Puberteit Gids voor VMBO Basis

• New lesson editor
• Biologie / Verzorging
• Middelbare school
• vmbo lwoo, b, k
• Leerjaar 1

Jouw Gids voor de Puberteit!

Alles over groeien, hormonen, je brein en hoe je je voelt. Samen maken we er een leuke en respectvolle les van!

We lachen mét elkaar, niet óm elkaar.

Iedereen groeit in zijn eigen tempo.

Geen enkele vraag is raar of gek!

Deel 1 1: Mijn Lijf & Brein

Vandaag kijken we naar wat er binnenin je gebeurt:

Deel 2: Verzorging & Strip

Volgende les praten we over de buitenkant en gaan we creatief aan de slag:

•

Hoe hormonen je humeur sturen.

•

Waarom je brein 'in de verbouwing' is.

•

Waarom slaap je superkracht is!

•

Verschillen tussen jongens en meiden.

•

Alles over fris blijven en menstruatie.

•

Start van de UberPuber cartoon!

Wat gaan we doen?

Waar denk jij aan bij het woord 'puberteit'?

Snelle Klaspeiling: Wie herkent dit al?

Welke verandering merk je het meest in je klas? A) Iedereen krijgt ineens een groeispurt | B) Stemmen die overslaan | C) Vaker een ochtendhumeur.

Lichaam

Je groeit snel, krijgt een andere stem, zweet sneller en krijgt haar op nieuwe plekken.

Gevoel

Je emoties gaan soms als een achtbaan. Je kunt snel boos, super blij of onzeker zijn.

Vrienden

Vrienden worden nóg belangrijker. Je wilt vaker je eigen keuzes maken en ontdekken wie je bent.

Wat verandert er eigenlijk?

Welke verandering merk je het meest in de klas?

1

Iedereen een groeispurt

2

Stemmen die overslaan

3

Vaker een ochtendhumeur

24/7

Brein-verbouwing

Waarom denk je soms anders?

In de puberteit verandert je brein in hoog tempo. Het deel waarmee je plant en rustig nadenkt, is pas rond je 25e helemaal klaar! Daardoor doe je soms dingen zonder na te denken (impulsief gedrag).

Feit of Fabel?

"Door de verbouwing in je hoofd kun je soms ineens heel boos of super emotioneel worden om niks."

Je brein is aan het verbouwen!

Feit of fabel?

"Door de verbouwing in je hoofd kun je soms ineens heel boos of super emotioneel worden om niks."

A

Feit

B

Fabel

Wat zijn hormonen?

Hormonen zijn de interne postbodes van je lichaam. Ze reizen door je bloed en vertellen je organen wat ze moeten doen. Ze zorgen voor de groei, maar ze beïnvloeden ook direct je humeur!

Testosteron is de baas bij de jongens, Oestrogeen is de baas bij de meiden.

Vraag voor de klas:

Wat is de beste omschrijving van hormonen?

Kleine diertjes die in je spieren bijten

Boodschappers in je bloed die groei en gevoel regelen

Snoepjes die je meer energie geven

Hormonen en je Humeur

Feit of fabel?

Hormonen zorgen er alleen voor dat je lichaam groeit, ze hebben niks met je humeur te maken.

A

Feit

B

Fabel

Merk jij wel eens dat je humeur door de puberteit snel verandert?

1

Ja, ik ben soms ineens super boos of chagrijnig zonder dat ik weet waarom!

2

Soms, vooral als ik erg moe ben.

3

Nee, ik ben eigenlijk altijd heel stabiel en relaxed.

Waarom ben je zo moe in de ochtend?

Klaspeiling: Hoe slaap jij?

Groeispurt kost energie: Je lichaam werkt 's nachts keihard om je letterlijk groter te maken.

Slaaphormoon werkt later: Je wordt pas later op de avond slaperig. Dat is biologisch bepaald!

Schoonmaak in je hoofd: Tijdens je slaap slaat je brein de lessen en herinneringen van de dag goed op.

Minder dan 7 uur (vaak moe)

Netjes 8 tot 9 uur per nacht

Ik slaap in het weekend tot 13:00 uur!

Slaap is jouw superkracht!

Hoe slaap jij?

1

Minder dan 7 uur per nacht

2

8 tot 9 uur per nacht

3

Ik slaap in het weekend tot 13.00 uur of later!

Welke tips heb jij om jezelf fris te houden?

Les 2: Jongens & Meiden

Laten we praten over hoe lichamen verschillend groeien en hoe je jezelf goed en fris verzorgt.

💡 Onthoud: Ieder lichaam kiest zijn eigen moment. Jezelf vergelijken met je vrienden is niet eerlijk voor jezelf!

Wie verandert hoe?

? ?

Jongens kunnen in de puberteit soms best onzeker worden over hun stem die overslaat ("de baard in de keel"). Wat kan je als klasgenoot het best doen?

1

Hard lachen als het gebeurt, dan is de spanning weg.

2

Negeren, doen alsof je niks hoort en gewoon respectvol doorpraten.

3

Hem heel de dag nadoen.

Welk hormoon is bij jongens "de baard van de veranderingen" en zorgt voor spieren, een lagere stem en soms wat meer competitie?

A

Oestrogeen

B

Adrenaline

C

Testosteron

Feit of fabel?

De groeispurt begint bij meiden gemiddeld iets eerder (rond je 12e) dan bij jongens.

A

Feit

B

Fabel

C

Answer C

D

Answer D

Waarom is het goed dat we dit in de klas gewoon bij de biologische naam (vulvalippen/schaamlippen) noemen in plaats van met gekke namen of scheldwoorden?

Doel: Leerlingen typen anoniem een korte reden (bv. "Dan is het minder beschamend" of "Het is gewoon biologie").

De menstruatiecyclus

Elke maand bereidt het lichaam van een meisje zich voor op een eventuele zwangerschap. Gebeurt dit niet? Dan laat het lichaam een klein laagje bloed los uit de baarmoeder. Dit noemen we menstruatie of ongesteld zijn.

Hoe help je een klasgenoot?

Als een meid in de klas aangeeft heel veel last te hebben van buikpijn door haar menstruatie, wat is dan het beste om te doen?
👉 Wees lief, bied eventueel een warme thee of kruik aan, en maak er absoluut geen flauwe grappen over!

Alles over ongesteld worden

Meiden kunnen tijdens hun menstruatie last krijgen van flinke buikkrampen. Wat helpt écht om de pijn minder te maken?

1

Een rondje gaan hardlopen in de stromende regen.

2

Een warme kruik tegen je buik houden, rusten en paracetamol als het echt nodig is

3

Heel veel energiedrankjes drinken.

Als je ongesteld bent (of vlak daarvoor), kun je last krijgen van verschillende symptomen. Welke lijkt jou het meest vervelend?

1

Wisselend humeur

2

Buikpijn/Hoofdpijn

3

Extreme vermoeidheid

Een meid in de klas geeft aan dat ze heel veel last heeft van menstruatieklachten. Wat is een echte 'top-klasgenoot' actie?

A

Zeggen dat ze zich niet moet aanstellen.

B

Vragen of je kan helpen en geen flauwe grappen maken.

C

Er heel hard om gaan lachen met je vrienden.

Laat jezelf zien als cartoon!

Maak een grappige strip of tekening waarin jij jezelf als 'UberPuber' laat zien. Een UberPuber is trots op wie hij/zij is en durft te dromen!

Stap 1: Teken jezelf als cartoon (grote ogen, wild haar!).

Stap 2: Bedenk een grappige, herkenbare situatie (bijv. ochtendhumeur).

Stap 3: Kleur je strip mooi in en geef het een leuke titel.

Tekenopdracht: Jouw UberPuber!

Tijd voor Vragen & Quiz!

Heb je nog een vraag die je niet hardop durft te stellen? Geen probleem!

Bedankt voor jullie respect en gezelligheid vandaag! ❤️

De Anonieme Vragenbus

Schrijf je vraag op een klein briefje zonder je naam erop. Vouw het briefje op en lever het in bij de docent. De docent bespreekt de vragen anoniem, zodat niemand weet van wie de vraag is!

https://static.vecteezy.com/system/resources/previews/041/400/033/non_2x/the-open-sanitary-pad-is-yellow-in-color-a-gasket-for-a-woman-s-menstruation-in-a-closed-container-is-an-element-of-a-illustration-of-a-package-icon-in-a-flat-style-and-in-flowers-and-branches-vector.jpg

Source: www.vecteezy.com

https://i.ytimg.com/vi/dsdYeS-tmR0/hq720.jpg?sqp=-oaymwE7CK4FEIIDSFryq4qpAy0IARUAAAAAGAElAADIQj0AgKJD8AEB-AH-CYAC0AWKAgwIABABGGUgXihVMA8=&rs=AOn4CLDfWvHqR3ppOaeWfsc41uHQml0sMg

Source: www.youtube.com

Image Sources