Les 6 - Taalverzorging (vervolg)

• Ges
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 1

Les 6 - Taalverzorging

( Vervolg)

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Inleiding

Tijdens de vorige les hebben we het over de volgende dingen gehad:

• zelfstandig naamwoord (mens, dier of ding)
  
• enkelvoud en meervoud (één of meer)

Vandaag gaan we verder aan het hoofdstuk Taalverzorging.

We behandelen werkwoorden en de persoonsvorm en het onderwerp

Maar eerst blikken we terug op de vorige les.

Zelfstandig naamwoord?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Wat is het zelfstandig naamwoord.
Ik ga met de auto naar school.

1. Ik
2. ga
3. auto
4. school

Leg het verschil uit tussen tegenwoordige en verleden tijd.

. De trams rijden langzaam langs de halte.
Trams is ......

1. enkelvoud
2. meervoud

           Leerdoelen

Aan het einde van de les ...

•  weet ik  wanneer een werkwoord in de tegenwoordige tijd en de verleden tijd staat.
• kan ik de persoonvorm in een zin vinden.
• kan ik het onderwerp in een zin vinden.

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Werkwoorden?

Instructie 

Een werkwoord geeft aan wat iets of iemand doet, of wat er gebeurt.

Een werkwoord in de tegenwoordige tijd geeft aan wat iets of iemand nu doet

of wat er nu gebeurt.

Een werkwoord in de verleden tijd geeft aan wat iets of iemand al heeft gedaan

of wat er al is gebeurd. Dat kan jaren geleden zijn, maar ook een minuut geleden

       Voorbeelden

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven. 

gisteren

eergisteren

vorige week

vorig jaar

toen

vroeger

destijds

in die tijd

toenertijd

onlangs

pas geleden

een tijdje geleden

nu

vandaag

tegenwoordig

op dit moment

momenteel

elke dag

altijd

vaak

soms

regelmatig

gewoonlijk

doorgaans

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven. 

Instructie 

Instructie 

Aan de slag

Maak nu de rest van  opdracht 5 op bladzijde 58. 

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Wat weet je nog van de persoonsvorm?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Instructie 

In elke zin staan werkwoorden.

Een werkwoord (ww) zegt wat iets of iemand doet of overkomt.

Eén van de werkwoorden in de zin is de persoonsvorm (pv).

De persoonsvorm is dus altijd een werkwoord!

Noteer in je map!

Instructie 

De persoonsvorm is een werkwoord die zich

aanpast aan het onderwerp.

Verandert het onderwerp, dan verandert de persoonsvorm mee.

Ik loop

Jij loopt

Wij lopen

Noteer in je map!

Hoe vind je de persoonsvorm?

Je kunt de persoonsvorm op 3 manieren vinden:

1. Je maakt een vraag van de zin. Het woord dat vooraan komt te staan, is de persoonsvorm.
2. Je zet de zin in een andere tijd. Het woord dat verandert, is de persoonsvorm.
3. Je zet de zin in het enkelvoud/meervoud. Het woord dat verandert, is de persoonsvorm.

Ik ga vandaag naar school.

» Ga ik vandaag naar school?

Ik ga vandaag naar school.

» Ik ging vandaag naar school.

Ik ga vandaag naar school.

» Wij gaan vandaag naar school.

Noteer in je map!

       Voorbeelden

Voorbeeld vraagzin:

Rijdt mijn neef graag in zijn auto?

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven. 

       Voorbeelden

Voorbeeld vraagzin:

Wil hij morgen met de trein gaan?

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven. 

Wat is de persoonsvorm in deze zin?

Mohamed heeft last van hooikoorts.

1. Mohamed
2. heeft
3. heeft last
4. hooikoorts

Wat is de persoonsvorm in deze zin?

Kostas kon gisteren niet naar school.

1. Kostas
2. kon
3. gisteren
4. niet naar school

Wat is de persoonsvorm in deze zin?

Bahar zat veel te kletsen

1. Bahar
2. kletsen
3. zat
4. zat te kletsen

Wat is de persoonsvorm in deze zin?

Yunus krijgt later nog tabbladen.

1. Yunus
2. tabbladen
3. krijgt
4. later

Wat is de persoonsvorm in deze zin?

Jawad had laatst een blessure.

1. Jawad
2. blessure
3. laatst
4. had

De meester van groep 8 regelt de eindmusical.

1. De meester
2. De meester van groep 8
3. regelt
4. de eindmusical

Wat is de persoonvorm in deze zin?
Waar heb jij die leuke tas gekocht?

LET OP!

De persoonsvorm moet een werkwoord zijn.

1. Waar
2. heb
3. jij
4. gekocht

Loop jij even met mij mee?

1. Loop
2. jij
3. even
4. mee

De bakker bakt zijn broden bruin.

1. De bakker
2. bakt
3. broden
4. bruin

Controle vragen

1. a.
2. b.
3. c.
4. d.

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Controle vragen

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Aan de slag

Maak nu opdracht 6 op bladzijde 58. Als je het niet meer weet, kan je de uitleg nog een keer doorlezen. Je mag het ook aan je schoudermaatje vragen.

Klaar? Numo werkwoorden

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Controle vragen

1. a.
2. b.
3. c.
4. d.

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Instructie onderwerp

Nu je de persoonsvorm weet te vinden, kun je op zoek naar het onderwerp.

Het onderwerp (o) van een zin hoort bij de persoonsvorm.

Een zin vertelt wat er met het onderwerp aan de hand is, wat het onderwerp overkomt of doet. 

LET OP!

Een onderwerp kan uit meerdere woorden bestaan.

Noteer in je map!

Instructie onderwerp

Hoe vind je het onderwerp?

1. Zoek de persoonsvorm (pv).

2. Zoek het onderwerp (o):

» Zet 'wie' of 'wat' voor de persoonsvorm en je weet wat het onderwerp is. 

Ik ga vandaag naar school.

» Wie/wat gaat?

» Ik

Noteer in je map!

Loop jij even met mij mee?

1. Loop
2. jij
3. even
4. mee

Waar heb jij die leuke tas gekocht?

1. Waar
2. heb
3. jij
4. gekocht

De bakker bakt zijn broden bruin.

1. De bakker
2. bakt
3. broden
4. bruin

De meester van groep 8 regelt de eindmusical.

1. De meester
2. De meester van groep 8
3. regelt
4. de eindmusical

Aan de slag!

Maak opdracht 7 op bladzijde 60. Doe het zo:

1. Onderstreep alle persoonvormen (werkwoorden)
2. Omcirkel het onderwerp (wie/wat?)

Klaar?

Numo Nederlands: Taken - werkwoorden

TIP

Gebruik je aantekeningen als je twijfelt

Controle vragen

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Controle vragen

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Terugkijken 

op de leerdoelen

Aan het einde van de les ...

• kan ik de persoonvorm in een zin vinden.
  
• kan ik het onderwerp in een zin vinden.

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

           Begrippen
           uit deze les

• persoonsvorm
• onderwerp

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Exit-ticket: maak een korte samenvatting van deze les

Les 6 - Taalverzorging

De volgende les gaat over Spreken