Kijk|Kunst 2023-2024 / Taartrovers / Les 1

• filmeducatie
• Mediawijsheid
• +1
• Basisschool
• Groep 1,2

Introduction

Filmles van 50 minuten voor groep 1 t/m 2 van het primair onderwijs. Aanbod Kijk|Kunst schooljaar 23-24 De wereld is in beweging en ook Kijk|Kunst staat niet stil. Film, en in bredere zin beeld, is niet meer weg te denken uit onze samenleving. Beelden kijken, maken, delen: het speelt een enorme rol in het leven van kinderen en jongeren. Daarom is het belangrijk om met leerlingen stil te staan bij wat ze zien en hoe ze kunnen kijken. Met ingang van schooljaar 2023-2024 maakt film onderdeel uit van de programmering van Kijk|Kunst. Voor de verschillende doelgroepen is een project samengesteld dat bestaat uit 3 lessen. In iedere les staat een korte film centraal. Bij groep 3-4 en 5-6 wordt de eerste les begeleid door een vakdocent film. Het programma is zorgvuldig samengesteld uit verschillende soorten (genres) en verschillende verhalen die aansluiten bij de leef- en belevingswereld van de leerling. Ook film is een kunstvorm om naar te kijken. Film vertelt niet alleen een verhaal (een herkenbaar verhaal, of juist het verhaal over iemand anders), maar heeft ook verschillende manieren en middelen om betekenis over te brengen. Geen beeld in een film is daar ‘per ongeluk’ terechtgekomen. Film is een kunstvorm waarin vorm, kleur, beweging, licht en donker, dialoog en muziek bij elkaar komen. Net zoals er veel stijlen in de beeldende kunst zijn, en veel genres in theater en muziek, kent ook film veel verschijningsvormen. Omdat beeld overal in de wereld van de leerling voorkomt, zou je denken dat iedereen kan kijken naar film. Maar wat zie je precies en hoe kun je kritisch en tegelijkertijd vol verwondering kijken? Hoe kijk je naar film in verschijningsvormen die je nog niet kent? Kortom: hoe leer je film ‘spreken’? Dat leren de leerlingen in de filmprojecten van Kijk|Kunst! De lessen bieden handvatten om te leren kijken naar wat je ziet en er over in gesprek te gaan. Ook gaan de leerlingen aan de slag met doe-opdrachten om meer betekenis te geven aan wat ze hebben gezien. We wensen de leerlingen een prachtige reis door de wereld van internationale cinema!

Instructions

Lesdoelen

• Leerling kan in eigen woorden uitleggen hoe fantasie elementen in de film zijn verbeeld.
  
• Leerling kan de gevoelens verwoorden die de filmervaring teweeg brengt.

De filmles is geschikt voor groep 1 en 2. Voor de allerkleinsten kun je sommige vragen weglaten en voor de oudere groepen kun je juist dieper op vragen ingaan. 

 

Worksheets

Doe-opdracht Schaduw en licht.pdf

GROEP

1 - 2

Kijk|Kunst 

Monsieur Carton 

Les 1:  Schaduw en licht

Voorbereiding

Het is fijn om de les vooraf al een keer door te nemen. Verzamel de materialen die nodig zijn.

Download de doe-opdracht les 1 Schaduw en licht voor bij slide 9. Daarin vind je de lijst met benodigde materialen voor deze opdracht.

Thema: Spelen met schaduw en licht. Leerlingen spelen met licht en maken schaduwen. Met schaduwen maken ze een verhaal. 

kijken

Dit is een kijkopdracht

vraag

Dit is een vraag

Legenda

doen

Dit is een doe-opdracht

luisterfragment

Legenda

LessonUp maakt gebruik van icoontjes, deze worden hotspots genoemd. Een hotspot kun je aanklikken voor meer informatie. Als er een icoon in beeld staat kun je erop klikken. Er zijn kijk-, luister-, vraag- en doe-opdrachten.

Heb je nog niet eerder met LessonUp gewerkt? Hier vind je aanvullende informatie.

Behandel de vraag, kijk naar een aanvullend fragment of krijg meer informatie.

Film kijken

De filmervaring begint al voorafgaand aan de film. Laat de leerlingen fantaseren over de hoofdpersoon. 

• Wie is Monsieur Carton? 
• Wat doet hij? 
• Waar gaat hij naartoe? 

Neem de leerlingen ook mee in de fantasie van het film kijken in een echte bioscoop. Vraag hen of ze al eens in de bioscoop zijn geweest. Wat kunnen ze er over vertellen? Op wat voor stoelen zit je in de bioscoop? Wat is het verschil tussen het tv- of tabletscherm thuis en het scherm in de bioscoop? 

Laat de leerlingen fantaseren dat ze in grote, rode, zachte bioscoopstoelen zitten. 

Nu kan de film bijna beginnen. Zorg er vooraf voor dat het geluid op een goed hoorbaar volume staat. Niet te hard, niet te zacht. Net als in de bioscoop, gaan de lichten in het lokaal uit voordat de film begint. Je kunt hier een mooi ritueel van maken. Laat leerlingen om de beurt meehelpen met het donker maken van het lokaal. 

Bioscoopritueel

1. Zet het geluidsvolume vooraf op goed hoorbaar niveau
   
2. De gordijnen gaan dicht 
   
3. De lamp gaat uit 
   
4. De film kan beginnen!
   
5. Start nu de film Botsing
   

Kijk de film in zijn geheel. Veel kijkplezier!

Wat heb je gezien?

Waar wil Monsieur Carton naartoe?

Wie rijdt er in het autootje?

Gesprek in de klas
Bespreek met de leerlingen wat ze hebben gezien. Gebruik hiervoor de vragen in deze slide. Neem de vrijheid om zelf vragen aan te vullen. Geef de leerlingen de ruimte om te vertellen. Dit geeft inzicht in hun belevingswereld. 

Vraag door op de antwoorden die ze geven. 

• Waar zag je dat aan? 
• Waarom is dat zo? 

Zorg dat alle leerlingen tijdens deze les een keer aan bod komen om iets te vertellen.

Bij de volgende slide kijk je een stukje van de film opnieuw. Wat gebeurt er met het licht?

Op deze afbeelding zien we Monsieur Carton twee keer. Wat is het verschil?

Thema

We introduceren met deze afbeelding het thema schaduw en licht. 

Vraag door totdat de leerlingen ontdekken dat het in de ene afbeelding donker is en in de andere licht. Hoe komt dit? 

Vraag door over wat de leerlingen weten over schaduw en licht. 

Wat heb je nodig om een schaduw te maken?

> licht en iets dat het licht tegenhoudt 

Waarom is een schaduw donker?

> als er iets voor het licht staat kan het licht er niet doorheen

Kijkvraag

Voordat de leerlingen het fragment terugkijken stel je de kijkvraag zodat ze gericht opletten wat er met het licht gebeurt. In de film zie je Monsieur Carton eerst in het donker rijden doordat de berg het zonlicht tegenhoudt. Als hij de bocht omgaat, komt het zonlicht tevoorschijn. De schaduw van de auto is ook te zien op de bergwand. 

Hebben de leerlingen dit opgemerkt?

Film beleving
Doorloop voordat jullie het fragment kijken weer het bioscoopritueel. 

1. Zet het geluidsvolume vooraf op goed hoorbaar niveau
   
2. De gordijnen gaan dicht 
   
3. De lichten gaat uit 
   
4. De film kan beginnen!
   
5. Start nu het fragment
   

Zag je schaduw in de film? 

Wat is een schaduw? 

Wat gebeurde er met het licht in dit fragment?

Gesprek in de klas

Ontdek met de vragen op de slide wat de leerlingen al weten over schaduw. Zorg dat verschillende leerlingen aan het woord komen. Vraag door op de antwoorden die de leerlingen geven. 

• Waaraan heb je dat gezien? 
• Wat kon je nog meer ontdekken?
• Heb jij zelf ook een schaduw? 
• Waar is die nu?

Schaduwspel in de klas

Spelopdracht

Spelopdracht

Doe het licht in de klas weer uit. Maak het indien mogelijk, donker in het lokaal. Als dat niet kan, kijk dan of er een ruimte is in de school waar het wel (iets) donkerder te maken is. Loop door het lokaal met een zaklamp of gebruik het lampje van je telefoon. Laat de leerlingen hun handen voor zich uitstrekken. Schijn één voor één op de handen van de leerlingen om hen te laten ontdekken dat ze zelf een schaduw hebben. Ze mogen met hun handen bewegen zodat de schaduw verandert. Door de lamp dichtbij of juist verder weg te houden wordt de schaduw groter of kleiner. Speel hiermee zodat ze dit kunnen ontdekken.

Spelen met schaduw en licht 

Doe-opdracht

Doe-opdracht
Download doe-opdracht les 1 Schaduw en licht. In de doe-opdracht vind je de uitleg + een lijst van de benodigde materialen. Veel plezier met de opdracht!

Einde

Einde van de les
Dit is de laatste slide van les 1 Schaduw en licht.

Vertel de leerlingen dat er hierna nog 2 filmlessen van Monsieur Carton komen. 

Verder kijken 

Elke film van Monsieur Carton duurt 2 minuten. Kort, maar krachtig. Het is leuk en leerzaam om de 6 films van Monsieur Carton die bij deze 3 filmlessen horen, meerdere keren met de leerlingen te kijken. Zo kunnen de leerlingen telkens weer iets nieuws ontdekken en nog dieper in de wereld van Monsieur Carton duiken. 

Op de volgende slide vind je nog een extra filmpje van Monsieur Carton!

Tip Dit is een extra avontuur van Monsieur Carton. Deze film kunnen jullie kijken op een ander moment bijvoorbeeld tussen les 1 en 2, zodat de leerlingen nog een keer samen met Monsieur Carton op pad gaan. Bij deze film zijn geen opdrachten of vragen. Bon voyage!