Les_1_Eigen_regie_LessonUp_klaar_V3

• New lesson editor
• Welzijn
• MBO
• Studiejaar 3

Eigen regie

Les 1 - van cliënt begrijpen naar doelbewust begeleiden

BBL Maatschappelijke Zorg

Kern: mogelijkheden, wensen, doelen, stimuleren en actief luisteren

LessonUp

Les 1 Eigen regie | 1

Leerlijn eigen regie

Les 1: Eigen regie

Wat moet ik weten én doen om de cliënt te ondersteunen bij eigen regie?

Focus: mogelijkheden, wensen, doelen, stimuleren, actief luisteren.

Les 2: Keuzes maken

Hoe creëer ik voorwaarden zodat de cliënt eigen keuzes kan maken?

Focus: zelfredzaamheid, zelfbeschikking, Zelfdeterminatie Theorie en twee bewijsvoorbeelden.

Vandaag bouwen jullie de inhoudelijke basis voor hun bewijs Eigen regie. Volgende week maak je de vertaalslag naar voorwaarden voor Keuzes maken.

Les 1 Eigen regie | 2

Wat betekent eigen regie voor jou?

Vul woorden, voorbeelden of associaties in

5

Welke keuzes heb jij vanmorgen zelf gemaakt?

Bewijs Eigen regie: wat moet je aantonen?

Leg in een bewijs uit hoe jij de cliënt hebt ondersteund en gestimuleerd bij de uitvoering van de eigen regie.

Criterium 1

Je hebt inzicht in de mogelijkheden van de cliënt m.b.t. het voeren van eigen regie.

Criterium 2

Je laat de cliënt nadenken over wat hij/zij belangrijk vindt in het leven.

Criterium 3

Je stimuleert de cliënt doelbewust om doelen te bereiken en/of uitdagingen aan te gaan.

Criterium 4

Je legt uit hoe je gebruik maakt van de gesprekstechniek actief luisteren.

vraag: welk criterium vind jij het lastigst om te bewijzen in de praktijk? Waarom?

Les 1 Eigen regie | 3

Lesdoelen gekoppeld aan de criteria

Opbrengst van les 1: een conceptbewijsvoorbeeld waarin je een echte begeleidingsactie beschrijft.

Les 1 Eigen regie | 4

7

Vraag 1

Wat gebeurt er als anderen voortdurend voor je beslissen?

Vraag 2

Waarom is kiezen soms moeilijk voor cliënten?

Wat is volgens jullie het meest belangrijke bij het ondersteunen van de eigen regie?

.

Bedenk en bespreek in twee of drietallen:

Wat weet ik?

Wat wil/kan de cliënt?

Waar werken we

naar toe?

Wat doe ik als begeleider?

Hoe begeleid en stimuleer ik?

Wat is bereikt en wat leren we?

Mogelijkheden van de cliënt in kaart brengen – Casus Tina

Mogelijkheden

Wat kan de cliënt zelfstandig, met hulp, met hulpmiddel of in kleine stappen?

Belemmeringen

Wat maakt eigen regie lastig? Denk aan prikkels, taal, angst, ervaring, afhankelijkheid of risico.

Ondersteuningsbehoefte

Welke begeleiding helpt: uitleg, voordoen, samen doen, rust, herhaling, structuur?

Pak het werkblad uit de bijlage in Dulon Online erbij.
Werk in tweetallen Werkblad 1 uit. Eerst voor Casus Tina,

Ben je klaar, vul dan in voor je eigen cliënt

Les 1 Eigen regie | 6

21

Theorie: domeinen van kwaliteit van bestaan

Gebruik de domeinen om breder te kijken dan alleen “probleemgedrag” of ADL. Wat maakt het leven voor deze cliënt beter?

Emotioneel welbevinden

veiligheid, zelfbeeld, stress

Interpersoonlijke relaties

gezin, vriendschap, steun

Materieel welbevinden

geld, werk, wonen, voeding

Persoonlijke ontwikkeling

leren, vaardigheden, groei

Lichamelijk welbevinden

gezondheid, ADL, ontspanning

Zelfbepaling

keuzes, autonomie, doelen

Sociale inclusie

meedoen, erbij horen, rollen

Rechten

privacy, respect, gelijke behandeling

LessonUp-opdracht: koppel Tina aan drie domeinen. Welke wens of behoefte hoort erbij?

Les 1 Eigen regie | 7

Werkvorm: Tina door de bril van kwaliteit van bestaan – werkblad 2

• Werk in 5 trio’s.

• Kies 3 domeinen die bij Tina opvallen.

• Schrijf per domein: wat weten we, wat moeten we vragen, welke behoefte zie je?

• Koppel daarna één mogelijke begeleidingsactie aan elk domein.

Klaar?

Werk dit ook uit voor je eigen cliënt

Voorbeeld

Domein: sociale inclusie

Behoefte: minder eenzaamheid, ergens bij horen

Nog vragen: wat vindt Tina leuk? Waar voelt ze zich veilig?

Actie: samen een laagdrempelige dagbesteding verkennen.

Opbrengst: dit wordt straks de onderbouwing in het bewijs.

Les 1 Eigen regie | 8

Theorie: de cliënt laten nadenken over wat belangrijk is

Niet invullen voor de cliënt

Vermijd: “Ik denk dat jij dit nodig hebt.”

Gebruik: “Wat vind jij belangrijk?” “Wat zou je anders willen?”

Passende hulpmiddelen

Gebruik eenvoudige taal, pictogrammen, waardekaarten, levensgebieden, schaalvragen, voorbeelden en bedenktijd.

Kleine, veilige vragen

Vraag niet direct: “Wat wil je met je leven?”

Vraag: “Wanneer voel jij je fijn?” “Wie is belangrijk voor jou?” “Wat wil je deze week proberen?”

Koppeling bewijs: beschrijf hoe jij de cliënt liet nadenken en waarom deze aanpak paste bij het niveau en de behoefte van de cliënt.

Les 1 Eigen regie | 9

Theorie: gesprekstechniek actief luisteren

Actief luisteren betekent: niet alleen woorden horen, maar de hele boodschap begrijpen: feiten, betekenis en gevoel.

Open vragen

“Wat maakt dit belangrijk voor jou?”

Samenvatten

“Als ik je goed begrijp...”

Gevoel benoemen

“Je klinkt verdrietig/gespannen.”

Doorvragen

“Kun je daar iets meer over vertellen?”

Stilte en tijd

Niet direct oplossen; ruimte geven.

Checken

“Klopt het dat je bedoelt...?”

Valkuilen: OMA = oordeel, mening, advies. NIVEA = niet invullen voor een ander.

Les 1 Eigen regie | 10

Werkvorm: actief luisteren oefenen

Situatie

Student A:

Je wilt student B vragen hoe ze de begeleiding vanuit de werkbegeleider ervaart. Je ziet echter aan de houding/emotie van de ander dat er ook andere dingen spelen.

Hoe ga je het gesprek aan, geef je aandacht maar kom je uiteindelijk toch bij je doel?

Student B:

Laat duidelijk zien welke emotie bij jou speelt en sta open voor wat er kan ontstaan in het gesprek door het gedrag van student A.

Rollen

2 studenten

1 student = observator

Gesprekstechnieken

Gebruik minimaal 3 technieken: open vraag, samenvatten, gevoel benoemen, doorvragen, checken of stilte geven.

Observator let op: helpt student A, student B nadenken over wat belangrijk is student B. gestimuleerd zonder te pushen?

Les 1 Eigen regie | 11

Theorie: doelbewust stimuleren

Stimuleren is méér dan aanmoedigen. Het is doelgericht begeleiden richting een haalbare stap.

1. Sluit aan

Start bij wat de cliënt belangrijk vindt en al kan.

2. Maak klein

Kies een haalbare stap: eerst samen, dan gedeeltelijk zelf.

3. Geef vertrouwen

Benoem wat lukt. Laat fouten maken veilig zijn.

4. Evalueer

Vraag: wat ging goed, wat was lastig, wat wil je de volgende keer?

Voor bewijs: beschrijf concreet welke actie jij deed om de cliënt een doel te laten bereiken of een uitdaging aan te gaan.

Les 1 Eigen regie | 12

Van wens naar doel en begeleidingsactie

LessonUp-vraag: welk doel is voor jouw cliënt veilig genoeg én uitdagend genoeg?

Les 1 Eigen regie | 13

Werkvorm: methodische cyclus toepassen: Casus Tina

• Stap 1: verzamel informatie uit de casus.

• Stap 2: benoem mogelijkheden, wensen en behoeften.

• Stap 3: kies één doel of uitdaging.

• Stap 4: plan één begeleidingsactie.

• Stap 5: speel of beschrijf de uitvoering.

• Stap 6: formuleer hoe je evalueert met Tina en eventueel moeder/zus.

Product van deze opdracht

Een mini-cyclus met een echte begeleidingsactie.

Niet alleen: “Tina heeft behoefte aan...”

Wel: “Ik heb Tina ondersteund door...”

Werk in trio’s. Eén trio deelt straks de uitvoering, niet alleen de analyse.

Les 1 Eigen regie | 14

Oefening: bewijscriterium 1 en 2 - werkblad 3

1. Mogelijkheden

Wat kan Tina al? Wat kan ze met steun? Wat belemmert haar?

2. Belangrijk vinden

Welke vragen stel je om Tina te laten nadenken over wat zij belangrijk vindt?

3. Actief luisteren

Welke techniek gebruik je om haar antwoord echt te begrijpen?

Klassikaal:

Maak minimaal 4 vragen die passen bij Tina’s niveau. Gebruik eenvoudige taal en één onderwerp per vraag.

Les 1 Eigen regie | 15

Maak nu ook 4 vragen voor jouw eigen client.

Gebruik werkblad 3

Oefening: bewijscriterium 3- werkblad 4

In tweetallen:
Kies een doel of uitdaging voor Tina en bedenk hoe jij haar doelbewust stimuleert.

Individueel:

Doe dit ook voor je eigen cliënt

Les 1 Eigen regie | 16

voorbeeld op bewijsniveau

Tina gaf aan dat ze bang is dat mensen haar uitlachen en dat ze liever bij haar moeder wil zijn. Ik heb eerst actief geluisterd door haar gevoel samen te vatten: “Je mist je moeder en je bent bang dat anderen onaardig doen.” Daarna vroeg ik wat voor haar belangrijk zou zijn als ze toch één klein stapje buiten de woongroep zou proberen. Tina zei dat ze alleen durft als iemand vertrouwd meegaat. Ik zag dat Tina korte vragen begrijpt en met steun kan aangeven wat zij prettig vindt. Daarom heb ik haar gestimuleerd om samen met mij één korte kennismaking met dagbesteding te plannen, zonder verplichting om te blijven. Na afloop heb ik met Tina besproken wat goed ging en wat zij de volgende keer nodig heeft.

Waarom sterk? Het voorbeeld toont mogelijkheden, belangrijk vinden, doelbewust stimuleren en actief luisteren.

Les 1 Eigen regie | 18

In tweetallen: kies vanuit werkblad 4 een voorbeeld en verbeter deze naar bewijsniveau.

Schrijfkader: bewijs Eigen regie

Situatie

Bij welke cliënt en welk moment?

Mogelijkheden

Wat kan de cliënt m.b.t. eigen regie?

Belangrijk

Hoe liet je de cliënt nadenken over wat belangrijk is?

Stimuleren

Welke doelbewuste begeleidingsactie voerde jij uit?

Actief luisteren

Welke techniek gebruikte je en wat leverde dit op?

Evaluatie

Wat zag je bij de cliënt en wat is de vervolgstap?

Schrijf niet alleen wat de cliënt nodig heeft. Schrijf vooral wat jij hebt gedaan in de begeleiding.

Les 1 Eigen regie | 17

Feedback voorbereiden

Feedback aan werkbegeleider

Vraag niet alleen: “Is dit goed?”

Vraag gericht op de criteria.

Sterke feedbackvragen

• Laat ik voldoende zien wat de cliënt zelf kan?

• Stimuleer ik de cliënt zonder over te nemen?

• Is mijn actieve luistertechniek zichtbaar?

• Onderbouw ik mijn begeleidingsactie voldoende?

Opdracht: formuleer één feedbackvraag voor jouw bewijs Eigen regie.

Les 1 Eigen regie | 19

Afsluiting: exit-ticket

Vul individueel in

1. Eén mogelijkheid van mijn cliënt is...

2. Ik laat mijn cliënt nadenken over wat belangrijk is door...

3. Ik stimuleer mijn cliënt doelbewust door...

4. Actief luisteren laat ik zien door...

Brug naar les 2

Volgende les: hoe creëer je voorwaarden zodat de cliënt ook echt eigen keuzes kan maken?

Vandaag: cliënt begrijpen en begeleiden.

Volgende week: keuzes mogelijk maken en onderbouwen.

Les 1 Eigen regie | 20