Les 4 t/m 6: Life cycle of humans and the reproductive organs

• Mens & Natuur
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 2

Startklaar

       

      Telefoon in het zakkie 

      Laptop dicht op tafel 
       Map en pen op tafel

       

      

Welkom bij Sciences

Unit 3.1.2: The circle of life

Learner Profile: Knowledgeable/ Geïnformeerd

ATL: Critical-thinking skills

Evaluate evidence and arguments

Related concepts: Interaction & Patterns

Key concept: Change, Development, Identity

How do interactions between individuals, environments, and systems give rise to patterns of change?

Global context: Identities and relationships

Overzicht Unit 1

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
Types of reproduction	Types of reproduction	Experiment (SA)	...	...	...	...

Programma

• Voorkennis
• Leerdoelen opstellen
• Instructie
• Aan de slag
• Reflectie en leerdoelen check

Leerdoelen

• Je kent de levenscyclus van de mens en kunt de verschillende fasen benoemen en herkennen.
• Je kunt de kenmerken van de verschillende fasen van een mensenleven benoemen.
• Je kent de verschillende onderdelen van de voorplantingsorganen van de mens, man en vrouw, en kent hun functies.
• Je kunt de weg van de zaadcel naar de eicel beschrijven.

Ontwikkeling bij mensen

3 typen ontwikkeling:

1. Lichamelijke ontwikkeling: veranderingen in je lichaam
2. Motorische ontwikkeling: leren van bewegingen
3. Geestelijke ontwikkeling: ontwikkeling van verstand, gevoelsleven en persoonlijkheid

LICHAMELIJKE ONTWIKKELING 

Veranderingen in de bouw van je lichaam

Motorische ontwikkeling

Je leert bepaalde bewegingen

Geestelijke ontwikkeling

Het verstand, het gevoelsleven en de 

persoonlijkheid ontwikkelen zich.

Levensfasen van 

de mens

Wat is ontwikkeling

1. groter en zwaarder worden van organisme
2. Levenskenmerken vertonen
3. groeien van een organisme
4. veranderingen in bouw van een organisme

Hieronder staan voorbeelden van geestelijke of lichamelijke ontwikkelingen. Bij welke levensfase of levensfasen horen deze ontwikkelingen?

Peuter

Schoolkind

Puber

Sterk veranderende gevoelens

Groeien 

Je leert zinnen praten

Je leert woordjes schrijven

Welke omschrijving past bij welke levensfase? Sleep de omschrijving naar de juiste levensfase

Baby.

Peuter

Kleuter

Schoolkind

Puber

Adolescent

Volwassene

Bejaarde

Leert lezen en schrijven.

Leert omgaan met verlies.

Leert zitten en kruipen

Leert naar de wc gaan en fietsen

Leert zelfbewust denken.

Leren zelfstandig zijn

Leren kinderen opvoeden

Leren praten en traplopen

Zet de levensfasen in de goede volgorde.

Baby

Jongvolwassene

Kind

Kleuter

Oudere

Peuter

Puber

Volwassene

Wat wordt er bedoeld met de geestelijke ontwikkeling?

1. De ontwikkeling van de hersenen
2. De ontwikkeling van het lichaam en de motoriek
3. De ontwikkeling van je eigen ik en de omgang met anderen
4. De ontwikkeling van je motoriek

Bij motorische ontwikkeling...

1. Verandert je verstand
2. Leer je je lichaam kennen
3. Leer je bepaalde bewegingen
4. Verandert je bouw

Wat hoort bij geestelijke ontwikkeling?

1. gevoelsleven
2. groeien
3. levenscyclus
4. metamorfose

Opdracht

Schrijf voor jezelf de levenscyclus van de mens op. 

Zet hierbij per fase de verschillende soorten ontwikkeling, dit gaat er als volgt uit zien.

De opdracht lever je in via Toddle. Hierin staat ook al een format voor de tabel.

Fase

Lichamelijke ontwikkeling

Motorische ontwikkeling

Geestelijke ontwikkeling

Voortplantingsorganen

Een man en een vrouw verschillen in primaire en secundaire geslachtskenmerken. Leg uit wat dat zijn.

Zaadcellen

Eicellen

Voortplantingscellen van de man

Voortplantingscellen van de vrouw

geslachtsdelen man

Wanneer is iemand vruchtbaar?

Vanaf het moment dat er voortplantingscellen worden gemaakt is iemand vruchtbaar

Het maken van die cellen wordt geregeld door de hypofyse

Welk hormoon is voornamelijk aanwezig in mannen? En vrouwen?

1. Man: testosteron, vrouw: oestrogeen
2. Man: oestrogeen, vrouw: testosteron
3. Man: progesteron, vrouw: oestrogeen
4. Man: oestrogeen, vrouw: progesteron

Wanneer is een jongen vruchtbaar?

De hypofyse maakt een hormoon dat de zaadballen 'aanzet'

Zaadballen maken zaadcellen + testosteron

- Jongen krijgt eerste zaadlozing

Zet de gebeurtenissen in de juist volgorde

in de zaadballen start de zaadcelproductie

de hypofyse maakt hormoon X

het bloed vervoert het hypofysehormoon naar de geslachtsorganen

zaadcellen worden opgeslagen (in de bijballen)

de jongen heeft zijn eerste zaadlozing

1

2

3

4

5

Wanneer is een meisje vruchtbaar?

voortplantingsorganen vrouw

Wanneer is een meisje vruchtbaar?

Hypofyse maakt een hormoon dat de eierstokken 'aanzet'

Eierstokken rijpen eicellen + maken oestrogeen

- Meisje krijgt eerste menstruatie/ongesteldheid

Opdracht

In Toddle staat de opdracht.

Vul de tabellen volledig in.

Alle onderdelen van het mannelijke voortplantingsstelsel met hun functie en alle onderdelen van het vrouwelijke voortplantingsstelsel met hun functie.

Wanneer wordt een meisje ongesteld?

- Als een rijpe eicel niet bevrucht wordt

- 1x per maand 

- 5 tot 7 dagen

Gebeurtenissen tijdens de cyclus

1. Er rijpt een eicel in een follikel

100.000 eicellen per eierstok!

Gebeurtenissen tijdens de cyclus

2. Ovulatie, de rijpe eicel verlaat de follikel en de eierstok

Bevruchting

De kern van de eicel versmelt (wordt één)  met de kern van de zaadcel

Bevruchting gebeurt in de eileider

Gebeurtenissen tijdens de cyclus

3. Verdikking baarmoederslijmvlies

Innesteling

De bevruchte eicel begint met delen in de eileider

Dit wordt een klompje cellen

Het klompje cellen hecht zich vast in de baarmoederwand

Gebeurtenissen van de cyclus

4. Menstruatie,  baarmoederslijmvlies laat los

Zoek de juiste onderdelen bij de omschrijving in je boek.

Noteer het antwoord ook in je schrift.

eierstokken

vagina

baarmoeder

baarmoedermond

eileider

Hier rijpen de eicellen

Verbindt de eierstokken en de baarmoeder

Ingang van de baarmoeder

Plaats waar uit een bevruchte eicel een baby kan groeien

Verbinding tussen de baarmoeder en de buitenwereld

Welke hormonen regelen de menstruatiecyclus?

- Oestrogeen: 

1. zorgt dat er geen andere eicellen rijpen

2. maakt het baarmoederslijmvlies dikker

3. geeft een seintje voor ovulatie

Welke hormonen regelen de menstruatiecyclus?

- Progesteron

1. stimuleert groei + doorbloeding baarmoederslijmvlies

Welke hormonen regelen de menstruatiecyclus?

- Oestrogeen en progesteron (follikel)

- FSH en LH (hypofyse)

Kies welk(e) hormoon/hormonen verantwoordelijk zijn 

- zorgt dat follikel gaat rijpen

- zorgt voor de eisprong

- zorgt dat de hypofyse LH gaat produceren

- voorkomt ontwikkeling van nieuwe follikels

- Vooral actief in de tweede helft van de menstruatiecyclus

- zorgt dat het baarmoederslijmvlies groeit

- zorgt voor groei van het gele lichaam

Kies welk(e) hormoon/hormonen verantwoordelijk zijn

- zorgt dat follikel gaat rijpen: FSH

- zorgt voor de eisprong: LH

- zorgt dat de hypofyse LH gaat produceren: oestrogeen

- voorkomt ontwikkeling van nieuwe follikels: oestrogeen, progesteron

- Vooral actief in de tweede helft van de menstruatiecyclus: FSH, oestrogeen

- zorgt dat het baarmoederslijmvlies groeit: oestrogeen, progesteron

- zorgt voor groei van het gele lichaam: LH

Bij zwangerschap

Zwangerschap en geboorte

Wat is de "ovulatie"?

Bevruchting en innesteling

Bevruchting: na de ovulatie 

De baarmoeder is 5-7 dagen reizen

Bevruchte eicel gaat zich innestelen in de baarmoederslijmvlies

Ovulatie

Bevruchting

Celdeling

Innesteling

Wat is "innestelen"

De placenta

Na een paar weken groeit de placenta

Hiermee kunnen voedingsstoffen van 

de moeder naar het embryo via de 

navelstreng

Bloedvaten embryo/foetus stromen door

de placenta, langs het bloed van 

de moeder -> geen bloedcontact

Placenta en navelstreng

Het embryo is door de navelstreng verbonden met de placenta.

In de placenta:

• Zuurstof en voedingsstofen van moeder 
    naar het embryo

• Afvalstoffen van het embryo naar 
    de moeder

De navelstreng

Navelstrengslagaders (2): Hierin stroomt bloed van het
embryo naar de placenta.

Navelstrengader (1): Hierin stroomt bloed van de placenta
naar het embryo.

Welke (slag)ader vervoert wat in de navelstreng?

1

2

A zit vast aan de foetus

B is richting de placenta

zuurstof

voedingsstoffen

afvalstoffen

Welke organen werken er voor de geboorte nog niet?

• Longen​
  
• Maag-darmkanaal​
  
• Lever​
  
• Nieren​

Al deze organen krijgen bloed met voedingsstoffen om te groeien, ze werken alleen nog niet (optimaal).

Tweelingen

Een-eiige tweeling ontstaat uit 1 eicel & 1 zaadcel. Later in ontwikkeling scheidt het klompje cellen zich in tweeën.

Tweeeiige tweeling ontstaan uit 2 eicellen & 2 zaadcellen

De ontsluiting

• De bevalling begint met weeën. 
  
• Weeën zijn samentrekkingen van de baarmoederwand. 
  
• Door de weeën wordt de onderkant van de baarmoeder wijder.
  
• Dat heet ontsluiting.
  
• Tijdens de ontsluiting breken de vruchtvliezen. 
  
• Vruchtwater vloeit via de vagina weg.
  
• De ontsluiting moet groot genoeg zijn om het hoofdje erdoor te laten. 
  

De uitdrijving

De weeën worden steeds krachtiger. 

De spieren in de buikwand gaan zich nu ook samentrekken. 

Door de persweeën wordt het kindje naar buiten geperst. 

Dit heet uitdrijving.

De uitdrijving kan een paar seconden duren, maar ook een paar uur. 

Fase 3: de nageboorte

Na de uitdrijving is het kindje wel geboren, maar de bevalling is nog niet helemaal klaar.

Er moeten nog 3 delen uitgedreven worden. 

de placenta - de vruchtvliezen - de rest van de navelstreng

Dit noemen we de nageboorte.

Deze komt ongeveer 15 minuten na de geboorte van het kindje. 

Welke voorbehoedmiddelen ken je

Leerdoelen

• Je kent verschillende voorbehoedmiddelen.
• Je kunt uitleggen hoe de pil, het spiraaltje, het hormoonstaafje en het condoom werken.
• Je weet ook wat periodieke onthouding is en wat coitus interruptus is en waarom dit geen veilige methoden voor het voorkomen van zwangerschap zijn. 

Opdracht

Iedereen krijgt een voorbehoedmiddel uitgedeeld. 

Zoek de volgende vragen hierover op.

- Wat is het?

- Hoe werkt het?

- Hoe gebruik je het?

- Waar haal je het?

- Wat zijn de voordelen?

- Wat zijn de nadelen? 

Huiswerk

Je maakt de opdrachten uit deze les af.