10.1

• Geschiedenis
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 5

Wat gaan we doen?

- Vorige les: Einde WO II

GO

1.

2.

- instructie leerdoelen

- bespreken 1 t/ 4

Conferentie van Jalta (februari 1945)

• Churchill (GB), Roosevelt (VS) en Stalin (SU)
  

• Hoe zien Europa en de wereld er na de oorlog uit?

• Wie heeft macht en invloed in Europa?

• Wat doen we met Duitsland én de Duitsers?
  

Conferentie van Jalta (afspraken) (1)

• Oprichting van de Verenigde Naties (VN)

• Democratische regeringen in Europa

• Stalin wordt bondgenoot in de oorlog tegen Japan, maar 'bevriend' met Oosteuropese landen. 

• Straffen van oorlogsmisdadigers

Conferentie van Jalta (afspraken) (2)

• Denazificatie en democratiseren

• Invloedssferen

• Bezettingszones: Duitsland en Berlijn worden verdeeld in 4 zones

Verenigde Naties

• opgericht in oktober 1945
  

• 193 landen zijn lid
  

• Veiligheidsraad:
  

5 permanente leden (Verenigde Staten, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, China, Sovjet-Unie)

10 wisselende leden

Vergeet dit ook niet: de permanente leden van de Veiligheidsraad hebben veto-recht. Als één van hen dit gebruikt, gaat een plan niet door.

Hoe stonden Oost en West tegenover
elkaar?

                                                                           Tegenstellingen leiden tot

                                                                      BLOKvorming en
                                                                          invoedssferen in Europa

wat zijn invloedssferen?

Wat zijn satellietstaten?

Een satellietstaat (in het Engels een puppet state of marionettenstaat) is een land dat formeel onafhankelijk is op papier, maar in de praktijk volledig wordt gedomineerd, gecontroleerd en gestuurd door een andere, grotere mogendheid op politiek, economisch en militair gebied.

DUS in alle OostEuropese landen bevriende communisten aan de macht!

1947: De Trumandoctrine

Er waren geen duidelijk afspraken gemaakt over Griekenland.

Daar brak een brugeroorlog uit, die de communisten dreigden te winnen.

De VS besluit de rol van politieagent over de wereld van het VK over te nemen.

"Overal in Europa waar de democratie bereigd wordt, stuurt de VS militaire hulp."

Marshallplan

• Bedacht door: George C. Marshall
• 1947: invoering Marshallplan

Economisch hulpprogramma van de Amerikaanse minister van BuZa om Europa weer op te been te brengen

Marshallplan

• Actief helpen bij de wederopbouw van Europa (Marshallplan)

• Vergeet dit ook niet: met het Marshallplan wilden de Amerikanen ook voorkomen dat Europa voor het communisme zou kiezen.

Het Marshallplan: 

1. Geef met 2 beeldelementen aan hoe je weet dat het geld uit de VS komt?

2. Is de tekenaar voor of tegen de hulp? Onderbouw je antwoord met 2 beeldelementen.

3. Hoe wordt hier de term invloedssfeer duidelijk gemaakt?

Sovjetisering 

van 

Oost-Europa:

1. Rechtse oppostie uitschakelen

2. Linkse oppostie uitschakelen

3. CP aan de macht

Beleid Sovjet Unie in Oost-Europa: 

• Sovjetisering, maatregelen:
•  Fabrieken werden staatseigendom
• Collectivisatie landbouw
• Eén partijstaat, censuur, geheime politie m.a.w.:
• totalitair systeem ingevoerd door Stalin

Duitsland:

• Duitsland (tijdelijk) niet meer zelfstandig.

• Vier bezettingszones onder leiding van: Frankrijk, Engeland, de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten.

• Ook Berlijn wordt in 4 zones verdeeld.

• Reizen tussen bezettingszones is geen probleem.

• Vergeet dit ook niet: Berlijn ligt in de bezettingszone van de Sovjet-Unie.
  

Berlijn is, net als Duitsland, verdeeld in 4 bezettingszones. Omdat Berlijn in de Sovjet-zone ligt, liggen de Berlijn-bezettingszones van Frankrijk, Engeland en de Verenigde Staten dus ook in de Sovjet-zone.

Wat gebeurt er?

• Stalin blokkeert alle aanvoerwegen naar West-Berlijn om zo de stad tot overgave te dwingen: Blokkade van Berlijn
  

• Het Westen gaat West-Berlijn via de lucht bevoorraden: de luchtbrug

• Een jaar lang landt er iedere 3 minuten een vliegtuig in West-Berlijn
  

BRD & DDR

GEVOLG
BLOKKADE:

BRD &
DDR 
OPGERICHT

NAVO

Gevolg Blokkade van Berlijn: meer samenwerking tussen de Westerse landen.

In 1949 wordt de NAVO opgericht:

Een militaire samenwerking waar een aanval op één van de lidstaten een aanval op álle lidstaten betekent.

Als in 1955 BRD lid mag worden van de NAVO, begint SU met eigen militair bondgenootschap:

Warschaupact, 1955

• Militair bondgenootschap van de Sovjet-Unie en het Oostblok.
• 
  
  

10.1: opdr. 1 t/m 4