Alle geschiedenis ooit

Alle geschiedenis ooit

Hoorcollege meneer Bos 

1 / 76
next
Slide 1: Slide
New lesson editorGeschiedenisMiddelbare schoolhavoLeerjaar 3

This lesson contains 76 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 300 min
Report this lesson

Items in this lesson

Alle geschiedenis ooit

Hoorcollege meneer Bos 

This item has no instructions

De Tien tijdvakken

Er valt veel te vertellen over de geschiedenis. Om het overzichtelijk te maken hebben we het ingedeeld in 10 tijdvakken.


Chronologische volgorde

This item has no instructions



This item has no instructions

Hoe ontwikkelt Egypte zich tot staat?



1. jagers verzamelaars gaan wonen langs de Nijl.

2. Vaste woonplaats leidt tot irrigatie, hoge landbouwopbrengsten

3. Dit maakt andere beroepen mogelijk.

 4. Onder leiding van een koning verovert men of verdedigt zich.

5. Een staat wordt gevormd.



This item has no instructions

Specialisatie

Niet iedereen hoefde meer boer te zijn --> specialisatie


Ambtenaren organiseerden samenlevingsregels


Ontstaan hïerogliefenschrift

This item has no instructions

Complexe samenleving 

  • Specialisatie laat ruimte voor meerdere beroepen

  • Sommigen gaan een ambacht doen, anderen gaan handelen

  • Specialisatie leidt tot verschillen in welvaart 

  • Verschillen in welvaart moeten gedocumenteerd worden

This item has no instructions

Ontstaan van het schrift

Doordat welvaart en bezit gedocumenteerd moet worden ontstaat het schrift en daarmee de complexe samenleving

In 1ste instantie met autocratieën maar in het oude Griekenland leidt dit tot verschillende soorten bestuursvormen 

This item has no instructions

De oude Grieken.


  • Griekenland was verdeeld in verschillende poleis.


  • Deze poleis werden op verschillende manieren bestuurd.

This item has no instructions

Andere bestuursvormen:




Monarchie.


Aristocratie.


Tirannie.


oligarchie






This item has no instructions

Democratie in Athene

Democratie


4 groepen in Athene:

  • Atheense burgers (beide ouders in Athene geboren) mogen stemmen.

  • Vreemdelingen mogen niet stemmen.

  • Vrouwen mogen niet stemmen.

  • Slaven mogen niet stemmen.


  • In Nederland mogen vrouwen stemmen. Dat is een verschil met de Atheense democratie.

This item has no instructions

Koloniën

Te weinig landbouwgrond in 

Griekse poleis


Kolonisatie in Middellandse Zeegebied


Contacten tussen kolonie en poleis

Handel en uitwisseling van cultuur, maar ook oorlogen

This item has no instructions

Poleis

This item has no instructions

Het ontstaan van Rome


This item has no instructions

Romeinse Republiek

PAUZE 

This item has no instructions

https://schooltv.nl/video/romulus-en-remus-het-ontstaan-van-rome/#q=romulushttps://schooltv.nl/video/romulus-en-remus-het-ontstaan-van-rome/#q=romulus

This item has no instructions

De Romeinse Republiek

509 v. Chr.

This item has no instructions

De Romeinse Republiek 

Begrippen:

  • Republiek

  • Democratie

  • Aristocratie

  • Senaat

  • Consul

This item has no instructions

De Romeinse Republiek (1)


  • In de Romeinse Republiek zijn twee mensen aan de macht. Deze zijn 'gekozen' door de burgers.

 

  • ...maar in de praktijk is een kleine groep mensen aan de macht.

This item has no instructions

Ontstaan van de Romeinse Republiek

Degene met de meeste macht in de Romeinse republiek waren de twee jaarlijks gekozen consuls. 


Zij mochten:

Wetvoorstellen doen

Leger leiden

Vetorecht 

Bron 3: Buste van Julius Caesar een bekende Romeinse consul

This item has no instructions



This item has no instructions

Republiek

- Adellijke families hebben de macht in Rome, patriciërs.


- Plebejers (Alle burgers die geen patriciër zijn) mogen stemmen maar hun stemmen tellen minder dan die van de patriciërs.


- Vanaf de vierde eeuw v. Chr. is er nauwelijks verschil in rijkdom tussen patriciërs en plebejers.


- Gelijkheid, minstens 1 consul moet plebejer zijn.


- Volkstribunen (10) beschermer van de plebejers, kunnen met vetorecht beslissingen tegenhouden.

This item has no instructions

Rijkdom en armoede bij de Romeinen

  • Vanaf de 3e v.C. trokken arm geworden boeren naar de stad.


  • Deze boeren bezaten niks meer, behalve hun kinderen (‘proles’ in het latijn). Deze mensen werden proletariërs genoemd (het proletariaat).


  • Minstens een kwart van de bewoners van Rome kon niet in zijn eigen levensonderhoud voorzien.

  • Geen of weinig werk.

  • Lemen hutjes.


df

Sociale verschillen in Rome

Vanaf de 1e eeuw v.C: Rome 1 miljoen inwoners!

Veel arme boeren waren naar de stad getrokken: Daar behoorden ze tot het proletariaat: bezitloze armen


1/4 van de bewoners kon niet voor eigen levensonderhoud zorgen > werkloos en leefden in hutjes

This item has no instructions

Probleem in het Romeinse Rijk

Senaat had alle macht in handen.  Romeinse generaals moesten naar de senaat luisteren

Wat nu als de generaals niet

luisterden?

Wat met al die proletariers?


This item has no instructions

Keizertijd

Door al die veroveringen werden Romeinse generaals erg machtig. Sommigen luisterden niet meer naar de senaat, die de macht had in de Romeinse republiek.

Gaius Julius Caesar was een senator en generaal die veel macht had.

Zijn adoptiezoon werd de eerste Romeinse keizer.

This item has no instructions

Burger in het Romeinse rijk

- Julius Caesar, een Romeinse generaal werd benoemd tot dictator voor een periode van 10 jaar. In 44 v.Chr. werd hij vermoord, wat leed tot een burgeroorlog.


- Zijn achterneef Octavianus (keizer Augustus) zou deze burgeroorlog winnen en alle politieke bevoegdheden ontvangen. De republiek werd een keizerrijk.

This item has no instructions

Opvolging keizerschap

Strijd na overlijden keizer:

senaat, keizerlijke families, generaals vechten om de macht

This item has no instructions

Einde Romeinse rijk.

Blz 128

  1. Groot rijk, klein leger.

  2. Te weinig belasting voor de Keizer.

  3. Slecht bestuur. Splitsing 395 na Chr.

  4. Laatste keizer 476 na Chr.

This item has no instructions

Volksverhuizingen


This item has no instructions

This item has no instructions

Vroege middeleeuwen!

This item has no instructions

Pauze


This item has no instructions

Tijdlijn vroege middeleeuwen

This item has no instructions

Europa na de val van Rome.

Er zijn overal kleine koninkrijkjes of Romeinse generale die hopen de macht te kunnen grijpen

This item has no instructions

Agrarische samenleving 

(hofstelsel)


This item has no instructions

Heren en Horigen 

Rechten en plichten

Heren: 

  • Eigenaar van het land

  • Deel van de opbrengsten van de horigen

  • Domein wordt onderhouden door de horigen

Horigen:

  • Bescherming tegen vijanden of rovers

  • Een woning

  • Een stukje landbouwgrond in leen/ te huur

  • Herendiensten

This item has no instructions

Leenstelsel

This item has no instructions

Bestuur

 Koning reist zelf rond:

  •  verblijf in paltsen (paleizen)

  • voedselvoorraden zijn op

  • controleren van alle uithoeken in het rijk

This item has no instructions


De palts in Aken. Verspreid over het rijk had Karel verschillende paltsen.

This item has no instructions

Karel de Grote had een enorm rijk en om dit goed te kunnen besturen moest hij veel reizen. Tijdens het reizen verbleef hij in prachtige paltsen. 


This item has no instructions

Het domein groeit uit tot een stad, hoe?

  • Betere landbouwtechnieken (Juk, ijzeren ploeg, drieslagstelsel)

  • Ontginning op het domein

  • Klimaatverandering

  • Resultaat:

  • Overschotten landbouwproductie!

  • Bevolkingsgroei!

  • Domein groeit uit tot een stad! (agrarisch stedelijke samenleving)

This item has no instructions

Agrarisch-stedelijke samenleving

  • een deel van de mensen leeft van de landbouw en woont op het platteland

  • een deel van de mensen leeft van de handel / ambachten en woont in de stad

This item has no instructions

Van steden naar staten

  • Agrarisch-stedelijke samenleving:

  • Geld economie en bijna zelfstandig bestuurde steden



  • Twee gevolgen voor het bestuur

  1. Ambtenaren

  2. Huurleger

This item has no instructions

Van agrarische samenleving naar 

een agraisch-stedelijke samenleving

This item has no instructions

Samenlevingstypes 

  • Jagers- en verzamelaars samenleving

  • Agrarische samenleving

  • Agrarisch-stedelijke samenleving

  • Industriële samenleving

  • Informatiesamenleving


This item has no instructions

Steeds meer centraal bestuur

GEVOLG: Veranderingen in het bestuur


This item has no instructions

Centraal bestuur

"Een centraal bestuur is een bestuur vanuit 

één plaats waarbij overal in het koninkrijk  

dezelfde regels en vaste  belastingen 

gelden."  -> Een centraal bestuur willen -> Centralisatie

This item has no instructions

Centraal bestuur

  • Karel V stelde een centraal bestuur in 

door overal dezelfde regels en vaste 

belastingen in te voeren, en ambtenaren 

aan te stellen in plaats van edelen.


  • Filips II versterkte het centraal bestuur door 

een landvoogd en stadhouders aan te stellen.

This item has no instructions

standensamenleving

absolutisme

This item has no instructions

Absolutisme was normaal

  • Koning macht van god gekregen 

  • Koning was hierdoor onaantastbaar


  • Lodewijk XIV niet enige machtige koning

  • Zweden, Oostenrijk, Rusland en Pruisen volgde zijn voorbeeld

This item has no instructions

De Republiek  

Oligarchie 

Frankrijk

Absolutisme


tegen over

  1. Groep selecte mensen regeert

  2. Verschillende gewesten 

  3. Regenten sturen de economie

  4. Stadhouders hebben de leger leiding.

  5. Rijke burgers zitten in het bestuur

  6. Andere godsdiensten worden toe gestaan


  1. Koning regeert alleen

  2. Centralisatiepolitiek

  3. Koning bepaald de handel en industrie

  4. Koning macht over het leger

  5. Burgers geen inspraak

  6. Geen godsdienstvrijheid (“Droit divin”)


This item has no instructions

de Franse revolutie

This item has no instructions

Franse Revolutie

Wat veranderde er in Frankrijk door de Franse Revolutie?

This item has no instructions

Ancien régime

 letterlijk: de oude heerschappij

bedoeld wordt : de standensamenleving in Frankrijk voor de Franse Revolutie


Het verzet tegen deze standensamenleving groeide eind 18e eeuw onder invloed van de Verlichtingsideeën en het groeiend onrecht/verslechterde leefomstandigheden van het volk

This item has no instructions

Oorzaken Fr. Rev. (1789-1799)

1. absolutisme en standensamenleving. De 3e stand wordt uitgebuit.

2. Ideeën van de  Verlichting (vrijheid, gelijkheid, einde standensamenleving)

3. enorm geldtekort overheid --> hogere belasting

4. enorme armoede, hongersnood (misoogst)

This item has no instructions

industriële revolutie

Gevolgen:

- industriële samenleving

- urbanisatie

- betere infrastructuur

- ontstaan van klassensamenleving (arbeidersklasse)

- ontstaan van het (modern) kapitalisme

- ontstaan van het socialisme

This item has no instructions

Werken in de fabrieken

  • Van een standensamenleving ging men nu naar een klassensamenleving;

  • Arbeiders werden echter het proletariaat genoemd en waren dus de onderste laag van de samenleving.

This item has no instructions

klassensamenleving

standensamenleving

This item has no instructions

Karl Marx

- Boek Das Kapital

Kritiek op het kapitalisme vaak samen met zijn vriend Friedrich Engels.


  1. Waarom is er een klassensamenleving? 

  2. Afschaffen van persoonlijk bezit


This item has no instructions

Politieke stromingen

This item has no instructions

Politieke stromingen


This item has no instructions

Nationalisme: ontzettend trots zijn op het eigen land

This item has no instructions




Nationalisme






Nationalisme <--> modern imperialisme

Superioriteitsgevoel (opvoeden)

This item has no instructions

Modern Imperialisme

This item has no instructions

 Modern imperialisme

This item has no instructions

De verdeling van Afrika


Welke groepen in Afrika zijn

Hoe Europa Afrika verdeelt

This item has no instructions

Verdeling van Afrika

in 1884 spreken Europese landen af hoe Afrika verdeeld zal worden. Hierbij werd geen rekening gehouden met de mensen in Afrika.

This item has no instructions

 

De eerste wereldoorlog






Oorzaken Eerste Wereldoorlog

This item has no instructions

Oorzaken Eerste Wereldoorlog

  1. Nationalisme

  2. Modern Imperialisme

  3. Wapenwedloop

  4. Bondgenootschappen 


This item has no instructions

Verloop Eerste Wereldoorlog

  • Duitsers dachten dat ze voor kerst thuis zouden komen (1914)

  • Duitse aanval: Von Schlieffenplan

  • Duitsers vallen België in. Britten verklaren oorlog aan Duitsland.


  • Naar de Franse grens trekken met als doel Frankrijk te veroveren.

  • -> Focussen op Rusland (tweefrontenoorlog voorkomen)



This item has no instructions

Verloop Eerste Wereldoorlog.

1915: Duits offensief tegen Rusland.


1917: Rusische Revolutie. (Tsaar treed af)


1918: nieuwe Russische regering sluit vrede (Brest-Litovsk)

This item has no instructions

Gevolgen Eerst Wereldoorlog


This item has no instructions

Gevolg: Eerste Wereldoorlog 1914-1918



Loopgravenoorlog.

  • 1917 Rusland stopt met de oorlog, de VS ging meedoen.

  • 1918 Wapenstilstand

  • 1919 Vrede van Versailles

Herhaling 



Aanleiding Eerste Wereldoorlog: Moord op Frans Ferdinand.

Oorzaken:  o.a.nationalisme, modern imperialisme, militairisme, bondgenootschapen

This item has no instructions

Gevolgen Eerste Wereldoorlog

  • Om de vrede te bewaren en een nieuwe oorlog te voorkomen wordt de Volkenbond opgericht.

  • De veelvolkerenstaten Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk vallen uiteen en de kaart van Europa verandert drastisch.

  • Naast de vele doden en gewonden hebben de verschrikkingen van het slagveld ook voor grote emotionele, morele en psychische  schade gezorgd.

This item has no instructions

Interbellum


Een interbellum

  • De Periode van vrede tussen oorlogen.

  • Van 1918-1939

This item has no instructions

 Het Interbellum

  • Dolkstootlegende / Verdrag van Versailles

  • Economische crisis Duitsland (1923)

  • Opkomst fascisme, communisme, nationaalsocialisme

  • Economische wereldcrisis (vanaf 1929)

This item has no instructions