Hart en vaatziekten 1/3

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 2

Hart en vaatziekten

Intro....

Verhaaltje

Casus: Meneer Van Dijk

Meneer Van Dijk is 72 jaar en woont samen met zijn vrouw. Hij heeft jarenlang gerookt en beweegt weinig. Daarnaast heeft hij al jaren een hoge bloeddruk en een verhoogd cholesterolgehalte.

De laatste maanden merkt zijn vrouw dat hij sneller moe is. Wanneer hij naar de eerste verdieping loopt, moet hij regelmatig stoppen om op adem te komen. Ook heeft hij last van dikke enkels aan het einde van de dag.

Op een ochtend krijgt meneer plotseling een drukkende pijn op de borst. De pijn straalt uit naar zijn linkerarm en kaak. Hij wordt misselijk en begint te zweten. Zijn vrouw belt direct 112.

In het ziekenhuis blijkt dat een kransslagader gedeeltelijk is afgesloten door aderverkalking. Op deze plek is een bloedstolsel ontstaan waardoor meneer een hartinfarct heeft gekregen.

Tijdens zijn opname ontdekt de arts dat zijn bloeddruk al lange tijd te hoog is geweest. Hierdoor heeft zijn hart extra hard moeten werken. Ook blijkt dat zijn hart minder krachtig pompt dan normaal. De cardioloog spreekt van beginnend hartfalen.

Een half jaar later krijgt meneer tijdens het ontbijt ineens een scheve mond. Hij kan zijn rechterarm niet goed bewegen en spreekt onduidelijk. Zijn vrouw herkent de signalen en belt opnieuw 112.

 

Vragen 

1. Welke risicofactoren herken je bij meneer Van Dijk?

2. Welke klachten vallen op?

3. Welke aandoeningen denk je dat een rol spelen?

4. Wat zou jij als zorgverlener observeren?

5. Welke leefstijladviezen zou je meneer geven?

 

Terugblik aan het einde van de les

Na de uitleg over de verschillende ziektebeelden kun je teruggaan naar de casus:

Hoge bloeddruk

• Welke gevolgen had de langdurige hoge bloeddruk?

Arteriosclerose/Atherosclerose

• Hoe heeft aderverkalking bijgedragen aan het hartinfarct?

Trombose

• Waar ontstond het bloedstolsel?

Hartinfarct

• Welke signalen zag je in de casus?

Hartfalen

• Welke symptomen wijzen op hartfalen?

CVA

• Welke FAST-signalen herken je?

Hierdoor zien studenten hoe alle ziektebeelden met elkaar samenhangen, wat vaak veel beter blijft hangen dan losse theorie. Dat maakt de casus zeer geschikt voor zowel VIG als verpleegkundige niveau 4.

Hoge bloeddruk

Trombose

Hartinfarct

Hartfalen

Arteriosclerose

Embolie

CVA

Aneurysma

wat is rood en wat is blauw

Langs welke organen/ delen lichaam

Functie bloedsomloop

Grote bloedsomloop:

Vervoeren van zuurstofrijk bloed naar alle organen en het afvoeren van zuurstofarm bloed naar het hart.

Kleine bloedsomloop:

Vervoeren van zuurstofarm bloed naar de longen en het afvoeren van zuurstofrijk bloed naar het hart.

Tensie. Hoe werkt dat?

Tensie

Pompkracht hart en wijdte bloedvaten = Tensie

• Diastolische waarde (Onderdruk)= wordt gemeten als het hart ontspant.
• Systolische waarde (Bovendruk)= wordt gemeten als het hart samentrekt

Hoogte tensie afhankelijk van:

Fysiologische factoren

• Hartkracht: Hoe sterk en snel je hart samentrekt (bovendruk). 
• Vaatweerstand: Hoe soepel of nauw je bloedvaten zijn (onderdruk).
• Bloedvolume: De hoeveelheid bloed in je lichaam

Invloed hoogte tensie

Invloeden op de hoogte

• Leefstijl: Zoutinname, overgewicht, roken, alcohol en beweging.
• Leeftijd: Bloedvaten worden na verloop van tijd stugger
• Emoties en spanning: Stress of inspanning verhogen de bloeddruk tijdelijk.
• Erfelijkheid: Aanleg speelt ook een rol

Hyper/hypo tensie

Normale tensie= 120/80

Hypertensie: bovendruk hoger dan 140

Hypotensie: Vrouwen 100/60, mannen 110/70 

Hypertensie

• Tensie is bij herhaling     boven normaalwaarde
• Oorzaak is vaak onbekend
• Vaak zonder klachten

Opdracht

Zoek 4 gevolgen op van hypertensie

Gevolgen

• Hartinfarct​
  
• Beroerte​
• Aderverkalking
• Verminderde werking nieren​
  
• Aantasting van het zicht​

Arteriosclerose

Arteriosclerose

• = Slagaderverkalking
• Langzaam proces in de wand van aderen die steeds nauwer worden
• Kan uiteindelijk leiden tot

      - Hart of herseninfarct

      - Claudicatio intermittens

      - Slecht genezende wonden             

         benen of voeten 

Plaques

• Gladde laag slagader raakt beschadigt 
• Er dringen witte bloedcellen en cholesterol doorheen. 
• Hoopt op in de vaatwand. 
• Vaatwand wordt steeds dikker. 
• Er kan op die plek minder bloed doorheen.

Plaques

• Plaques wordt steeds onstabieler
• De plaque kan scheuren --> inhoud komt in contact met het bloed.
  
• Het bloed stolt en er ontstaat een bloedstolsel.
• Dit bloedstolsel sluit de slagader. 

Trombose/embolie

Trombose: 

In het ader ontstaat een stolsel. Stolsel sluit bloedvat af

Embolie: Wanneer stolsel losschiet en meegevoerd wordt met de bloedstroom

Trombose

Systeem van stolling en antistolling is uit balans. 

3 factoren spelen een rol

1. De toestand van de vaatwand (bv arterosclerose)
2. Toestand van de bloedstroom (bv langzamer bij lang stil zitten/liggen)
3. Samenstelling van het bloed (bv door zwangerschap of ziekte)

Als 1 verandert, neemt risico op bloedstolsels toe

Trombosebeen

DVT= diep veneuze trombose

Een bloedprop sluit een diepgelegen ader in het been af.

Bloed kan niet meer goed van je been naar hart stromen --> been wordt dik

Risico longembolie neemt toe!

Longembolie

Symptomen longembolie

• Pijn op de borst
• Kortademig
• Benauwd
• Versnelde ademhaling en hartslag
• Overlijden (geen bloed en circulatie blokeerd)

Aneurysma

Door aderverkalking een zwakke plek in de wand van het bloedvat waardoor deze verwijd.

Kan scheuren = acute aneurysma

Vaak in lage deel aorta

Behandeling: operatie

Dotteren

            Een stent houdt het bloedvat voor langere tijd open

Hartfalen

• Decompensatio cordis
• Hartspier knijpt minder goed (hart heeft minder spierkracht)
• Hartfalen door een stijve hartspier (hartspier dikker en stijver/ nauwelijks ontspanning)

Hartfalen

Opdracht 2

1. Schrijf 2 overeenkomsten en 2 verschillen op tussen arteriosclerose, embolie en trombose
2. Wat zal de behandeling inhouden bij deze ziektebeelden?