Klare taal: les 5 & 6 - werkwoorden, stam en persoonsvorm

• New lesson editor
• Taal
• ISK

Klare taal! 

Les 5 & 6

werkwoord, stam en persoonsvorm

Vandaag leer je:

• de stam maken;

• de ik-vorm maken;

• het verschil tussen de stam en de ik-vorm.

Lesdoelen

Een werkwoord vertelt wat je doet.

Bijvoorbeeld:

👀 kijken
💃 dansen
😂 lachen
🥤 drinken

Wat is een werkwoord?

De stam = het werkwoord zonder -en.

kijken → kijk

dansen → dans

lachen → lach

drinken → drink

👉 -en eraf = stam

de stam van een werkwoord

stam

fietsen

Maak de stam van het werkwoord:

lopen

Maak de stam van het werkwoord:

liggen

Maak de stam van het werkwoord:

eten

Maak de stam van het werkwoord:

• fietsen - fiets

• lopen - lop

• liggen - ligg

• eten - et

Hé… soms ziet de stam er een beetje raar uit.

De ik-vorm begint met:

IK

• ik werk

• ik speel

• ik woon

• ik loop

De ik-vorm schrijf je goed.

Kijk goed:

wonen → won = stam

ik woon = ik-vorm

lopen → lop = stam

ik loop = ik-vorm

De stam en de ik-vorm zijn soms anders.

Waarom?

We willen de goede klank houden.

wonen → won ❌

won klinkt anders.

Daarom:

wonen → woon ✅

ik woon

lopen

lopen → lop

Maar:

ik lop ❌

ik loop ✅

We schrijven een extra o.

lop → loop

eten

eten → et

Maar:

ik et ❌

ik eet ✅

We schrijven een extra e.

et → eet

STAM

-en eraf

IK-VORM

IK + goed schrijven

Bijvoorbeeld:

wonen → won → ik woon

lopen → lop → ik loop

eten → et → ik eet

Soms staan er twee dezelfde letters.

liggen → ligg

Maar:

ik ligg ❌

ik lig ✅

Er gaat één g weg.

zeggen

zeggen → zegg

ik zegg ❌

ik zeg ✅

Eén g gaat weg.

De regel

1. Maak de stam.

werkwoord - en

2. Maak de ik-vorm.

Kijk goed naar de klank.

Soms komt er een letter bij.

wonen → won → woon

Soms gaat er een letter weg.

liggen → ligg → lig

Schrijf op in je schrift!

Wat is de stam van werken?

A

werk

B

werkt

C

werken

D

werkten

Wat is de stam van spelen?

A

speel

B

spel

C

spelen

D

speelt

Wat is de stam van wonen?

A

wonen

B

woon

C

won

D

woont

hebben

stam

ik-vorm

heb

hebb

slapen

stam

ik-vorm

slaap

slap

zitten

stam

ik-vorm

zit

zitt

Maak nu opdracht 1 & 2

Vandaag heb je geleerd om

• de stam te maken;

• de ik-vorm te maken;

• wat het verschil tussen de stam en de ik-vorm is.

Lesdoelen

Vandaag leer je:

• wat vervoegen is;

• hoe je werkwoorden vervoegd.

Lesdoelen

vervoegen

Het werkwoord verandert.

Wie doet iets?

ik → ik werk
jij → jij werkt
hij → hij werkt

👉 Het werkwoord verandert.

Hoe doe je dat?

1. Kijk naar het werkwoord.

werken

2. Maak de stam.

werken → werk

3. Zet de persoon ervoor.

ik → ik werk
jij → jij werkt
hij → hij werkt

👉 Bij ik gebruik je de ik-vorm.

Kijk goed!

werken

Onthoud:

ik → ik-vorm
jij/hij/zij → stam + t
wij/jullie/zij → hele werkwoord

werkwoord: kijken

Welk werkwoord hoort bij: jij

A

kijk

B

kijkt

C

kijken

D

keek

werkwoord: praten

Welk werkwoord hoort bij: ik

A

praat

B

prat

C

praten

D

praatten

werkwoord: werken

Welk werkwoord hoort bij: wij

A

werk

B

werkt

C

werken

D

werkten

Maak nu opdracht 3 & 4

Vandaag heb je geleerd:

• wat vervoegen is;

• hoe je werkwoorden vervoegd.

Lesdoelen

Vandaag leer je:

• zinnen maken met de juiste persoonsvorm;

• de juiste vorm gebruiken bij een vraag met jij/je.

Lesdoelen

Wat is de persoonsvorm?

De vorm van het werkwoord die bij de persoon hoort, noemen we de persoonsvorm.

Bijvoorbeeld:

ik luister
jij luistert
hij luistert
wij luisteren

👉 luister, luistert en luisteren zijn persoonsvormen.

Om de persoonsvorm te maken,

hebben we de stam nodig:

luisteren → luister

spreken → spreek

zetten → zet

👉 -en eraf = stam

Maar let op:

spreken → sprek ❌
zetten → zett ❌

In het Nederlands staan nooit twee dezelfde

letters (medeklinkers) aan het einde van een woord.

Dus:

zetten → zett ❌

We schrijven:

zetten → zet ✅

pakken → pakk ❌
→ pak ✅

liggen → ligg ❌
→ lig ✅

👉 Twee dezelfde letters naast elkaar? Aan het einde van een woord kan dat niet.

Aan het einde van een woord staat nooit v of z.

Bijvoorbeeld:

geven → geev ❌
geven → geef ✅

lezen → leez ❌
lezen → lees ✅

👉 v → f
👉 z → s

Nu maken we de persoonsvorm:

geven

1. Hele werkwoord: geven

2. Persoonsvorm:

ik geef
jij geeft
hij geeft
wij geven

lezen

Hele werkwoord: lezen

Persoonsvorm:

ik lees
jij leest
hij leest
wij lezen

Wat is de persoonsvorm?

Ik spreek Nederlands.

A

ik

B

spreek

C

Nederlands

D

Wat is de persoonsvorm?

Wij gaan naar school.

A

wij

B

gaan

C

naar

D

school

Wat is de persoonsvorm?

Ik zwem in de zomer.

A

ik

B

zwem

C

de

D

zomer

Maak nu opdracht 1 & 2

Let op!

Staat jij of je achter de persoonsvorm?

Dan schrijf je geen -t.

Jij werkt.
→ Werk jij?

Jij loopt.
→ Loop je?

Jij woont.
→ Woon jij?

👉 jij/je achter de persoonsvorm → geen -t

Maak nu opdracht 4 & 5

Vandaag heb je geleerd:

• om zinnen maken met de juiste persoonsvorm;

• de juiste vorm te gebruiken bij een vraag met jij/je.

Lesdoelen