Les 2. Filosofie van het Universum: Hypotheses en Principes

• Godsdienst
• Levensbeschouwing
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5,6

Hypothese met God. 

Hypothese zonder God. 

Filosofie van het Universum

Met God: De hypothese houdt in dat het universum en alles daarin zijn geschapen door een goddelijke entiteit. Deze entiteit heeft het universum ontworpen, geordend en onderhoudt het volgens een goddelijk plan.

Zonder God: De hypothese houdt in dat het universum en alles daarin het resultaat zijn van natuurlijke processen en natuurwetten, zonder tussenkomst van een goddelijke entiteit. Het universum ontstaat en evolueert op basis van natuurlijke oorzaken en effecten, zonder bovennatuurlijke tussenkomst.

Het paard in het schaakspel beweegt 2 velden horizontaal met 1 veld verticaal of een beweging van 2 velden verticaal met 1 veld horizontaal. 

Er ontstaat bij een paardensprong altijd een L-vorm.

Wie bedacht in de 11e eeuw na Christus het Ontologische argument?

Paardensprong-puzzel

E

U

A

M

S

S

L

N

Antwoord: Anselmus

Leerdoelen

• Je kunt de hypothese met en zonder God uitleggen.
• Je kunt het begrip "antropisch principe" beschrijven.
• Je bent instaat om onderscheid te maken tussen religieus en niet religieus.
• Je kunt uitleggen wat het Ietsisme inhoudt.
• Je snapt wat de term multiversum inhoudt en je bent instaat om dit uit te leggen.

Het paard in het schaakspel beweegt 2 velden horizontaal met 1 veld verticaal of een beweging van 2 velden verticaal met 1 veld horizontaal. 

Er ontstaat bij een paardensprong altijd een L-vorm.

We zijn op zoek naar een persoon die leefde van 1879.

Hij geloofde dan ook dat het universum in zijn orde en precisie niet uit toeval bestaat.

Beroemde uitspraak:

God dobbelt niet!"

Paardensprong-puzzel

T

I

N

N

E

E

S

I

Antwoord: Einstein

Wat hoort niet bij het kalamargument?

1. Alles wat begint te ontstaan heeft een oorzaak.
2. De kosmos is alle ruimte, tijd en materie.
3. De ontstaansoorzaak valt binnen alle ruimte, tijd en materie.
4. Het universum heeft een ontstaansoorzaak.

Hypothese God

Voldoende afkoeling (om de chemische elementen mogelijk te maken).

Voor het ontstaan en de ontwikkeling van het leven, 

moet het heelal voldoen aan hele nauwkeurige voorwaarden.

Energiebron (levering van langdurige en gelijkmatige energie zoals de zon).

Juiste afstand van de zon en de maan tot de aarde. (Zodat het niet te warm of te koud wordt).

De hypothese met God betreffende de nauwkeurige voorwaarden voor het ontstaan en de ontwikkeling van leven in het universum stelt dat deze voorwaarden bewust zijn ontworpen door een goddelijke entiteit. Volgens deze hypothese heeft God het universum zo geschapen dat het perfect geschikt is voor het ontstaan en de evolutie van leven zoals wij dat kennen. Dit kan inhouden dat God de natuurwetten en constanten van het universum zo heeft afgestemd dat ze precies de juiste omstandigheden creëren voor leven om te ontstaan en te gedijen. Deze hypothese suggereert dat de complexiteit en fijnafstemming van het universum wijzen op een intelligente ontwerper, namelijk God, die het universum heeft geschapen met het specifieke doel om leven voort te brengen.

Conclusie hypothese God

Alle krachten en wetten zijn zo op elkaar afgestemd dat er wel een 

intelligent Ontwerper moet zijn geweest om dit te ontwerpen.

De observatie, dat alles in het universum zo nauwkeurig op elkaar lijkt te zijn afgestemd dat het leven mogelijk maakt, vormt de kern van het argument van het teleologische of ontwerpargument. Dit argument suggereert inderdaad dat de complexiteit en harmonie van het universum wijzen op een intelligent ontwerper.

Volgens dit argument is het onwaarschijnlijk dat deze nauwkeurige afstemming van de fysische constanten, wetten en structuren in het universum louter toevallig is. Het suggereert eerder dat er een bewuste, intelligente kracht aan het werk is die het universum heeft ontworpen en afgestemd met het specifieke doel om leven mogelijk te maken.

Bron: Does God exist: The Design Argument. (Youtube)

Ben jij het eens met de mensen in het vorige filmpje?

Leg je antwoord uit.

• Ons universum heeft de eigenschappen die het heeft omdat wij (mensen) er zijn.
• Wij bestaan en dus kan het niet anders dan dat het heelal eruit ziet zoals wij het zien.
• Want in een heelal met ( iets) andere eigenschappen dan het onze, hadden wij niet kunnen bestaan.

Het antropisch principe

Het antropisch principe is een concept in de kosmologie en de filosofie dat stelt dat de waarnemingen over het universum beperkt zijn door de noodzaak dat de omstandigheden in het universum geschikt moeten zijn voor de waarnemers, in dit geval, mensen. Er zijn verschillende formuleringen van het antropisch principe, maar het idee is dat de eigenschappen van het universum die we observeren en kunnen begrijpen, op zijn minst de mogelijkheid moeten bieden voor het ontstaan van leven.

Het antropisch principe komt vaak naar voren in discussies over fijntuning, waarbij wordt opgemerkt dat bepaalde fysische constanten en omstandigheden in het universum precies zo lijken te zijn afgestemd dat leven mogelijk is. Het antropisch principe wordt gebruikt om te verklaren waarom het universum eruitziet zoals het is, met inbegrip van de specifieke waarden van natuurconstanten zoals de zwaartekrachtsconstante of de elektromagnetische kracht.

Er zijn verschillende interpretaties van het antropisch principe, variërend van het sterke antropische principe, dat stelt dat het universum noodzakelijkerwijs leven voortbrengt en dus "op maat gemaakt" lijkt voor de mens, tot het zwakke antropische principe, dat eenvoudigweg opmerkt dat we alleen kunnen waarnemen universa waarin leven mogelijk is.

Het antropisch principe is een belangrijk onderdeel van discussies over de aard van het universum en de rol van waarnemers, zoals mensen, in het begrijpen ervan.

Religieus argument

God zou het heelal zo hebben gemaakt dat er leven mogelijk was voor mensen.

Niet religieus argument

anthropic fine-tuning argument.

De waarneming van een bewuste intelligentie, zoals de mens, vereist een universum dat precies die eigenschappen heeft die het mogelijk maken.

Het religieus antropisch argument bouwt voort op het antropisch principe, maar voegt daar een religieuze interpretatie aan toe. Het stelt dat de fijnafstemming van het universum niet alleen vereist is voor het ontstaan van leven, maar ook bedoeld is om een specifieke relatie mogelijk te maken tussen de mens en God, zoals die wordt beschreven in religieuze geschriften of tradities.

Dit argument suggereert dat de waarnemingen over het universum, met zijn fijnafgestemde omstandigheden voor leven, wijzen op een doelgerichte schepping door een goddelijke entiteit. Het universum zou zo zijn ontworpen dat het niet alleen het bestaan van leven mogelijk maakt, maar ook de mogelijkheid biedt voor een spirituele relatie tussen mensen en een hogere macht.

Het religieus antropisch argument wordt vaak gebruikt in theologische en filosofische discussies over het bestaan van God en de relatie tussen geloof en wetenschap. Het benadrukt het idee dat de fijnafstemming van het universum niet alleen een product is van natuurlijke processen, maar ook wijst op een diepere, transcendente betekenis en doelgerichtheid achter de schepping.

Een niet-religieus argument met waarnemers, dat gerelateerd is aan het antropisch principe, zou kunnen worden geformuleerd als het "anthropic fine-tuning argument". Dit argument benadrukt de observatie dat de fundamentele constanten en omstandigheden in het universum nauwkeurig zijn afgestemd om het bestaan van waarnemende wezens mogelijk te maken.

Het argument stelt dat als bepaalde fysische constanten of eigenschappen van het universum zelfs een kleine afwijking zouden hebben gehad, het universum niet levensvatbaar zou zijn geweest voor de ontwikkeling van complex leven zoals wij dat kennen. Met andere woorden, de waarneming van een bewuste intelligentie, zoals de mens, vereist een universum dat precies die eigenschappen heeft die het mogelijk maken.

S

I

G

E

O

L

O

K

O

Plaats de ontbrekende letter in de ‘taart’, waarna linksom of rechtsom een woord ontstaat.

Taartpunt-puzzel

Het vakgebied dat zich bezighoudt met het onderzoek van het heelal.

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

W

X

Y

Z

A

B

Antwoord: kosmologie

Het ietsisme

Pantheïstische onpersoonlijke kenmerken.

Vrijblijvend (eist niks, geen geboden of verboden).

Geen openbaring, geen leer.

Cyclisch denken.

Het Ietsisme is een filosofische stroming die vaak wordt gezien als een tussenpositie tussen theïsme (het geloof in een persoonlijke god) en atheïsme (het ontbreken van geloof in een god of goden). Ietsisten erkennen over het algemeen dat er "iets" bestaat dat de traditionele concepten van een persoonlijke god overstijgt, maar ze zijn terughoudend om dit "iets" expliciet als een godheid te definiëren.

Ietsisten geloven vaak in een soort universele energie, kracht of bewustzijn dat het universum doordringt en verbindt. Dit kan worden gezien als een soort pantheïsme, waarbij God wordt geïdentificeerd met het universum zelf, of als een soort deïsme, waarbij God wordt gezien als een onpersoonlijke, transcendente kracht die het universum heeft geschapen maar er verder niet actief in ingrijpt.

Ietsisme kan verschillende vormen aannemen en variëren afhankelijk van individuele overtuigingen en interpretaties. Over het algemeen streven ietsisten naar een spirituele verbinding met "iets" dat groter is dan henzelf, zonder zich te willen binden aan de specifieke doctrines of dogma's van georganiseerde religies. Het biedt een manier om spirituele ervaringen te verkennen en betekenis te vinden zonder zich te committeren aan een bepaald geloofssysteem.

Bij welke godsdienst sluit het Ietsisme het beste aan?

1. Boeddhisme
2. Hindoeïsme
3. Christendom
4. Islam

Psalm 8

Als ik zie hoe mooi de sterrenhemel is,

als ik kijk hoe prachtig U de maan en de sterren heeft gemaakt,

 dan vraag ik mij af: "Hoe kan het dat U aan de mens denkt?

Hoe kan het dat U Zich met hem bezighoudt?"

Hypothese zonder God 

Vroeger dachten we dat de aarde uniek was.

We weten nu dat de aarde maar één van de zoveel planeten is in een baan rond de zon.

Vroeger dachten we dat de zon uniek was.

Wij weten nu dat de zon van de één van de honderden miljarden sterren in het melkwegstelsel is.

Vroeger dachten we dat ons melkwegstelsel uniek was.

Nu weten we dat er wel honderd miljard sterrenstelsels in het waarneembare heelal voorkomen.

De multiversumtheorie is een hypothese binnen de kosmologie die suggereert dat ons universum niet het enige universum is, maar eerder deel uitmaakt van een groter ensemble van parallelle universums. Deze universums zouden kunnen variëren in hun fundamentele eigenschappen, zoals de fysieke constanten, de dimensies en zelfs de wetten van de natuurkunde.

Er zijn verschillende versies van de multiversumtheorie, waaronder:

Het "veel-werelden" interpretatie van de kwantummechanica, voorgesteld door Hugh Everett III, suggereert dat elke mogelijke uitkomst van een kwantummechanisch experiment werkelijkheid wordt in een afzonderlijk universum. Dit betekent dat er een oneindig aantal parallelle universums bestaat waarin alle mogelijke uitkomsten van gebeurtenissen plaatsvinden.

De "landschap" van stringtheorie, die stelt dat er een enorm aantal verschillende vacuümtoestanden mogelijk is binnen de theorie, elk met zijn eigen set fysische constanten en eigenschappen. Elk van deze vacuümtoestanden kan een ander universum vertegenwoordigen binnen een groter multiversum.

De multiversumtheorie is nog steeds een hypothese en wordt ondersteund door theoretische overwegingen binnen de moderne fysica, maar het is moeilijk om direct bewijs te vinden voor het bestaan van parallelle universums. 

Het idee heeft echter veel belangstelling gekregen vanwege de mogelijkheid om enkele van de meest diepzinnige vragen over het universum en ons bestaan te beantwoorden, zoals de fijnafstemming van de natuurconstanten en de aard van de kosmische inflatie.

Het bestaan van heelallen met ontelbare miljarden sterrenstelsels in een groter multiversum wordt als hypothese aangenomen.

Inflatietheorie

Vlak na de oerknal heeft het heelal zich in een fractie van een seconde opgeblazen,

(Alan Guth in 1979.) 

Conclusie:

Het is dus niet bijzonder dat er leven op aarde kan bestaan.

Er zijn miljarden sterrenstelsels,

dus ergens moeten de condities een keer precies goed zijn voor leven.

De inflatietheorie is een concept binnen de kosmologie dat stelt dat het universum kort na de oerknal een periode van zeer snelle uitbreiding heeft doorgemaakt, bekend als inflatie. Dit betekent dat het universum in een fractie van een seconde enorm snel groter werd.

Om het idee eenvoudig uit te leggen, kun je het vergelijken met het opblazen van een ballon. Stel je voor dat het universum, net na de oerknal, net zo klein was als een speldenknop. Dan, tijdens de inflatieperiode, begon het universum heel snel uit te zetten, net als een ballon die wordt opgeblazen. In een zeer korte tijd groeide het universum vele malen groter.

De inflatietheorie helpt een aantal raadsels van de kosmologie op te lossen. Het verklaart bijvoorbeeld waarom het universum zo gelijkmatig verdeeld lijkt te zijn, zonder grote klonten materie op grote schaal. Ook verklaart het waarom de kosmische achtergrondstraling, een overblijfsel van de oerknal, zo gelijkmatig verspreid is over de hele hemel.

Ons universum zou niet het enige universum is, maar eerder deel uitmaakt 

van een groter ensemble van parallelle universums. 

Hypothese zonder God (Multiversum hypothese)

Het "veel-werelden" interpretatie . Dit houdt in dat er een oneindig aantal parallelle universums bestaat waarin alle mogelijke uitkomsten van gebeurtenissen plaatsvinden.

De "landschap" van stringtheorie, die stelt dat er een enorm aantal verschillende vacuümtoestanden mogelijk is binnen de theorie, elk met zijn eigen set fysische constanten en eigenschappen. Elk van deze vacuümtoestanden kan een ander universum vertegenwoordigen binnen een groter multiversum.

De multiversumtheorie is nog steeds een hypothese en wordt ondersteund door theoretische overwegingen binnen de moderne fysica, maar het is moeilijk om direct bewijs te vinden voor het bestaan van parallelle universums. 

De multiversumtheorie is een hypothese binnen de kosmologie die suggereert dat ons universum niet het enige universum is, maar eerder deel uitmaakt van een groter ensemble van parallelle universums. Deze universums zouden kunnen variëren in hun fundamentele eigenschappen, zoals de fysieke constanten, de dimensies en zelfs de wetten van de natuurkunde.

Er zijn verschillende versies van de multiversumtheorie, waaronder:

Het "veel-werelden" interpretatie van de kwantummechanica, voorgesteld door Hugh Everett III, suggereert dat elke mogelijke uitkomst van een kwantummechanisch experiment werkelijkheid wordt in een afzonderlijk universum. Dit betekent dat er een oneindig aantal parallelle universums bestaat waarin alle mogelijke uitkomsten van gebeurtenissen plaatsvinden.

De "landschap" van stringtheorie, die stelt dat er een enorm aantal verschillende vacuümtoestanden mogelijk is binnen de theorie, elk met zijn eigen set fysische constanten en eigenschappen. Elk van deze vacuümtoestanden kan een ander universum vertegenwoordigen binnen een groter multiversum.

De multiversumtheorie is nog steeds een hypothese en wordt ondersteund door theoretische overwegingen binnen de moderne fysica, maar het is moeilijk om direct bewijs te vinden voor het bestaan van parallelle universums. 

Het idee heeft echter veel belangstelling gekregen vanwege de mogelijkheid om enkele van de meest diepzinnige vragen over het universum en ons bestaan te beantwoorden, zoals de fijnafstemming van de natuurconstanten en de aard van de kosmische inflatie.

Kun je zeggen dat in tegenstelling tot Newton of Kepler, moderne wetenschappers atheïst zijn? Leg je antwoord uit.

1

Als je uitgaat van de hypothese multiversum

sluit je dan automatisch de hypothese God uit?

2

Opdrachten

Upload de antwoorden van de vorige dia.

Noem 3 dingen die je geleerd hebt.

Ik geef mijn eigen inzet voor deze les....

😒🙁😐🙂😃