4/ Onderzoeksvraag formuleren

• Algemeen
• Secundair onderwijs

4/ Onderzoeksvraag formuleren

We zitten nu in deze fase van de OC: ONDERZOEK OPZETTEN

Tijdens de eerste fase had je al een eerste 'probleemstelling' gesteld. Die was misschien erg algemeen en breed.

Je hebt je nu ingelezen in de theorie. Wat nu?

Elk onderzoek begint met een vraag waarop je een antwoord wilt vinden. De onderzoeksvraag vormt de kern van je verdere onderzoek.

Voor het bedenken van een onderzoeksvraag, is er een “brainstorm” nodig. 

Eens je enkele ideeën hebt, ga je een onderzoeksvraag formuleren. 

Wat is een goede onderzoeksvraag?

Aan welke criteria moet een goede onderzoeksvraag voldoen?

Je formuleert je vraag door middel van de SMART-methode.

Waarvoor staan die letters, denk je?

SMART staat voor ...

SPECIFIEK

Zorg dat je onderzoeksvraag duidelijk en concreet is.

Beschrijf daarbij:

• De populatie: Wie doet mee of waar gaat het over?
• Het resultaat, gedrag of actie: Wat wil je concreet meten of observeren?

Denk aan de 5 W’s:

• Wat wil je bereiken?
• Wie zijn erbij betrokken?
• Waar vindt het plaats?
• Wanneer vindt het plaats?
• Waarom wil je dit bereiken?

MEETBAAR

Zorg dat je onderzoeksvraag kan worden onderzocht/gemeten met concrete methodes, zoals: enquête, experiment, casestudy, observatie

Denk hierbij aan:

• Heb ik genoeg deelnemers? Bijvoorbeeld: 40 personen voor een enquête of 20 voor een experiment.
• Kan ik genoeg situaties observeren? Bijvoorbeeld minstens 6 keer een specifieke gebeurtenis.

Kan ik echt meten wat ik wil weten?

ACCEPTABEL

Zorg dat je doel acceptabel is om te onderzoeken. Niet elk onderwerp mag zomaar onderzocht worden.

Wees voorzichtig met gevoelige thema’s, zoals:

• Seksueel misbruik

• Discriminatie

• Angststoornissen of ziektes

Vraag altijd advies aan je begeleidende leerkracht als je twijfelt.

Denk na: Is het veilig en ethisch om dit bij mensen te onderzoeken?

REALISTISCH/RELEVANT

Zorg dat je onderzoek haalbaar is binnen de tijd, middelen en kennis die je hebt. Of zoek je het misschien wat te ver? Kan je je onderzoek uitvoeren in het zesde jaar?

Is het bovendien relevant, van nut?

• Heb ik genoeg kennis en vaardigheden om het onderzoek goed uit te voeren?
• Past het binnen je opleiding?

TIJDGEBONDEN

Zorg dat je onderzoek binnen de beschikbare tijd kan worden afgerond.

Denk hierbij aan:

• Kun je de nodige achtergrondinformatie (inleiding) verzamelen binnen de tijd (indien je terug van 0 zou beginnen)?
• Kun je je enquête of experiment op tijd uitvoeren? (Let op examenperiodes!)
• Heb je genoeg tijd om de verzamelde data te analyseren en conclusies te trekken?

 

Kijk naar de volgende onderzoeksvragen. Zijn ze goed of slecht? Of welke van de twee is de beste?

Goede of slechte onderzoeksvraag?
Is de populatie ijsberen de laatste tijd toegenomen?

1. goed
2. slecht

Een goede vraag is een open vraag. De vraag is niet goed als het antwoord simpelweg ‘ja’ of ‘nee’ is.

Een goede vraag vereist (een kort) onderzoek.

Beter: Welke factoren hebben de populatiegroei van ijsberen bevorderd?

Deze vraag vereist meer verdieping in het onderwerp om het antwoord te vinden.
 

Goede of slechte onderzoeksvraag?
Helpt medicatie om leerlingen met ADHD-symptomen te genezen en hebben ze extra oefeningen nodig?

1. goed
2. slecht

Een goede vraag bestaat uit één vraag. De vraag is niet goed als die is samengesteld uit meerdere vragen.

Goede of slechte onderzoeksvraag? Welke universiteit is de beste?

1. goed
2. slecht

Je hoeft niet om meningen te vragen.

Wanneer je vragen opstelt, moet je nadenken over de antwoorden die je wilt krijgen. Vergeet niet dat een mening niet goed is om in uw onderzoeksproject op te nemen. Je hebt alleen objectief bewijs nodig. 

Hoe zou je die vraag beter kunnen formuleren?

Goede of slechte onderzoeksvraag? Wat zijn de nadelen van het gebruik van een telefoon op de universiteit?

1. goed
2. slecht

Wat zijn de nadelen van het gebruik van een telefoon op de universiteit? = niet echt origineel

Beter: Welke invloed heeft de beperking van mobiele telefoons op de universiteit op de cijfers van studenten?

Natuurlijk wordt het eerste onderwerp door veel mensen bestudeerd, dus daar zul je niets nieuws vinden. Maar als je vraagt ​​hoe de beperking de cijfers van de studenten beïnvloedt, is dat een heel andere vraag.

Welke onderzoeksvraag is de beste?

1. Welk effect heeft aspirine op mensen die last hebben van een lage hartdruk?
2. Welk effect hebben medicijnen op mensen?

Zorg ervoor dat je onderzoeksvraag specifiek is. Zo krijg je meer gedetailleerde antwoorden.

Welke onderzoeksvraag is de beste?

1. Hoe voorkomen overheidsregels dat bedrijven de lucht vervuilen?
2. Waarom vervuilen sommige bedrijven de lucht? 

Stel geen 'waarom'-vragen.

Wanneer je aan een onderzoekspaper werkt , moet je echter vragen stellen met specifieke en duidelijke antwoorden.

Bron: https://pro-academic-writers.com 

Een goede onderzoeksvraag is:

• een open vraag, geen waarom-vraag → 'waarom' is te breed en moeilijk meetbaar 

      ❌ “Waarom gebruiken jongeren hun smartphone ’s avonds?”

• niet algemeen of beschrijvend → het moet concreet onderzocht kunnen worden 

      ❌ “Wat is smartphonegebruik?”

• niet te breed / veelvoudig → geen meerdere variabelen tegelijk                          

      ❌ “Wat is het verband tussen smartphonegebruik, sociale media en schoolprestaties?”

• haalbaar → bv. “Alle jongeren wereldwijd” is geen haalbare doelgroep
• niet gebaseerd op meningen → enkel feiten / objectieve data

Opdracht

Denk na over een mogelijke onderzoeksvraag die uit jouw literatuurstudie voortvloeit.

Houd hierbij steeds rekening met de vraag of je onderzoeksvraag wel SMART genoeg is!

Mijn onderzoeksvraag (die ik mogelijk in 6 verder zal uitwerken):