Het Romeinse Rijk en de Latijnse Taal

• Latijn
• Basisschool
• Groep 6

Het Romeinse Rijk 

en de Latijnse Taal

gastles De Stek

Lusie Laan

ga met je chromebook naar Lessonup.app

vul de code in

Wat gaan we doen?

Deel 1:  Het ontstaan van het Romeinse Rijk

ontstaan, ligging, belangrijke personen, Romeinse invloed in NL

- kleine pauze met spelletje- 

Deel 2: Taal van de Romeinen:  Latijn

verspreiding van de taal, Latijn in het NL

Wat weet je straks?

Deel 1:  Het ontstaan van het Romeinse Rijk

• je kunt aanwijzen op de kaart hoe groot het Romeinse Rijk was
• je kunt vertellen van wanneer tot wanneer het Romeinse Rijk bestond
• je kunt vertellen welke personen belangrijke veroveringen hebben gedaan

Wat weet je straks?

Deel 2:  Taal van de Romeinen: Latijn

• je kunt vertellen welke invloed het Latijn heeft op de talen in Europa (en daarbuiten)
• je kunt voorbeelden geven van Latijn in het Nederlands

Latijns Romeins of Latijn?

Wie heeft/hebben Rome gesticht en wanneer?

750-250 v. Chr

• Verovering van Italië door telkens oorlog voeren
• Koningstijd: 750-tot 509 v. Chr
• vanaf 509: elk jaar 2 consuls
• Wegenbouw  
• Georganiseerd leger

Punische oorlogen 250-150 v. Chr.

• Rome heeft heel Italië veroverd
• Oorlog met Carthago
• Hannibal en Scipio

Hoe verraste Hannibal de Romeinen?

1. hij voer heel snel vanuit Carthago naar Italië
2. hij gaf zich meteen over
3. hij kwam met zijn leger over de alpen
4. hij bleef in Spanje en vocht heel lang door

Punische oorlogen 250-150 v. Chr.

• Hannibal toch verslagen
• Rome voegt delen van Noord-Afrika 
• en Spanje toe
• Daarna ook Griekenland/Balkan
• 
  
• 
  

Hannibal

Wie heeft Gallië veroverd?

wat is een beroemde uitspraak van Caesar?

Julius Caesar is ook in Nederland geweest

1. waar
2. niet waar

overgang naar het keizerrijk

44 v. Chr: Caesar vermoord door tegenstanders (teveel macht?)

kleinzoon Octavianus (Augustus) schakelt alle tegenstanders uit

27 v. Chr: Octavianus wordt Augustus (eerste keizer) 

44v. -500 n. Chr: Keizertijd

• In de keizertijd is het rijk op zijn grootst 
• Na 300 steeds meer verval en opstanden
• Rijk wordt in oost en west gedeeld, 2e hoofdstad in Constantinopel (Istanbul)
• 476 n. Chr: Rome ingenomen door Odoacer

Het Romeinse rijk was het grootst onder keizer Trajanus

waar

niet waar

Deel 2: De Latijnse taal

• l 
  

Invloed van de Romeinen

• Veroverde gebieden werden bestuurd door Romeinen
• Onderwijs in 'cultuur' en 'taal'
• Belangrijke mensen spraken Latijn (en hun eigen taal)
  
• Romeinen bouwden tempels > verspreiding van religie
• Mensen moeten helpen met de verdediging van het Romeinse Rijk (vaak in andere provincies)

Invloed van de Romeinen

• Verhalen
• Gebouwen 
• Standbeelden/kunst
• Taal 

Latijnse woorden?

Taalfamilies

• Na de val van het Romeinse Rijk werd nog lang Latijn gesproken
• De taal veranderde per regio
• > Italiaans, Frans, Spaans, Portugees,
• Ook op de andere talen veel invloed (leenwoorden)
• Ook in wetenschap nog veel Latijn

voorbeeld

Latijn: pater (vader)

Italiaans: padre

Spaans: padre

Portugees: pai

Frans: père

Welk Nederlands woord komt van het Latijnse woord 'harena' (betekenis: 'zand')

Welk woord komt van 'populus' (betekenis: volk, grote groep mensen)

1. populair
2. popmuziek
3. pop (speelgoed)

Welk Nederlands woord komt van het Latijnse woord 'tractus' ' (betekenis: 'hij/zij/het werd getrokken')