Thema 13 – Transport en afweer
Thema 13 – Transport en afweer
thema 13 - transport en afweer
paragraaf 1;
- onderdelen van het bloed leren inclusief afbeelding 3.
Basisstof 1 (bloed): leerdoel
Je kunt de bestanddelen van bloed noemen met hun kenmerken en functies
This item has no instructions
Samenstelling bloed
• bloed bestaat uit bloedplasma en bloedcellen
• bloedcellen
Rode bloedcellen
Witte bloedcellen
3. bloedplaatjes
• bloedplasma
Plasma-eiwitten
Water
Opgeloste stoffen
thema 13 - transport en afweer
paragraaf 1;
- onderdelen van het bloed leren inclusief afbeelding 3.
Bloedplasma
Plasma eiwitten; fibrinogeen eiwit voor bloedstolling
Water
Opgeloste stoffen; voedingsstoffen als glucose, mineralen, vitamines, eiwitten, vetten, koolhydraten
This item has no instructions
Rode bloedcellen & hemoglobine
Ronde schijfjes
Functie rode bloedcellen; vervoeren zuurstof die ze via longen hebben gekregen
Aanmaak rode bloedcellen; rode beenmerg (in de knoppen van pijpbeenderen)
Rode bloedcellen bevat hemoglobine (eiwit); gemakkelijk zuurstof opnemen en afgeven, rode kleurtje
leren; functie rode bloedcellen / functie hemoglobine / aanmaak bloedcellen locatie.
Witte bloedcellen
3 soorten witte bloedcellen
1: witte bloedcellen die dode resten opruimen
2: witte bloedcellen die ziekteverwekkers bestrijden door antistoffen te maken
3: witte bloedcellen die bacterien bestrijden
Te kort aan goede witte bloedcellen; teveel aan onrijpe witte bloedcellen: leukemie = bloedkanker)
functie witte bloedcellen / drie types witte bloedcellen / leukemie betekenis
Bloedplaatjes en bloedstolling
Bloedplaatjes = geen cellen, maar onderdelen van cellen
Speelt een rol bij bloedstolling
Waarom bloedstolling? bloedverlies tegengaan (lichaam heeft zuurstof nodig)
Stap 1: spieren trekken samen rondom het wond, en bloedplaatjes kleven aan wondje
Stap 2: door samenkomen bloedplaatjes fibrinogeen (eiwit) fibrine vormt draadjes
Stap 3: draadjes en gedroogde bloedcellen korstje korst valt weg
functie bloedplaatjes / proces van bloedstolling inclusief afbeelding 9
Maakwerk
opdracht 1
opdracht 2
opdracht 3
opdracht 5
opdracht 6
opdracht 7
This item has no instructions
Wat gebeurt bij bloedstolling?
Korstje ontstaat op wond
Zuurstofproductie stopt
Bloedstroom verhoogt
Spieren ontspannen zich
This item has no instructions
Waaruit bestaat bloed?
Bloedplasma en bloedcellen
Bloedplaatjes en plasma
Alleen bloedplasma
Alleen bloedcellen
This item has no instructions
Wat is de functie van rode bloedcellen?
Vervoeren van zuurstof
Vechten tegen ziekteverwekkers
Produceren van antistoffen
Opruimen van dode resten
This item has no instructions
Wat is fibrinogeen?
Een soort vitamine
Een voedingsstof
Eiwit voor bloedstolling
Een type bloedcel
This item has no instructions
Wat gebeurt er bij bloedstolling?
Bloedplasma verdampt
Bloedplaatjes kleven aan wondje
Rode bloedcellen sterven af
Witte bloedcellen verdwijnen
This item has no instructions
Wat is leukemie?
Te veel rode bloedcellen
Te kort aan witte bloedcellen
Bloedstollingsproblemen
Verhoogde bloeddruk
This item has no instructions
Paragraaf 2 (de bloedsomloop en de bloedvaten); leerdoelen
Je kunt in de dubbele bloedsomloop van de mens de kleine en de grote bloedsomloop onderscheiden met hun functies
Je kunt drie typen bloedvaten noemen met hun kenmerken en functies
Je kunt in het bloedvatenstelsel van de mens slagaders en aders benoemen en je kunt de samenstelling van het bloed daarin aangeven
This item has no instructions
Bloedsomloop
Functie hart; bloed rondpompen door het lichaam
Bloedsomloop; kleine bloedsomloop, grote bloedsomloop dubbele bloedsomloop
Start met kleine bloedsomloop
1. rechterharthelft
2. linkerlong en rechterlong
3. linkerharthelft
This item has no instructions
Kleine, en grote bloedsomloop dubbele bloedsomloop
Einde van kleine bloedsomloop; linkerharthelft
Start grote bloedsomloop:
1. linkerharthelft
2. hoofd, armen, romp en benen
3. terug in het rechterharthelft
Dubbele bloedsomloop; bloed gaat 2 keer langs het hart door; kleine en grote bloedsomloop
This item has no instructions
Het bloedvatenstelsel
Alle bloedvaten die naar het orgaan toegaan, dus weg van het hart(onderdeel +slagader)
- beenslagaders
- halsslagaders
- armslagader
Alle bloedvaten die naar het hart toegaan, dus weg van het orgaan (onderdeel +ader)
- beenader
-halsader
- armader
This item has no instructions
Drie typen bloedvaten; slagaders, haarvaten en aders
Slagaders; bloedvat dat bloed van het hart naar de organen vervoert (dus weg van het hart)
Samenstelling van slagaders;
- dikke elastische wanden
This item has no instructions
Drie typen bloedvaten; slagaders, haarvaten en aders
Ader; bloedvat dat bloed van de organen naar het hart vervoert (dus weer terug naar het hart)
Samenstelling van aders:
- dunnere wanden in vergelijk met slagaders
- kleppen (voorkomt terugstroming)
This item has no instructions
Drie typen bloedvaten; slagaders, haarvaten en aders
Slagaders vertakken zich in hele dunnere bloedvaatjes: haarvaten
Samenstelling haarvaten: heel dun, net als een cel
Functie haarvaten: afwisseling van zuurstof, voedingsstoffen en koolstofdioxide en andere afvalstoffen
This item has no instructions
De lever
Uitzonder: POORTADER vanuit dunne darm
POORTADER: vervoert bloed naar de lever, en niet naar het hart
Vervoert poortader zuurstofrijk bloed naar lever of zuurstofarm?
Leverslagader: zuurstofrijk bloed naar de lever
Leverader: zuurstofarmbloed terug naar het hart
This item has no instructions
Welke uitspraak over slagaders is juist?
Ze vervoeren altijd zuurstofarm bloed
Ze vervoeren bloed weg van het hart
C
Ze hebben dunnere wanden dan aders
This item has no instructions
Waarom zijn de wanden van haarvaten zo dun?
Om de bloeddruk laag te houden
Zodat bloed sneller kan stromen
Voor uitwisseling van stoffen met cellen
Omdat ze geen zuurstof vervoeren
This item has no instructions
Waar vindt de uitwisseling van zuurstof en co2 plaats?
slagaders
aders
haarvaten
hart
This item has no instructions
Welke volgorde is correct voor kleine bloedsomloop?
linkerharthelft -> longen -> rechterharthelft
rechterharthelft -> longen -> linkerharthelft
rechterharthelft -> lichaam -> linkerharthelft
linkerharthelft -> lichaam -> rechterharthelft
This item has no instructions
Waarom wordt bloedsomloop de dubbele bloedsomloop genoemd?
Er zijn twee soorten bloedvaten
bloed gaat twee keer door de longen
bloed gaat twee keer langs het hart
slagaders en aders werken samen
This item has no instructions
De poortader is bijzonder omdat:
zuurstofrijk bloed naar het hart vervoert
bloed van de lever naar de darmen brengt
bloed van darmen naar de lever vervoet
hij mooi is
This item has no instructions
Welke type bloed vervoert poortader?
Zuurstofrijk, voedselarm
Zuurstofarm, voedselrijk
Zuurstofrijk, voedselrijk
zuurstofarm, afvalstofarm
This item has no instructions
Welke combinatie hoort bij een ader?
Dikke wand, hoge druk, geen kleppen
dunne wand - hoge druk, kleppen
dikke wand, lage druk, geen kleppen
dunne wand - lage druk - kleppen
This item has no instructions
In welke bloedsomloop gaat bloed naar heel het lichaam?
grote bloedsomloop
kleine bloedsomloop
This item has no instructions
klopt dit: alle aders vervoeren zuurstofarm bloed
klopt, dat is altijd zo
klopt, alleen bij kleine bloedsomloop
onjuist, longaders vervoeren zuurstofrijk bloed
onjuist, slagaders vervoeren altijd zuurstofarm bloed
This item has no instructions
Maakwerk
opdracht 1
opdracht 2
opdracht 3
opdracht 5
opdracht 6
This item has no instructions
Paragraaf 3 (het hart); leerdoelen
Je kunt de delen van het hart en de aansluitende bloedvaten noemen met hun kenmerken en functies
Je kunt beschrijven hoe een hartslag verloopt
This item has no instructions
Het hart
Ligging; vlak achter het borstbeen
Bestaat uit; twee helften linkerharthelft / rechterharthelft
Elk helft bestaat uit een boezem en kamer
- rechterboezem rechterkamer
- linkerboezem linkerkamer
Kransslagader: aftakkingen van aorta met voedingsstof en zuurstof voor het hart
Kransader: aders die afvalstoffen van het hart naar de rechterboezem brengen
This item has no instructions
Bloedsomloop in het hart
Onderste holle ader ontvangt bloed uit romp en benen (zuurstofarm)
Bovenste holle ader ontvangt bloed uit armen en hoofd (zuurstofarm)
Rechterboezem (zuurstofarm)
Rechterkamer (zuurstofarm)
longslagader (zuurstofarm)
Linker en rechter long (zuurstofrijk)
Longader (zuurstofrijk)
Linkerboezem (zuurstofrijk)
This item has no instructions
Kleppen
Kleppen; voorkomen terugstroming bloed
Hartkleppen; kleppen tussen boezems en kamers voorkomt dat bloed terugstroomt naar de boezem
Halvemaanvorige kleppen; begin van longslagader en aorta voorkomt terugstroming bloed naar de kamer
This item has no instructions
Werking van hert hart
Samentrekken van boezems
- Kamers ontspannen
Samentrekken kamers
Boezems ontspannen
Hartpauze
Volgt nog
This item has no instructions
Waar ligt het hart in het lichaam?
Rechts in de buikholte
Midden in de borstholte
Tussen de longen, iets links van het midden
Achter de maag
This item has no instructions
Welke twee delen heeft 1 harthelft?
Twee kamers
Twee boezems
Een boezem en een kamer
Een ander en een slagader
This item has no instructions
Welke bloedvaten voorzien de hartspier van zuurstof en voedingsstoffen?
Longaders
Holle aders
Kransslagaders
Longslagaders
This item has no instructions
Waar stroomt zuurstofarm bloed het binnen vanuit het hoofd en armen?
via de longslagader
via de bovenste holle ader
via de aorta
via de longaders
This item has no instructions
Wat is de juiste volgorde van de bloedstroom door het hart?
Rechterboezem → rechterkamer → longslagader
Linkerboezem → rechterkamer → aorta
Rechterkamer → rechterboezem → longaders
Linkerboezem → linkerboezem → aorta
This item has no instructions
Waarom is de wand van de linkerkamer dikker dan die van de rechterkamer?
Omdat daar meer bloed in zit
Omdat de linkerkamer sneller klopt
Omdat de linkerkamer bloed door het hele lichaam pompt
Omdat daar meer kleppen zitten
This item has no instructions
Wat is de functie van hartkleppen tussen boezems en kamers?
Ze zorgen voor zuurstofopname
Ze voorkomen dat bloed terugstroomt
Ze pompen het bloed rond
Ze verbinden het hart met de longen
This item has no instructions
Waar bevinden zich de halvemaanvormige kleppen?
Tussen boezems en kamers
In de holle aders
Aan het begin van de longslagader en aorta
In de kransaders
This item has no instructions
Wat gebeurt er tijdens het samentrekken van de kamers?
De hartkleppen gaan open
De boezems trekken samen
Het bloed wordt in de longslagader en aorta gepompt
Het hart is helemaal ontspannen
This item has no instructions
Wat gebeurt er tijdens de hartpauze?
Alleen de kamers ontspannen
Alleen de boezems ontspannen
Zowel boezems als kamers ontspannen
Het hart pompt extra hard
This item has no instructions
Maakwerk
opdracht 1
opdracht 2
opdracht 4
opdracht 5
This item has no instructions
Wat kan een gevolg zijn van een lage bloeddruk?
Hoge koorts
Duizeligheid bij opstaan
Slagaderverkalking
Hoge hartslag
This item has no instructions
Waarom is een hoge bloeddruk gevaarlijk?
Omdat je er altijd pijn van krijgt
Omdat het het hartritme verlaagt
Omdat het bloedvaten en organen kan beschadigen
Omdat het bloed te langzaam stroomt
This item has no instructions
Wat gebeurt er bij slagaderverkalking?
Slagaders worden wijder
Slagaders raken ontstoken
Slagaders worden nauwer door plaques
Slagaders vullen zich met zuurstof
This item has no instructions
Waardoor ontstaan beschadigingen aan de wand?
Alleen door ouderdom
Stress en roken
Veel bewegen
Lage bloeddruk
This item has no instructions
Wat is een plaque?
Bloedstolsel in het hart
een verdikking van vet en kalk in de vaatwand
hartklep
zenuwimpuls
This item has no instructions
Wat kan er gebeuren als een plaque ontstaan?
Het bloed stroomt sneller
Het bloedvat wordt wijder
Er ontstaat een bloedstolsel
Het hartritme wordt rustiger
This item has no instructions
Wanneer spreek je van een hartinfarct?
Als het hart te snel klopt
Als een deel van de hartspier geen zuurstof krijgt en afsterf
Als de bloeddruk te laag is
Als de boezems niet samentrekken
This item has no instructions
Wat wordt bedoeld met het hartritme?
De kracht van het hart
Het aantal bloedvaten
De snelheid waarmee het hart samentrekt
hoeveelheid bloed in het hart
This item has no instructions
Wat is een hartritmestoornis?
Een beschadiging van een hartklep
Een te hoge bloeddruk
Een verstoring van het normale hartritme
Een afsluiting van een slagader
This item has no instructions
Welke maatregel verkleint de kans op hart en vaatziekten?
Veel zout eten
Roken om stress te verminderen
Regelmatig bewegen en gezond eten
Zo min mogelijk slapen
This item has no instructions