7.2 Wereldtentoonstelling: Etalage van de vooruitgang
7.2 Wereldtentoonstelling: Etalage van de vooruitgang
Achtergrond:
Door industriële revolutie ontstaat een economie op wereldschaal. Massaproductie en de jacht op grondstoffen dragen bij aan de groei van het machtige Westen. Vanaf 1850 is zo'n beetje de hele wereld verdeeld onder Europese landen, met Groot Brittannië als grootste machthebber.
Vanaf 1851, op Wereldtentoonstellingen uitvindingen en producten getoond.
Door snelle technische ontwikkelingen ontstaan nieuwe vormen van architectuur, gebaseerd op toepassingen van staal en glas.
Dit is het gebouw van de eerste Wereldtentoonstelling in 1851:
"The Great exhibition of the works of industry of all nations"
Zes miljoen bezoekers verbazen zich over allerlei vertoonde producten en uitvindingen.
Opdracht:
Zoek uit wat 'Prefab' bouwen is.
Een kassenontwerper Joseph Paxton krijgt de opdracht een gigantisch 'paleis' van glas en gietijzer te ontwerpen en bouwen:
Het Crystal Palace:
Gegoten gietijzeren standaardonderdelen worden vooraf in massaproductie vervaardigd en op de bouwplaats gemonteerd. Dit heet Prefab bouwen!!!
Opdracht:
Zoek uit wat 'Form follows function' in de vormgeving betekent.
Crystal Palace is voorbeeld van Functionalisme:
de functie is uitgangspunt voor de vorm. Alleen functionele aspecten bepalen het uiterlijk: 'form follows function'. Alle decoraties kunnen worden weggelaten: 'less is more'
Het Crystal Palace in Londen brandde in 1936 af door een ongeluk. Waarschijnlijk ontstond de brand door een elektrisch defect, mogelijk kortsluiting. Het gebouw bestond grotendeels uit hout (van binnen) en glas, waardoor het vuur zich snel kon verspreiden. Door de droge omstandigheden en sterke wind werd de brand binnen enkele uren verwoestend. Er vielen geen doden, maar het iconische gebouw was niet te redden en werd volledig verwoest.
Het meest iconische bouwwerk van de negentiende eeuw wordt door ingenieur en spoorwegenbouwer Gustave Eiffel ontworpen voor de tiende wereldtentoonstelling in Parijs.
Aanvankelijk reageerde de Franse bevolking verdeeld op de Eiffeltoren. Toen de bouw begon in 1887, was er veel kritiek, vooral van kunstenaars, schrijvers en architecten. Ze vonden de toren lelijk en vreesden dat hij het Parijse stadsbeeld zou verpesten. In een beroemde protestbrief noemden ze het een “ijzeren monster”. Er wordt zelfs afgesproken dat hij na 20 jaar zal worden afgebroken.
Toch veranderde de publieke opinie na de voltooiing in 1889. Veel mensen waren onder de indruk van het technische vernuft en de imposante hoogte. De toren werd al snel een populaire attractie en groeide uiteindelijk uit tot een geliefd symbool van Parijs.
Opdracht:
Zoek uit wie het geraamte, het binnenwerk van het vrijheidsbeeld heeft ontworpen.
Waarom is hier geen sprake van Form follows function?
In de kroon zit een observatieplatform met 25 ramen.
Amerika kreeg het Vrijheidsbeeld cadeau van Frankrijk in 1886 als symbool van vriendschap en gedeelde idealen tussen de twee landen.
Meubels eind 19de eeuw zo ontworpen dat ze vrijwel geheel machinaal gemaakt kunnen worden.
Thonet Stoel: zes onderdelen van gebogen hout en met 10 schroeven in elkaar gezet. Zuinige materiaalgebruik en machinale productie maken massaproductie mogelijk.
Vanuit de fotografie ontstaat een kunstvorm die in de 20ste eeuw de wereld zal veroveren:
Film!
In 1888 al eerste film, paard en ruiter, maar vanaf 1927 pas films met geluid.
Op de elfde Wereldtentoonstelling trekt Eadweard Muybridge veel bekijks met de voorloper van de fimprojector: de zoöpraxiscoop.
Een tijdje daarvoor heeft hij al een project gedaan om renpaardenbewegingen te fotograferen. Hij plaats een hele rij fotocamera's naast elkaar die foto's maken door dunne draden die het paard met zijn benen raakt. Muybridge maakt nog vele fotoseries van mensen en dieren en wordt gezien als de grondlegger van de film.
In 1895 wordt de eerste film vertoond in de bioscoop door de gebroeders Lumière