Hoe was jullie vakantie?
Hoe was jullie vakantie?
WAT GAAN WE DOEN VANDAAG?
Les 20 en 21 herhalen ter voorbereiding van de toets
Op welke drie manieren vind je de persoonsvorm?
Persoonsvorm
Je herkent de persoonsvorm op 3 manieren:
Door de zin van tijd te veranderen
De man fietst door de straat > de man fietste door de straat.
Door het onderwerp van getal te veranderen (meervoud/enkelvoud)
De kat likt haar jonkies schoon. > De katten likken hun jonkies schoon.
Door de zin vragend te maken / locatie te veranderen
Het water wordt gekookt. > Wordt het water gekookt?
Hoe vind je het onderwerp van een zin?
Onderwerp
Stel de vraag: wie of wat + persoonsvorm.
Voorbeeld:
Mijn hond is van blijdschap tegen mijn oma opgesprongen.
Persoonsvorm = is
wie of wat + is -> Wie of wat is?
antwoord op die vraag: mijn hond
onderwerp = mijn hond
Zelfstandig werkwoord
'doe' werkwoorden
kan zelfstandig in een zin staan
kan niet worden weggelaten
De buurman belt graag.
één zelfstandig werkwoord per zin
De buurman zou graag naar mij willen bellen.
Hulpwerkwoord
hulp voor het 'hoofdwerkwoord'
altijd in combinatie met een ander werkwoord
komt niet zelfstandig voor
'helpt’ de zin in een bepaalde ‘tijd’ te zetten
Jan verzorgt de hond.
Jan heeft de hond verzorgd.
Leg uit wat het werkwoordelijk gezegde is.
minute
second
Werkwoordelijk gezegde
'
Het werkwoordelijk gezegde bestaat uit alle werkwoorden in een zin. Een persoonsvorm behoort dus ook altijd tot het werkwoordelijk gezegde.
Werkwoordelijk gezegde
Het werkwoordelijk gezegde is een zinsdeel.
De persoonsvorm is onderdeel van het werkwoordelijk gezegde.
Het werkwoordelijk gezegde zegt wat het onderwerp ‘doet’ of ‘overkomt’.
Onderdelen van een scheidbaar werkwoord.
De directeur reikt vandaag de diploma's uit.
Let op: het woordje te voor een heel werkwoord en delen van een scheidbaar werkwoord (bijv. ik stap uit) horen ook bij het gezegde!
Mijn collega's zijn aan het vergaderen.
Hij staat al een half uur te dromen.
Jesse raakt vaak zijn sleutels kwijt.
Letterlijke betekenis
Geen werkwoordelijke uitdrukking
Youssef koos een raketijsje.
Letterlijke betekenis
Geen werkwoordelijke uitdrukking
Ik raak nu de kluts kwijt.
Figuurlijke betekenis
Werkwoordelijke uitdrukking
Janine koos het hazenpad.
Figuurlijke betekenis
Werkwoordelijke uitdrukking
Werkwoordelijke uitdrukkingen
Nu oefenen met alle zinsdelen!
Wat is de persoonsvorm in: De zorgen gaven de vrouw hoofdpijn.
second
Persoonsvorm
De zorgen gaven de vrouw hoofdpijn.
pv = Maak een vragende zin, wat staat vooraan?
Gaven de zorgen de vrouw hoofdpijn?
Gaven
Wat is de onderwerp in: De zorgen gaven de vrouw hoofdpijn.
second
Onderwerp
De zorgen gaven de vrouw hoofdpijn.
ow = wie of wat + persoonsvorm
wie of wat gaven?
de zorgen
Wat is de gezegde in: De zorgen gaven de vrouw hoofdpijn.
second
Gezegde
De zorgen gaven de vrouw hoofdpijn.
gez = alle werkwoorden uit de zin
gaven
In dit geval is de persoonsvorm hetzelfde als het gezegde, maar dat hoeft niet.
Wat is de persoonsvorm in onderstaande zin? Carlijn loopt via het winkelcentrum naar huis
Wat is het onderwerp in onderstaande zin? Carlijn loopt via het winkelcentrum naar huis
Wat is het gezegde in onderstaande zin? Carlijn wilde via het winkelcentrum naar huis lopen.
Wat zijn de persoonsvorm en het onderwerp in onderstaande zin? Feyenoord heeft Ajax in een fantastisch duel verslagen.
Wat zijn de persoonsvorm en het onderwerp in onderstaande zin? Astrid zal waarschijnlijk weer in de Hofvijver zwemmen na het kampioenschap.
Wat is het zelfstandige werkwoord in onderstaande zin? Ad zou willen papierprikken in het park aan het einde van het dorp.
Wat is/zijn de/het hulpwerkwoord(en) in onderstaande zin? De altijd luie Marnix had gistermiddag heel hard gewerkt.
Wat is/zijn de/het hulpwerkwoord(en) in onderstaande zin? De pientere Liesbeth zou zijn gaan schaken in de sporthal in Vleuten.
Wat is het werkwoordelijk gezegde in onderstaande zin? Ronald wil graag met je meerijden.
Wat is het werkwoordelijk gezegde in onderstaande zin? Hij eet heel vaak zijn boterhammen niet op.
Wat is het werkwoordelijk gezegde in onderstaande zin? Commy keerde zich om in haar bed.
Schrijf van onderstaande zin de persoonsvorm (pv), het onderwerp (ow) en het werkwoordelijk gezegde (wg) op. De cijfers zullen wel meevallen.
Schrijf van onderstaande zin de persoonsvorm (pv), het onderwerp (ow) en het werkwoordelijk gezegde (wg) op. Albert Heijn gaat de prijzen in alle hun winkels weer verhogen.
Zelfstandig werkblad maken