Plattegrond
Plattegrond
2.2 Voorwaarden voor een rechtsstaat
Program
Zelfstandig lezen (10 min)
Check homework (10 min)
Discuss 2.2 (20 min)
Zelfstandig aan huiswerk werken (15 min)
Toetsstof: 28 oktober
HAVO: 2.1, 2.2, 2.3, 2.4
VWO: 2.1, 2.2, 2.3, 2.5
Lees paragraaf 2.2 zelfstandig
stil voor de komende 10 minuten
Stil betekent echt stil!
Ben je klaar?
Lees dan ook de volgende paragraaf
minute
second
Lesdoel
Wat zijn de voorwaarden voor een staat die door de rechtsstaat wordt bestuurd en wat houden deze precies in?
Demonstratie inflatie
Wat is het nadeel van demonstratie-inflatie?
Op welke manier heeft dit betrekking op het
Dilemma van een rechtsstaat?
Bedenk een mogelijke oplossing voor het probleem van demonstratie-inflatie
Beginselen van de rechtsstaat
Bescherming
Gelijke behandeling
Leven in vrijheid
Voorwaarden van een rechtstaat
Grondrechten vastgelegd in de grondwet
Scheiding der machten
Legaliteitsbeginsel
Fundamentele rechten
Fundamentele rechten / mensenrechten: basisrechten voor het leiden van een leven in menselijke waardigheid.
Deze rechten zijn vastgelegd in de Grondwet en in internationale verdragen, conventies en verklaringen.
Verschillen tussen klassieke en sociale rechten.
Klassieke grondrechten
Fundamentele rechten gegarandeerd door
de overheid.
Bijvoorbeeld:
Gelijkheidsbeginsel (Artikel 1)
Stemrecht (Artikel 4)
Vrijheid van godsdienst en levensovertuiging (Artikel 6)
Vrijheid van meningsuiting (Artikel 7)
Recht op vergadering en betoging (Artikel 9)
Fundamentele rechten
Fundamentele rechten waarvoor de overheid een zorgplicht heeft.
Bijvoorbeeld:
Recht op werkgelegenheid. (Artikel 19)
Recht op sociale zekerheid. (Artikel 20)
Recht op onderwijs. (Artikel 23)
Fundamentele rechten (in het Nederlands): klassiek en sociaal
https://schooltv.nl/video/grondrechten-wat-voor-soorten-grondrechten-zijn-er-eigenlijk-allemaal/
Grondwetswijzigingen
Eerste grondwet van Nederland: 1798
1917: Kiesrecht voor alle mannen.
1919: Kiesrecht voor alle vrouwen.
1983: Fundamentele sociale rechten toegevoegd, zoals recht op huisvesting
Het wijzigen van de Grondwet is ingewikkeld:
het vereist twee stemrondes (eerst met een gewone meerderheid van stemmen, daarna met een tweederde meerderheid), en er moeten tussentijds verkiezingen worden gehouden.
Separation of powers
Wetgevende macht
Uitvoerende macht
Rechterlijke
macht
Taak: Maakt wetten
Regering of parlement stelt een wetsvoorstel op.
Parlement beslist of een wetsvoorstel wordt aangenomen door te stemmen.
Taak: Implementeert wetten
De overheid zorgt ervoor dat aangenomen wetten worden geïmplementeerd.
Beheert ambtenaren.
Taak: Voert wetten uit
De overheid zorgt ervoor dat aangenomen wetten worden uitgevoerd.
Beheert ambtenaren.
Separation of powers
Wetgevende macht
Uitvoeren Macht
Controlerende macht
Senaat
Regering
(Ministers)
Rechters
Huis van Afgevaardigden
gekozen door haar burgers
Controleren
controleren
Answers to
Parlement
Controle en evenwicht
Verschillende takken van de overheid houden elkaar verantwoordelijk.
Onafhankelijke rechtspraak
Waarom is een onafhankelijke rechterlijke macht belangrijk?
Zorgt voor een eerlijk proces.
Beschermt tegen de overheid.
Voorkomt dat mensen eigen rechter gaan spelen.
Legaliteitsbeginsel
De overheid mag de vrijheden van burgers alleen beperken als die beperkingen al in wetten zijn vastgelegd.
Dit zorgt voor rechtszekerheid: burgers weten wat de overheid wel en niet mag doen.
Paragraaf 2.2
Werk zelfstandig aan oefening 1, 2, 3, 4, 5, 6
in stilte gedurende de volgende 10 minuten
Stilte betekent echt stilte!
Na deze 10 minuten kun je overleggen
minute
second