Werken en dagbesteding : "Wat schuift dat?" Deel 1: inkomen
Werken en Dagbesteding
"Wat schuift dat?"
Items in this lesson
Werken en Dagbesteding
"Wat schuift dat?"
Leerdoel van deze les
Je kan met je eigen woorden uitleggen wat een inkomen is.
Je kan het verschil tussen een bruto en een netto loon uitleggen.
Je kan een eenvoudige loonbrief begrijpen.
Stel, ik geef je €100. Wat zou jij daar mee doen?
Wat verkiezen jullie?
Veel geld geven aan kledij
Veel geld geven aan games
Veel geld uitgeven aan de nieuwste multimedia zaken
Wat verkiezen jullie?
Cash betalen
Betalen met Payconiq/kaart
Wat verkiezen jullie?
Huismerken
A-merken
Wat verkiezen jullie?
Online shoppen
Shoppen in de winkel
Wat kochten jullie al eens dat jullie uiteindelijk niet nodig bleken te hebben?
Wat denken jullie dat een gemiddelde werknemer verdient?
Start: wat denk jij?
Wat weet jij al over werken, loon en inkomen? Heb je al gehoord van bruto en netto loon?
Vinden jullie dit veel of 'best normaal'
Gemiddeld loon van een starter:
Wat weet jij al over inkomen en loon?
Stellingenspel
We bespreken samen vier stellingen over loon. Kies: akkoord of niet akkoord. Leg uit waarom.
Stelling 1
Als je werkt, krijg je al het geld dat je verdient op je rekening.
Stelling 2
Bruto loon is wat je uiteindelijk krijgt.
Stelling 3
Van je loon wordt altijd iets afgehouden.
Stelling 4
Belastingen zijn hetzelfde als boetes.
Kunnen jullie voorbeelden geven van een inkomen?
Enkele voorbeelden:
- Loon van werk - Studentenjob - Vakantiewerk - Uitkering bij ziekte - Werkloosheidsuitkering
Wat is inkomen?
Geld dat je krijgt, bijvoorbeeld door te werken.
Wat is loon?
Denk je dat je alles krijgt wat je verdient?
Gaat er soms geld af van je loon?
Hoe noemen we het loon dat je verdient voor er geld afgaat?
Hoe noemen we het loon dat je echt krijgt?
Welk loon komt op je bankrekening?
Samen lezen: tekst over inkomen
We lezen een korte tekst en bespreken moeilijke woorden. Bekijk ook de verklarende woordenlijst.
Inkomen is geld dat je krijgt.
Met dat geld betaal jij bijvoorbeeld eten, kledij, huur en andere kosten.
De meeste mensen krijgen inkomen doordat ze werken. Dat geld heet loon. Je werkt en in ruil krijg je elke maand geld van je werkgever.
Soms kan iemand niet (of nog niet) werken. Dan kan die persoon een uitkering krijgen. Een uitkering is geld van de overheid.
Dat is geen loon, want je werkt er niet voor op dat moment.
Voorbeelden van uitkeringen in België:
Als iemand ziek is en niet kan werken, krijgt die persoon een ziekte-uitkering. Als iemand geen werk heeft maar werk zoekt, kan die persoon een werkloosheidsuitkering krijgen. Voor mensen met een beperking bestaan er ook verschillende vormen van steun.
IVT betekent Inkomensvervangende Tegemoetkoming. Dat is een uitkering voor personen vanaf 18 jaar die door hun beperking niet of moeilijk kunnen werken. De IVT vervangt dus (een deel van) het loon dat iemand anders via werk zou verdienen. Dit is een echt inkomen dat je op je rekening krijgt.
In Vlaanderen bestaat ook het VAPH, het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap. Zij geven geen loon, maar ondersteuning.
PVB betekent Persoonsvolgend Budget.
Dat is een budget waarmee een persoon met een handicap zelf zorg en ondersteuning kan betalen, bijvoorbeeld begeleiding of hulp aan huis. Dat geld is niet bedoeld als persoonlijk inkomen, maar om zorg te organiseren.
Vroeger bestond ook PAB, dat betekent Persoonlijk Assistentiebudget. Dat was een budget om een persoonlijke assistent te betalen. Vandaag is dat meestal vervangen door het PVB.
Bruto en netto loon
We kijken samen een filmpje. Let goed op de verschillen tussen bruto en netto loon!
Wat is brutoloon?
Brutoloon is het bedrag dat je verdient voordat er iets wordt afgehouden.
Wat wordt afgehouden?
Er gaan belastingen en sociale bijdragen af. Dat geld is voor de overheid.
Waarom inhoudingen?
De overheid gebruikt het geld voor dingen zoals wegen, scholen en ziekenhuizen.
Wat is nettoloon?
Nettoloon is het geld dat je echt op je rekening krijgt, na alle afhoudingen.
Van brutoloon naar nettoloon:
Brutoloon - belastingen en bijdragen = nettoloon
Oefenen: brutoloon en nettoloon
Maak oefening 1 op pagina 6 van je werkbundel. Klaar? Doe oefening 2!
5
minute
00
second
Antwoorden bespreken
We overlopen samen de antwoorden en luisteren naar jullie uitleg.
De loonbrief
Samen met je buur lees je een loonbrief. Zoek brutoloon, inhoudingen en nettoloon.
Duo-opdracht: werk per twee
Overleg goed en vul samen de antwoorden in. Beide moeten het antwoord kunnen uitleggen.
5
minute
00
second
Mini-quiz
Antwoord op de stellingen: waar of niet waar?
Doe je duim naar boven als het waar is, doe je duim naar beneden als het niet waar is.
Inkomen is enkel geld dat je krijgt door te werken!
Loon is een vorm van inkomen uit arbeid.
Een uitkering krijg je alleen als je werkt.
Brutoloon is het bedrag dat je op je rekening krijgt.
Nettoloon is altijd hoger dan het brutoloon.
RSZ-bijdragen worden gebruikt om onder andere pensioenen en ziekte-uitkeringen te betalen.
Reflectie: wat heb je geleerd?
Wat wist je nog niet over inkomen en loon? Vertel het aan de klas!
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
