consumptie, laagdrempelig amusement.

-Populaire kunstvorm bij de massa. Als het verfilmd is, nog populairder want er gaan nog meer mensen naar de bioscoop.

- Als het verfilmd is, kan er veel geld mee worden verdiend omdat het eindeloos kan worden getoond. Bij theater is dat minder makkelijk.

-Gebruik van populaire acteurs en actrices die de massa al kent.

-Gebruik van liedjes die makkelijk te onthouden zijn en in je hoofd blijven zitten.

-Verhalen zijn makkelijk te begrijpen, geen voorkennis nodig.

-Verhalen zijn herkenbaar: gaan over universele thema's als liefde, tiener zijn, school, et cetera.

Fusion: het mengen 

van verschillende culturele stijlen, tot iets nieuws.

Beantwoord deze vraag op papier:

Bollywood-films lijken vaak op een musical. Noem twee dingen op waaruit dit blijkt.

vanaf 0:28

Kenmerken musical (voor de massa)

• Musical is multidisciplinair: dans, zang, acteren, muziek.

• Musical mengt stijlen: heeft invloeden uit jazz, opera, pop, andere culturen.

• grote theatershows met massale acts 

• Het verhaal is meestal ondergeschikt aan de muziek- en dansnummers. Het verhaal verbindt de liedjes en dans.

• Het is vaak een oppervlakkig verhaal [zoals Boy meets girl]

• Muziek, aankleding en showballet is het belangrijkste.

Disneyfilm = ook musical!

Multidisciplinaire kunst: zang, dans, theater + film

Maar dan getekend of geanimeerd.

Oefenen met analyse

Je gaat zo 2 fragmenten zien. 

Noem minstens 3 overeenkomsten in de vormgeving.

Pak begrippenboekje THEATER erbij

1. Lion King Disney film 

2. Lion King de musical

Oefenen met analyse

Noem minstens 3 overeenkomsten in de vormgeving.

Pak begrippenboekje THEATER erbij

Doe het zo:

overeenkomst 1: ............  + uitleg.

Noem een aspect van de voorstelling dat verwijst naar de populaire cultuur.

Noem een kenmerk van de vormgeving dat afkomstig is uit de wereld van strips.

Welk commentaar had de kunstenaar op de huidige samenleving?

Film: massa en postmodern

Alfred Hitchcock: regisseur

Na de komst van de tv, gaan minder mensen naar de bioscoop.

Hitchcock ontwikkelt een nieuw genre: Thriller. Hiervoor komen mensen wel!

Gaat niet over kritiek op de maatschappij;

Heeft geen diepere betekenis;

Puur vermaak en spanning!

Niet door enge beelden, maar door spanning op te wekken. Suspense

Het publiek weet meer dan de acteurs. "Kijk achter je!"

Waarom past het nieuwe genre 'thriller' zo goed bij massacultuur?

Hollywood & filmsterren

De Amerikaanse filmindustrie, die vooral in "Hollywood" was gevestigd, werd na de Eerste Wereldoorlog het nieuwe belangrijkste filmcentrum van de wereld. Hollywoodfilms werden over de hele wereld verspreid en in vele landen werd de markt overheerst door de Amerikaanse film.

James Dean

Marilyn Monroe

Elizabeth Taylor

Acteurs die James Bond speelden

Zij waren sterren en idolen, bepaalden de mode en iedereen wilde alles over hen weten. Grote invloed op de massacultuur.

Dramatisch acteren, neppe wereld, voor de massa

Europa reageert op "neppe" Hollywood met andere filmstijlen.

op basis van antwoorden:

Dramatiisch, nep, overdreven: ja dat vonden de europeanen ook.

Paste niet bij na oorlogse gedachtegoed. Behoefte aan kijken hoe het echte leven is.

En simpel: er waren geen kwalitatief goede filmsets, materiaal of personeel meer over door verwoesting WO II.

Daarom ook makkelijker, rauwer, grappig/serieus, niet over the top.

sinds 1990, 34 seizoenen: nog steeds elke werkdag!

1956-2010, elke dag een aflevering. Best bekeken soapserie ooit.

Soapseries komen uit de Verenigde Staten, toen vooral bedoeld voor huisvrouwen.

De reclames tussendoor, waren in het begin over zeep. Vandaar de naam!

scène

https://www.youtube.com/watch?v=O8o01t59TT0

Dramatisch, niet geweldig geacteerd. Snel opgenomen, want iedere dag een nieuwe aflevering.

Cliffhanger

Globalisering, internet, cultuurrelativisme:

niet-westerse invloeden op film

Martial arts = vechtkunst, China

Anime = tekenfilms, Japan

Aziatische invloed op film

Fusion: het mengen 

van verschillende culturele stijlen, tot iets nieuws.

Hollywoodfilms "nu".

-Bekende acteurs;

-Stereotypes;

-Verhalen begrijpelijk voor de massa;

-Bedoeld om veel geld mee te verdienen. 

Het zijn vaak blockbusters. 

Blockbusters

uit zomer

2023

Postmoderne film

Tarantino over zijn films: “I steal from every single movie ever made.” 

Hoe meer films je kent, hoe meer je postmoderne films kunt waarderen. Verwijzingen werken niet als je de verwijzing niet kent.

Bekendste films van Tarantino

Postmoderne kenmerken:

*Mengen van genres;

*Absurde scenes en gesprekken;

*verwijzingen naar eigen en andere films;

*Grof geweld gebruiken als normaal;

*Onverwachte montage.

in het lijstje zie je meerdere genres gecombineerd, western, misdaad, komedie, actie.

Je kan waarschuwen: veel schieten en bloed, maar zo over de top dat het niet echt lijkt. Dus niet echt gruwelijk.

          discipline: dans

Modern

Massacultuur

Postmodern

Net als bij film behandelen we dans tijdens het modernisme, de massacultuur en wat postmoderne dans inhoudt.  

19e eeuw

KLASSIEK BALLET

20e eeuw

MODERNE DANS

VERNIEUWING EN VOORUITGANGSDENKEN: Breken met het verleden​

Het academische (klassieke) ballet met zijn vaststaande pasjes en het streven naar sprookjesachtige gewichtloosheid vindt de avant-garde niet meer interessant. 

Welke kenmerken van moderne dans weet je nog?

- Manier van dansen: 

- Kostuum: 

- Onderwerpen: 

Klassiek ballet tot de 19e eeuw vs. moderne dans 

Vastgelegd passenmateriaal <-> geen vastgelegd (improvisatie mogelijk,                                                                persoonlijke expressie/werken vanuit het lichaam)

Gewichtloosheid                          <-> zwaartekracht inzetten

Voorgeschreven kostuum       <-> kostuums zijn los, soms blote voeten 

Onderwerpen: verhalend          <-> universele, menselijke thema's (thematisch/abstract) 

Naast vernieuwing academische dans, ontstond ook een andere vorm van dans -> moderne dans. In tegenstelling tot de academische dans is moderne dans gericht op de gevoelswereld van de danser en/of choreograaf. Het lichaam is onderhevig aan zwaartekracht. De dans ontkent het gewicht van de dansers dus niet (zoals in het romantisch ballet). Er zijn geen kostuum voorschriften meer. 

Postmoderne dans = 

een combinatie van ballet-bewegingen + moderne dans 

Alle bewegingen mogen, het hoeft geen verhaal te hebben. Dansen om het dansen. 

1. Leg uit hoe jij ziet dat dit postmoderne dans is. 

Bespreek kostuum en dansbewegingen.

3. Gebruik je begrippenboekje. Analyseer hoe de dansers omgaan met het aspect ruimte. Schrijf je analyse op in volzinnen. Minimaal 3 zinnen.  

Postmoderne dans = 

een combinatie van ballet-bewegingen + moderne dans 

Alle bewegingen mogen, 

het hoeft geen verhaal te hebben. 

Dansen om het dansen. 

           kenmerken muziek massacultuur

schrijf op:

1. Diversiteit van genres

2. Cross-over en fusion

3. Technologische vooruitgang

4. Commerciële druk en massaconsumptie

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Thema's:

Muziek voor de massa (pop-muziek)

Protestliederen

Experimentele muziek 

Elektronische muziek

Cross-over / Fusion

Muziek voor vermaak

Rock 'n roll kenmerken

Drums, basgitaar, elektr. gitaar, piano, zang (scherp, hikjes)

Gewaagde songteksten

Akkoorden gebaseerd op blues-schema

British Invasion

Britse bands in Amerikaanse hitlijsten

The Beatles - The Rolling Stones

Funk

Voorloper disco

Ritmisch uitdagend

Beweeglijke baslijn

Syncope = accentverschuiving

Een syncope is een ritme waarbij een of meer tonen niet op de tel of puls vallen, waardoor een of meer normale accenten verlegd worden.

Disco

Minder ruw, meer glamourous dan FUNK

Jongeren in discotheken

Saturday Night fever

Hiphop

The Bronx, New York

Levensstijl, culturele beweging

Muziekstijl: begon als niet-commercieel

Protestliederen (jaren 60)

Folkmuziek

Woodstock: Bob Dylan / Jimi Hendrikx

Punk

Woodstock '69, New York

Three days of Peace and Music

Santana (rechts)

Punk (jaren 70)

Onvrede bij jongeren.

1. Tegen de geknutselde popmuziek.

2. Tegen het traditionele klassensysteem van de maatschappij.

3. Reactie op economische teruggang Engeland.

 Gekoppeld aan de bij een nieuwe generatie jongeren behorende sociale onvrede, met name in het door traditioneel klassenbewustzijn en economische teruggang geteisterde Engeland, uitte deze reactie zich in muziek die, net als in 1955 en 1963 uitging van haar meest simpele vorm: rock-'n-roll.

Experimentele muziek

Pyschedelische muziek (cultuur van hippies, FLOWERPOWER).

Instrumenten uit Azië, nabootsen trip, op zoek naar een betere wereld.

Opkomst synthesizer (the Beatles - Sgt. Peppers' Lonely Hearts club band).

https://www.youtube.com/watch?v=tg--8NDbD90&t=17s

Elektronische muziek

 eind 1970/1980

- Synthpop

- New wave cultuur (brede muzieksmaak, vrij melancholisch).

Melodieus, drumcomputers en........

synthesizers

Synthpop of synthipop is een muziekstijl waarbij synthesizers en elektronische drums domineren.

Na synthpop ontstaat....

DANCE

Dance

House

Techno

Eurodance

Dubstep

Hardcore

Hardstyle

etc.

Muziek voor vermaak

tv programma's 

reclame 

soaps

videoclips

musicals

festivals

KIJKTIP: