Taalbeleid_presentatie voor stagiaires

• Nederlands
• HBO
• Studiejaar 4

Taalbeleid Cals

• ...
• Waar denk je dan aan?

'Taalbeleid'......
Waar denk je aan?

Werkgroep taalbeleid

• aanleiding: algemene taalvaardigheidsniveau staat onder druk => llnn minder kansen
• missie: kansen en verdraagzaamheid optimaliseren=> cognitief en sociaal vaardige burgers
• taal cruciale rol: nodig voor gedachten en meningen, toelichting en uitleg.
• strategie: iedere docent taaldocent: taal staat centraal in de lessen

Taaloffensief '23-'26:

• docenten bewust van belang van taal (iedere docent een taaldocent) en taalrijk doceren
• cursussen, workshops en lezingen t.b.v. taalgericht vakonderwijs voor docenten
• Diataalmeting als regulier 'vak' in Magister
• ouderavonden over leesvaardigheid
• steunlessen leesvaardigheid voor llnn onder niveau
• Cals leest! Boekenweek, minibiebs, TEA-week leesboek mee

Diataal

• Naast twee methodetoetsen leesvaardigheid meten we via deze adaptieve toets 
• Nulmeting in klas 1, volgmetingen in klas 1 t/m 4
• Resultaat in niveau-aanduiding (1F t/m 3F)

leerling klas 2

Profiel van leerling die onder niveau scoort:

1. vermijdende lezer, of

2. schoolse lezer, of

3. compenserende lezer

Lezerstypes

1.  Vermijdende lezer: onvoldoende woordenschat, onvoldoende begrip zinnen, alinea's en tekst. 
2. Schoolse lezer: voldoende woordenschat, maar onvoldoende begrip van de tekst als geheel.
3. Compenserende lezer: onvoldoende woordenschat, maar compenseert dit deels met voldoende tekstinzicht.

Taalbeleid omvat meer:

Cals Leest....

drie tot vier leesweken per jaar

Leesoffensief

• Leesweek in TEA 3 2025 positief beoordeeld.
• Voor 2025-2026 staan drie korte leesweken gepland in Blokjesschema onder LW.
• In tweede helft van het jaar i.v.m. drukte eerste helft.
• januari (6-9 jan), maart (18-20 maart) en mei (11-13 mei).

Nolai-project

• Nationaal ontwikkelingslab Artificiële Intelligentie voor het Onderwijs
  


• Cals samen met Universiteit Utrecht en Diataal
• Digitale tool ontwikkelen voor ondersteuning leesvaardigheid op maat
• Looptijd 2025-2028.

Terug naar de klas!

Beantwoorden van toetsvragen

•  Strategie aanleren bij o.m. economie, geschiedenis, Nederlands:
  

1. Actief lezen (markeren)
2. Vraag analyseren ('doe'-woorden omcirkelen)
3. Vraag herhalen in je antwoord

 => Effect: leerling beantwoordt preciezer en  formuleert beter

Geschiedenis

Opdracht 1. "Den Bosch kreeg in 1184 stadsrechten van de hertog van Brabant, Hendrik I. Een nieuwkomer die poorter wilde worden, betaalde hiervoor een ‘schelling’, slechts een klein bedrag." 

Beredeneer waarom het stadsbestuur slechts een laag bedrag vroeg in ruil voor burgerrechten. 

Nederlands 

1. Geef twee karaktereigenschappen van het meisje. Noem bij elke eigenschap een gebeurtenis uit het verhaal waarin deze eigenschap naar voren komt. 
   
2. Is het uiterlijk van het meisje in contrast of in overeenstemming met haar karakter? Leg uit.

Verzoek aan jullie:

1.  Actief op antwoordstructuren sturen (in de les, in de toets, ook bij mondelinge bespreking van huiswerk).
2. Actief sturen van DAT naar CAT

Taalproductie bevorderen

Hoe zou jij een taalrijke les voor je zien?

Hoe zou jij een taalrijke les voor je zien?

Taalrijke lessen

• taalrijke context aanbieden (synoniemen, beeldspraak, vakjargon)
• mondelinge interactie stimuleren tussen llnn
• 'modelen': vertellen wat er in je hoofd gebeurt bij lezen
• samenvatten in 100 => 40 => 5 woorden
• van dagelijkse naar academische taal (jargon aanleren)
• close reading (meerdere keren tekst lezen) ipv focus op tekststructuur (signaalwoorden)

We kunnen dit niet alleen! 

=> Ouders zo veel mogelijk betrekken:

=> op ouderavonden, mentorgesprekken en 'tafeltjesavond' benadrukken we het belang van lezen en samen lezen: boeken en kranten zichtbaar in huis; praten over wat je gelezen hebt.

Iedere docent een taaldocent

...En wat kan of ga jij doen....?