Bomen LJ1-2-3

• Groen
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 5

Bomen

Leerlijnen LR5

6.1 Ik benoem verschillen en overeenkomst in uiterlijke kenmerken van bomen

9.4 Ik weet dat plantindeling bestaat uit boom, heester en plant

11.1 Ik benoem waarom bomen in de winter hun blad verliezen

13.3 Ik vertel waarom sommige planten en bomen in de winter groen blijven

13.4 Ik kan met een zoekkaart of boek namen van bomen, etc. opzoeken

Hoe gaat het met jullie?

  Lesdoelen

• Ik benoem en herken verschillen en overeenkomst in uiterlijke kenmerken van bomen
• Ik weet dat plantindeling bestaat uit boom, heester en plant
  
• Ik benoem waarom bomen in de winter hun blad verliezen

  Lesdoelen LJ3

• Ik kan verschillende bomen herkennen aan hun kenmerken
• Ik vertel waarom sommige bomen in de winter groen blijven
• Ik kan met een zoekkaart of boek namen van bomen, etc. opzoeken

Hoe ziet de les eruit?

Terugblik: vorige les(sen)

Instructie: bomen herkennen

Actie: wandeling op zoek naar verschillende bomen

Terugblik

• Wat hebben we vorige week gedaan?
• Wat hebben jullie in voorgaande jaren al over bomen geleerd?

Voorkennis

Welke twee categorieën zijn er?

Welke bomen (her)kennen jullie al?

Wat is het verschil tussen een boom en heester?

Instructie

Welke twee categorieën?

• Loofbomen:
  
• Hebben brede bladeren. Verliezen bladeren in de herfst.
  
• Naaldbomen:
  
• Hebben naalden. Houden hun naalden vast in de herfst. Het zijn groenblijvers 

Bomen herkennen

Spar - één naald

Den - twee naalden

Lariks - meerder naalden

EIK

EIK

BEUK 

Paardenkastanje 

Tamme kastanje

BERK

Lijsterbes

Verkleuring van de bladeren

Elk jaar in de herfst verkleuren de blaadjes van de bomen en vallen ze er af. Hoe komt dat? 

Waarom bladverliezen

• Om waterverlies te beperken (de grond is vaak bevroren).
  
• Om schade door kou te voorkomen (brede bladeren bevriezen sneller).
  
• Om energie te besparen (geen onderhoud aan bladeren nodig).

Waarom sommige bomen niet

• Dikke waslaag en/of weinig oppervlak, waardoor ze minder water verliezen.
  
• Ze kunnen bij voldoende zonlicht blijven groeien, al is het langzaam.
  
• De naalden/bladeren bevatten stoffen die bevriezing helpen voorkomen.
  

🌲 Waarom blijven sommige bomen groen?

Deze bomen worden wintergroen genoemd. Denk aan dennen, sparren en hulst.

Naalden in plaats van bladeren: Naalden hebben een dikke waslaag en weinig oppervlak, waardoor ze minder water verliezen.

Fotosynthese in de winter: Ze kunnen bij voldoende zonlicht blijven groeien, al is het langzaam.

Bescherming tegen kou: De naalden bevatten stoffen die bevriezing helpen voorkomen.

🌿 Waarom blijven sommige planten groen?

Planten zoals klimop, buxus en sommige varens zijn ook wintergroen.

Sterke, leerachtige bladeren: Deze bladeren zijn bestand tegen kou en uitdroging.

Langzame stofwisseling: Ze blijven leven, maar groeien nauwelijks in de winter.

Strategie voor overleving: Door groen te blijven, kunnen ze snel starten met fotosynthese zodra het warmer wordt.

🍂 Waarom verliezen andere planten en bomen hun bladeren?

Om waterverlies te beperken (de grond is vaak bevroren).

Om schade door kou te voorkomen (brede bladeren bevriezen sneller).

Om energie te besparen (geen onderhoud aan bladeren nodig).

Van welke boom is dit blad?

1. Esdoorn
2. Paardekastanje
3. Eik
4. Gewone es

Van welke boom is dit blad?

1. Ruwe berk
2. Tamme kastanje
3. Amerikaanse eik
4. Gewone es

Van welke boom is dit blad?

1. Beuk
2. Paardekastanje
3. Zomereik
4. Gewone es

Van welke boom is dit blad?

1. Beuk
2. Paardenkastanje
3. Amerikaanse eik
4. Esdoorn

Van welke boom is dit blad?

1. Esdoorn
2. Paardenkastanje
3. Eik
4. Spar

Waarom zijn bomen belangrijk voor mensen?

1. ze zetten CO2 om in zuurstof
2. ze zijn een huis voor dieren
3. ze geven verkoeling
4. ze vangen fijnstof op

Een boom met bladeren wordt ook wel een ... genoemd

1. Naaldboom
2. Eik
3. Groenboom
4. Loofboom

Een boom met naalden wordt ook wel een ... genoemd

1. Kerstboom
2. Loofboom
3. Naaldboom
4. Sparrenboom

Actie

Wandeling door het park/bos op zoek naar verschillende bomen en hun kenmerken

Opdracht: 

1. bomen determineren adhv zoekkaart

2. verzamelen van vruchten van bomen

Thuiswerk

Wat vonden jullie van de les?

Wat ging goed?

Wat ging niet zo goed?

Tips en tops voor mij?

Wat heb je geleerd?

Lesdoelen

Aan het einde van de les:

Wat gebeurt er met loofbomen in de herfst?

1. Bladeren blijven eraan
2. De helft van de bladeren valt eraf
3. Alle bladeren vallen eraf
4. Ze vallen om

Hoe hoog is de hoogste (naald)boom ter wereld?

1. 40 meter
2. 65 meter
3. 90 meter
4. 115 meter

Sequoia - 115 meter hoog

De hoogste boom ter wereld is hoe hoog?

1. 34 meter
2. 91 meter
3. 115 meter
4. 124 meter

Lente

Herfst

Zomer

Winter

De boom is kaal.

Bladeren beginnen te groeien

Bladeren vallen af

De boom staat in volle bloei

Waarom verliezen bomen hun bladeren?

1. bomen vinden bladeren lastig
2. mensen vinden dat mooi
3. als voedsel voor dieren
4. om energie te sparen

Alle bomen verliezen hun bladeren in de winter?

1. Ja
2. Nee

Hoofdnerf en zijnerf zijn onderdelen van een blad

1. waar
2. niet waar

Wat maken bomen, wat de mens nodig heeft?

De oudste boom ter wereld is

1. 45 jaar
2. 450 jaar
3. 1450 jaar
4. 4500 jaar

hoe kan je verschillende soorten bomen herkennen?

1. Plak de 5 bladeren op het witte A4-papier

2. Zoek per blad op van welke boom het is (met de kaart, of online: bomenbieb.nl/boomsoorten)

3. Schrijf bij het blad van welke boom het is

4. Ruim de pen en prittstift op

Een boom met bladeren wordt ook wel een ... genoemd

1. Naaldboom
2. Eik
3. Groenboom
4. Loofboom

Een boom met naalden wordt ook wel een ... genoemd

1. Kerstboom
2. Loofboom
3. Naaldboom
4. Sparrenboom

In de lente komen er bladeren aan de bomen, in de herfst vallen die weer af. Dan begint de boom met het maken van knoppen waar de volgende lente weer bladeren uit komen. Ook aan die knoppen kun je zien welk soort boom je ziet. Iedere boom heeft zijn eigen unieke knoppen. 

Er zijn verschillende zoekkaarten die je kunt gebruiken om te onderzoeken welke boom je hebt bekeken. Deze bijvoorbeeld. Er is ook een boek in de klas.

Loofbomen verliezen hun bladeren, maar hebben in de winter wel knoppen Wat zit er eigenlijk in een knop? Je mag een knop open peuteren.

Wat is het deel van de boom dat je boven de grond ziet en bladeren draagt?

1. Wortels
2. Stam
3. Takken
4. Schors

Wat is het deel van de boom dat onder de grond is en helpt de boom te staan en water te krijgen?

1. Bladeren
2. Takken
3. Bloemen
4. Wortels

Wat is de buitenkant van de boom die eruitziet als de huid van de boom?

1. Bladeren
2. Schors
3. Takken
4. Wortels

Welk deel van de boom maakt voedsel met de zon?

1. Bladeren
2. Takken
3. Wortels
4. Schors

Wat kunnen bomen allemaal?

Bomen kunnen heel veel zoals bijvoorbeeld:

• Ze geven ons voedsel                                                                               
• Ze geven ons zuurstof                                                                              
• Grondwater vasthouden                                                                          
• Van bomen wordt onder andere papier gemaakt                        

                        

Waarom zijn bomen, planten en dieren belangrijk voor ons? 

We gaan kijken naar een filmpje!

https://schooltv.nl/video/natuur-bomen/#q=bomen 

We hebben geleerd: 

• dat bomen al miljoenen jaren bestaan                                              
• dat er meer dan 50.000 verschillende bomen zijn                       
• dat bomen wortels, een stam, takken en bladeren heeft         
• dat sommige bomen zorgen voor voedsel voor ons                   
• dat bomen zuurstof aanmaken                                                             
• dat bomen te herkennen zijn aan de vorm van hun bladeren