thema 13 - transport en afweer (p1,2,3)

Thema 13 – Transport en afweer

1 / 59
next
Slide 1: Slide
New lesson editorBiologieMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 4

This lesson contains 59 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 80 min
Report this lesson

Items in this lesson

Thema 13 – Transport en afweer

thema 13 - transport en afweer

paragraaf 1;

- onderdelen van het bloed leren inclusief afbeelding 3.


Basisstof 1 (bloed): leerdoel

Je kunt de bestanddelen van bloed noemen met hun kenmerken en functies




This item has no instructions

Samenstelling bloed

• bloed bestaat uit bloedplasma en bloedcellen

• bloedcellen

  1. Rode bloedcellen

  2. Witte bloedcellen

3. bloedplaatjes


• bloedplasma

  1. Plasma-eiwitten

  2. Water

  3. Opgeloste stoffen



thema 13 - transport en afweer

paragraaf 1;

- onderdelen van het bloed leren inclusief afbeelding 3.


Bloedplasma


  • Plasma eiwitten; fibrinogeen  eiwit voor bloedstolling


  • Water


  • Opgeloste stoffen; voedingsstoffen als glucose, mineralen, vitamines, eiwitten, vetten, koolhydraten

This item has no instructions

Rode bloedcellen & hemoglobine

  • Ronde schijfjes


  • Functie rode bloedcellen; vervoeren zuurstof die ze via longen hebben gekregen


  • Aanmaak rode bloedcellen; rode beenmerg (in de knoppen van pijpbeenderen)


  • Rode bloedcellen bevat hemoglobine (eiwit); gemakkelijk zuurstof opnemen en afgeven, rode kleurtje



leren; functie rode bloedcellen / functie hemoglobine / aanmaak bloedcellen locatie.

Witte bloedcellen

  • 3 soorten witte bloedcellen


  • 1: witte bloedcellen die dode resten opruimen

  • 2: witte bloedcellen die ziekteverwekkers bestrijden door antistoffen te maken

  • 3: witte bloedcellen die bacterien bestrijden


  • Te kort aan goede witte bloedcellen; teveel aan onrijpe witte bloedcellen: leukemie = bloedkanker)

functie witte bloedcellen / drie types witte bloedcellen / leukemie betekenis

Bloedplaatjes en bloedstolling

  • Bloedplaatjes = geen cellen, maar onderdelen van cellen


  • Speelt een rol bij bloedstolling


  • Waarom bloedstolling?  bloedverlies tegengaan (lichaam heeft zuurstof nodig)

  • Stap 1: spieren trekken samen rondom het wond, en bloedplaatjes kleven aan wondje

  • Stap 2: door samenkomen bloedplaatjes  fibrinogeen (eiwit)  fibrine  vormt draadjes

  • Stap 3: draadjes en gedroogde bloedcellen  korstje  korst valt weg

functie bloedplaatjes / proces van bloedstolling inclusief afbeelding 9

Maakwerk

opdracht 1

opdracht 2

opdracht 3

opdracht 5

opdracht 6

opdracht 7

This item has no instructions

Wat gebeurt bij bloedstolling?

A

Korstje ontstaat op wond

B

Zuurstofproductie stopt

C

Bloedstroom verhoogt

D

Spieren ontspannen zich

This item has no instructions

Waaruit bestaat bloed?

A

Bloedplasma en bloedcellen

B

Bloedplaatjes en plasma

C

Alleen bloedplasma

D

Alleen bloedcellen

This item has no instructions

Wat is de functie van rode bloedcellen?

A

Vervoeren van zuurstof

B

Vechten tegen ziekteverwekkers

C

Produceren van antistoffen

D

Opruimen van dode resten

This item has no instructions

Wat is fibrinogeen?

A

Een soort vitamine

B

Een voedingsstof

C

Eiwit voor bloedstolling

D

Een type bloedcel

This item has no instructions

Wat gebeurt er bij bloedstolling?

A

Bloedplasma verdampt

B

Bloedplaatjes kleven aan wondje

C

Rode bloedcellen sterven af

D

Witte bloedcellen verdwijnen

This item has no instructions

Wat is leukemie?

A

Te veel rode bloedcellen

B

Te kort aan witte bloedcellen

C

Bloedstollingsproblemen

D

Verhoogde bloeddruk

This item has no instructions

Paragraaf 2 (de bloedsomloop en de bloedvaten); leerdoelen

  • Je kunt in de dubbele bloedsomloop van de mens de kleine en de grote bloedsomloop onderscheiden met hun functies


  • Je kunt drie typen bloedvaten noemen met hun kenmerken en functies


  • Je kunt in het bloedvatenstelsel van de mens slagaders en aders benoemen en je kunt de samenstelling van het bloed daarin aangeven


How the heart works l 3D Tour of the heart - YouTube

This item has no instructions

Bloedsomloop

  • Functie hart; bloed rondpompen door het lichaam


  • Bloedsomloop; kleine bloedsomloop, grote bloedsomloop  dubbele bloedsomloop


  • Start met kleine bloedsomloop


This item has no instructions

Kleine, en grote bloedsomloop  dubbele bloedsomloop

  • Einde van kleine bloedsomloop; linkerharthelft

  • Start grote bloedsomloop:

  • 1. linkerharthelft

  • 2. hoofd, armen, romp en benen

  • 3. terug in het rechterharthelft


This item has no instructions

Het bloedvatenstelsel

  • Alle bloedvaten die naar het orgaan toegaan, dus weg van het hart(onderdeel +slagader)

  • - beenslagaders

  • - halsslagaders

  • - armslagader


  • Alle bloedvaten die naar het hart toegaan, dus weg van het orgaan (onderdeel +ader)

  • - beenader

  • -halsader

  • - armader


This item has no instructions

Drie typen bloedvaten; slagaders, haarvaten en aders


  • Slagaders; bloedvat dat bloed van het hart naar de organen vervoert (dus weg van het hart)


  • Samenstelling van slagaders;

  • - dikke elastische wanden

This item has no instructions

Drie typen bloedvaten; slagaders, haarvaten en aders

  • Ader; bloedvat dat bloed van de organen naar het hart vervoert (dus weer terug naar het hart)


  • Samenstelling van aders:

  • - dunnere wanden in vergelijk met slagaders

  • - kleppen (voorkomt terugstroming)

This item has no instructions

Drie typen bloedvaten; slagaders, haarvaten en aders

  • Slagaders vertakken zich in hele dunnere bloedvaatjes: haarvaten


  • Samenstelling haarvaten: heel dun, net als een cel


  • Functie haarvaten: afwisseling van zuurstof, voedingsstoffen en koolstofdioxide en andere afvalstoffen

This item has no instructions

De lever

  • Uitzonder: POORTADER vanuit dunne darm


  • POORTADER: vervoert bloed naar de lever, en niet naar het hart


  • Vervoert poortader zuurstofrijk bloed naar lever of zuurstofarm?


  • Leverslagader: zuurstofrijk bloed naar de lever


  • Leverader: zuurstofarmbloed terug naar het hart


This item has no instructions

Welke uitspraak over slagaders is juist?

A

Ze vervoeren altijd zuurstofarm bloed

B

Ze vervoeren bloed weg van het hart

C

C

D

Ze hebben dunnere wanden dan aders

This item has no instructions

Waarom zijn de wanden van haarvaten zo dun?

A

Om de bloeddruk laag te houden

B

Zodat bloed sneller kan stromen

C

Voor uitwisseling van stoffen met cellen

D

Omdat ze geen zuurstof vervoeren

This item has no instructions

Waar vindt de uitwisseling van zuurstof en co2 plaats?

A

slagaders

B

aders

C

haarvaten

D

hart

This item has no instructions

Welke volgorde is correct voor kleine bloedsomloop?

A

linkerharthelft -> longen -> rechterharthelft

B

rechterharthelft -> longen -> linkerharthelft

C

rechterharthelft -> lichaam -> linkerharthelft

D

linkerharthelft -> lichaam -> rechterharthelft

This item has no instructions

Waarom wordt bloedsomloop de dubbele bloedsomloop genoemd?

A

Er zijn twee soorten bloedvaten

B

bloed gaat twee keer door de longen

C

bloed gaat twee keer langs het hart

D

slagaders en aders werken samen

This item has no instructions

De poortader is bijzonder omdat:

A

zuurstofrijk bloed naar het hart vervoert

B

bloed van de lever naar de darmen brengt

C

bloed van darmen naar de lever vervoet

D

hij mooi is

This item has no instructions

Welke type bloed vervoert poortader?

A

Zuurstofrijk, voedselarm

B

Zuurstofarm, voedselrijk

C

Zuurstofrijk, voedselrijk

D

zuurstofarm, afvalstofarm

This item has no instructions

Welke combinatie hoort bij een ader?

A

Dikke wand, hoge druk, geen kleppen

B

dunne wand - hoge druk, kleppen

C

dikke wand, lage druk, geen kleppen

D

dunne wand - lage druk - kleppen

This item has no instructions

In welke bloedsomloop gaat bloed naar heel het lichaam?

A

grote bloedsomloop

B

kleine bloedsomloop

This item has no instructions

klopt dit: alle aders vervoeren zuurstofarm bloed

A

klopt, dat is altijd zo

B

klopt, alleen bij kleine bloedsomloop

C

onjuist, longaders vervoeren zuurstofrijk bloed

D

onjuist, slagaders vervoeren altijd zuurstofarm bloed

This item has no instructions

Maakwerk

  • opdracht 1

  • opdracht 2

  • opdracht 3

  • opdracht 5

  • opdracht 6

This item has no instructions

Paragraaf 3 (het hart); leerdoelen

  • Je kunt de delen van het hart en de aansluitende bloedvaten noemen met hun kenmerken en functies


  • Je kunt beschrijven hoe een hartslag verloopt

This item has no instructions

Het hart

  • Ligging; vlak achter het borstbeen


  • Bestaat uit; twee helften  linkerharthelft / rechterharthelft


  • Elk helft bestaat uit een boezem en kamer

  • - rechterboezem  rechterkamer

  • - linkerboezem  linkerkamer


  • Kransslagader: aftakkingen van aorta met voedingsstof en zuurstof voor het hart

  • Kransader: aders die afvalstoffen van het hart naar de rechterboezem brengen

This item has no instructions

Bloedsomloop in het hart

  • Onderste holle ader ontvangt bloed uit romp en benen (zuurstofarm)

  • Bovenste holle ader ontvangt bloed uit armen en hoofd (zuurstofarm)

  • Rechterboezem (zuurstofarm)

  • Rechterkamer (zuurstofarm)

  • longslagader (zuurstofarm)

  • Linker en rechter long (zuurstofrijk)

  • Longader (zuurstofrijk)

  • Linkerboezem (zuurstofrijk)


This item has no instructions

Kleppen

  • Kleppen; voorkomen terugstroming bloed


  • Hartkleppen; kleppen tussen boezems en kamers  voorkomt dat bloed terugstroomt naar de boezem


  • Halvemaanvorige kleppen; begin van longslagader en aorta  voorkomt terugstroming bloed naar de kamer

This item has no instructions

Werking van hert hart

  • Samentrekken van boezems

- Kamers ontspannen



  • Samentrekken kamers

  • Boezems ontspannen


  • Hartpauze

  • Volgt nog

This item has no instructions

Waar ligt het hart in het lichaam?

A

Rechts in de buikholte

B

Midden in de borstholte

C

Tussen de longen, iets links van het midden

D

Achter de maag

This item has no instructions

Welke twee delen heeft 1 harthelft?

A

Twee kamers

B

Twee boezems

C

Een boezem en een kamer

D

Een ander en een slagader

This item has no instructions

Welke bloedvaten voorzien de hartspier van zuurstof en voedingsstoffen?

A

Longaders

B

Holle aders

C

Kransslagaders

D

Longslagaders

This item has no instructions

Waar stroomt zuurstofarm bloed het binnen vanuit het hoofd en armen?

A

via de longslagader

B

via de bovenste holle ader

C

via de aorta

D

via de longaders

This item has no instructions

Wat is de juiste volgorde van de bloedstroom door het hart?

A

Rechterboezem → rechterkamer → longslagader

B

Linkerboezem → rechterkamer → aorta

C

Rechterkamer → rechterboezem → longaders

D

Linkerboezem → linkerboezem → aorta

This item has no instructions

Waarom is de wand van de linkerkamer dikker dan die van de rechterkamer?

A

Omdat daar meer bloed in zit

B

Omdat de linkerkamer sneller klopt

C

Omdat de linkerkamer bloed door het hele lichaam pompt

D

Omdat daar meer kleppen zitten

This item has no instructions

Wat is de functie van hartkleppen tussen boezems en kamers?

A

Ze zorgen voor zuurstofopname

B

Ze voorkomen dat bloed terugstroomt

C

Ze pompen het bloed rond

D

Ze verbinden het hart met de longen

This item has no instructions

Waar bevinden zich de halvemaanvormige kleppen?

A

Tussen boezems en kamers

B

In de holle aders

C

Aan het begin van de longslagader en aorta

D

In de kransaders

This item has no instructions

Wat gebeurt er tijdens het samentrekken van de kamers?

A

De hartkleppen gaan open

B

De boezems trekken samen

C

Het bloed wordt in de longslagader en aorta gepompt

D

Het hart is helemaal ontspannen

This item has no instructions

Wat gebeurt er tijdens de hartpauze?

A

Alleen de kamers ontspannen

B

Alleen de boezems ontspannen

C

Zowel boezems als kamers ontspannen

D

Het hart pompt extra hard

This item has no instructions

Maakwerk

opdracht 1

opdracht 2

opdracht 4

opdracht 5

This item has no instructions

Wat kan een gevolg zijn van een lage bloeddruk?

A

Hoge koorts

B

Duizeligheid bij opstaan

C

Slagaderverkalking

D

Hoge hartslag

This item has no instructions

Waarom is een hoge bloeddruk gevaarlijk?

A

Omdat je er altijd pijn van krijgt

B

Omdat het het hartritme verlaagt

C

Omdat het bloedvaten en organen kan beschadigen

D

Omdat het bloed te langzaam stroomt

This item has no instructions

Wat gebeurt er bij slagaderverkalking?

A

Slagaders worden wijder

B

Slagaders raken ontstoken

C

Slagaders worden nauwer door plaques

D

Slagaders vullen zich met zuurstof

This item has no instructions

Waardoor ontstaan beschadigingen aan de wand?

A

Alleen door ouderdom

B

Stress en roken

C

Veel bewegen

D

Lage bloeddruk

This item has no instructions

Wat is een plaque?

A

Bloedstolsel in het hart

B

een verdikking van vet en kalk in de vaatwand

C

hartklep

D

zenuwimpuls

This item has no instructions

Wat kan er gebeuren als een plaque ontstaan?

A

Het bloed stroomt sneller

B

Het bloedvat wordt wijder

C

Er ontstaat een bloedstolsel

D

Het hartritme wordt rustiger

This item has no instructions

Wanneer spreek je van een hartinfarct?

A

Als het hart te snel klopt

B

Als een deel van de hartspier geen zuurstof krijgt en afsterf

C

Als de bloeddruk te laag is

D

Als de boezems niet samentrekken


This item has no instructions

Wat wordt bedoeld met het hartritme?

A

De kracht van het hart

B

Het aantal bloedvaten

C

De snelheid waarmee het hart samentrekt

D

hoeveelheid bloed in het hart

This item has no instructions

Wat is een hartritmestoornis?

A

Een beschadiging van een hartklep

B

Een te hoge bloeddruk

C

Een verstoring van het normale hartritme

D

Een afsluiting van een slagader

This item has no instructions

Welke maatregel verkleint de kans op hart en vaatziekten?

A

Veel zout eten

B

Roken om stress te verminderen

C

Regelmatig bewegen en gezond eten

D

Zo min mogelijk slapen

This item has no instructions