Grondstofkennis - Vitamines

• Voeding
• MBO
• Studiejaar 1

Grondstofkennis vitamines

   Lesplanning

• Vitamines 

Leerdoelen

• Je kunt aangeven wat de functie van vitaminen en mineralen is in je lichaam;

• Je kunt uitleggen wat het verschil is tussen water-oplosbare vitaminen en vet-oplosbare vitaminen
.

• Veel overeenkomsten
• Onmisbaar voor het lichaam
• Scheikundig verschil

Vitamines:

•  komen uit de levende natuur 
• sommige planten of dieren kunnen vitamines zelf maken

Mineralen:

• komen uit de dode natuur
• moeten door planten worden opgenomen uit de aarde en door dieren uit voeding of water. 

Vitaminen versus mineralen

Vitamines en mineralen hebben meer overeenkomsten dan verschillen. In het lichaam zijn beiden onmisbaar bij veel processen. Het belangrijkste verschil tussen vitamines en mineralen is een scheikundig verschil. Vitamines komen uit de levende natuur en kunnen door sommige planten of dieren zelf gemaakt worden, terwijl mineralen uit de dode natuur komen en door planten moeten worden opgenomen uit de aarde en door dieren uit voeding of water. Mineralen en spoorelementen zijn, net als vitamines, stoffen die het lichaam niet zelf aan kan maken. Ze zijn onder andere nodig bij de regulatie van enzymen en hormonen.

Wat zijn vitamines?

Vitamines zijn werkzame organische verbindingen die in kleine hoeveelheden nodig zijn voor het normaal functioneren van ieder organisme op aarde.

• Sleutelfucties bij stofwisseling in het lichaam
• Essentiële voedingstoffen
• Vet en wateroplosbare vitamines
• 13 verschillende soorten met allemaal een andere chemische structuur
• 
  

Welke vitaminen ken je?

Wat zijn de in water oplosbare vitaminen?

1. Vitamine A en Vitamine D
2. Vitamine E en vitamine K
3. Vitamine B en Vitamine C
4. Vitamine B en vitamine D

Vetoplosbare vitamines

Vitamine A

Vitamine D

Vitamine E

Vitamine K

Ezelsbruggetje: 

Deze vitamines houden niet van water dus blijven ze liever op de KADE

Wateroplosbare vitamines

Alle B-vitamines

Vitamine C

Vetoplosbare vitamines: zitten voornamelijk in het vet van voedingsmiddelen en kunnen in de weefsels van het lichaam worden opgeslagen. 

Wateroplosbare vitamines: Zitten in het vocht dat in voedingsmiddelen zit. Het lichaam kan deze wateroplosbare vitamines niet goed opslaan; een teveel verlaat het lichaam via de urine. 

Hoe krijg je het binnen?

Wat is de functie van een vitamine?

1. Brandstof
2. Bouwstof
3. Reservestof
4. Beschermende stof

Vetoplosbare vitamines

Vitamine A

Vitamine D

Vitamine E

Vitamine K

Ezelsbruggetje: 

Deze vitamines houden niet van water dus blijven ze liever op de KADE

Wateroplosbare vitamines

Alle B-vitamines

Vitamine C

Vitamines in voedselbereiding

Tijdens bereiding van voedsel kunnen vitamines afgebroken worden door:

•  Hitte
• licht
• lucht
• vocht

Tips voor behoud van vitamines

• Stomen of roerbakken
• Kookvocht hergebruiken
• Kort voor bereiding snijden

Opdracht onderzoek naar een vitamine

• Wat is de chemische naam van de vitamine?
• Vet of wateroplosbare vitamine?
• Wat is de functie van de vitamine?
• In welk product komt deze vitamine veel voor?
• 
  

Vitamine A:

Vitamine C:

Vitamine D:

Vitamine E:

Vitamine K:

Vitamine B1:

Vitamine B2:

Vitamine B3:

Vitamine B4

Vitamine B5

Wat zijn mineralen?

• Essentiele voedingsstof
• Een gevarieerde, gezonde voeding is belangrijk voor een goede mineralenvoorziening.
  

Mineralen

• Onmisbare bouwstoffen voor het skelet, cellen en weefsels
• Belangrijke componenten van enzymen, vitaminen en hormonen. 
• 18 mineralen
• Minstens één functie die van wezenlijk belang is voor het leven,
  de groei of de voortplanting. 
• Macro- en micro-elementen

Mineralen

Mineralen zijn onmisbare bouwstoffen voor het skelet, cellen en weefsels en zijn belangrijke componenten van enzymen, vitaminen en hormonen.

Ten minste 18 mineralen zijn onmisbaar in onze voeding. Deze vervullen ieder minstens één functie in het lichaam die van wezenlijk belang is voor het leven, de groei of de voortplanting.

We kunnen mineralen onderverdelen in macro- en micro-elementen. 

Macro-elementen

Komen in relatief grote hoeveelheden in ons lichaam voor. 

Micro-elementen

Komen in veel lagere concentraties voor. 

calcium

fosfor

kalium

natrium

chloor

magnesium

zwavel

ijzer	zink
koper	mangaan
jodium	fluor
chroom	kobalt
seleen	molybdeen
silicium	vanadium

Wat is het verschil tussen vitamines en mineralen?

• Veel overeenkomsten
• Onmisbaar voor het lichaam
• Scheikundig verschil

Vitamines:

•  komen uit de levende natuur 
• sommige planten of dieren kunnen vitamines zelf maken

Mineralen:

• komen uit de dode natuur
• moeten door planten worden opgenomen uit de aarde en door dieren uit voeding of water. 

Vitaminen versus mineralen

Vitamines en mineralen hebben meer overeenkomsten dan verschillen. In het lichaam zijn beiden onmisbaar bij veel processen. Het belangrijkste verschil tussen vitamines en mineralen is een scheikundig verschil. Vitamines komen uit de levende natuur en kunnen door sommige planten of dieren zelf gemaakt worden, terwijl mineralen uit de dode natuur komen en door planten moeten worden opgenomen uit de aarde en door dieren uit voeding of water. Mineralen en spoorelementen zijn, net als vitamines, stoffen die het lichaam niet zelf aan kan maken. Ze zijn onder andere nodig bij de regulatie van enzymen en hormonen.

Casus opdrachten

7 casussen oplossen door middel van een stappenplan: 

1. Moeilijke begrippen opzoeken
2. Probleem verhelderen
3. Brainstorm/probleemanalyse
4. Bepalen wat je nog moet onderzoeken (leervragen opstellen)
5. Informatie opzoeken
6. Verzamelen van alle informatie

Wat vond je van deze les?

😒🙁😐🙂😃

Leerdoelen

• Je kunt aangeven wat de functie van vitaminen en mineralen is in je lichaam;

• Je kunt uitleggen wat het verschil is tussen water-oplosbare vitaminen en vet-oplosbare vitaminen
.