Les 10. Natuur en Mens: Wat is Natuur?

• Godsdienst
• Levensbeschouwing
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 1

Wat is natuur?

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen wat natuur is en verschillende vormen van natuur benoemen.
• Je bent instaat om  voorbeelden te geven van natuurlijke en niet-natuurlijke elementen.
• Je kunt nadenken over je eigen relatie met de natuur.
• Je kunt uitleggen wat dierenrechten zijn.
•  Je bent instaat om jouw mening  te geven over dit onderwerp.

Waar denk je aan 

bij het woord "Natuur"?

Natuurlijke elementen

Natuurlijk is alles wat niet door mensen is gemaakt.

Zoals: bossen, oceanen en bergen.

Niet-natuurlijke elementen

Niet -natuur is alles wat door mensen is gemaakt.

Zoals: bossen, oceanen en bergen.

Natuurlijk of 

Niet-natuurlijk?

1. Natuurlijk
2. Niet-natuurlijk

Natuurlijk of 

Niet-natuurlijk?

1. Natuurlijk
2. Niet-natuurlijk

Natuurlijk of 

Niet-natuurlijk?

1. Natuurlijk
2. Niet-natuurlijk

Natuurlijk of 

Niet-natuurlijk?

1. Natuurlijk
2. Niet-natuurlijk

Niet-natuurlijk.

Een moeilijk voorbeeld om te zien wat natuurlijk is en wat niet-natuurlijk is, is een aangelegd stadspark. Een stadspark bevat vaak natuurlijke elementen zoals bomen, grasvelden, bloemen en vijvers, maar deze zijn door mensen geplant en onderhouden. 

Hierdoor kunnen leerlingen in de war raken over de vraag of het park als geheel natuurlijk of niet-natuurlijk is.

Zoek 2 voorbeelden van natuur in Nederland die eigenlijk 

niet-natuurlijk zijn, omdat ze door mensen zijn aangelegd 

of sterk beïnvloed. 

Verschillende voorbeelden van natuur in Nederland die eigenlijk niet-natuurlijk zijn, omdat ze door mensen zijn aangelegd of sterk beïnvloed. 

De Oostvaardersplassen: Dit is een natuurgebied in Flevoland dat ontstaan is na de drooglegging van de Flevopolder. Hoewel het nu een bekend natuurreservaat is met diverse diersoorten, is het oorspronkelijk door menselijke ingreep ontstaan.

De Biesbosch: Oorspronkelijk een getijdengebied, is het nu door dijken en waterwerken omgevormd tot een zoetwatergetijdengebied. Het huidige landschap is sterk beïnvloed door menselijk beheer.

De Hoge Veluwe: Dit nationale park wordt actief beheerd, inclusief het onderhoud van heidevelden en zandverstuivingen die zonder menselijk ingrijpen zouden verdwijnen door natuurlijke successie.

Amsterdamse Waterleidingduinen: Dit gebied dient niet alleen als natuurgebied, maar ook voor de winning van drinkwater voor Amsterdam. Het landschap en de vegetatie worden beheerd om de waterkwaliteit te waarborgen.

Polders: Grote delen van Nederland zijn door inpoldering en drooglegging van meren en zeeën ontstaan. Deze gebieden, zoals de Haarlemmermeerpolder, zijn technisch gezien niet-natuurlijk, maar ze zijn tegenwoordig wel vaak groen en bevatten natuurgebieden.

Deze voorbeelden laten zien hoe menselijk ingrijpen een belangrijke rol speelt in wat we in Nederland als 'natuur' beschouwen.

NA

NIET?

TUUR 

LIJK

OF

Stadspark

Titel: Is dit natuurlijk of niet-natuurlijk?

Afbeelding: Een stadspark met bomen, bloemen, een vijver, en wandelpaden.

Vraag: Is dit natuurlijk of niet-natuurlijk? Waarom?

Bespreek met de klas waarom een stadspark zowel natuurlijke als niet-natuurlijke elementen bevat.

Leg uit dat hoewel de elementen zoals bomen en bloemen natuurlijk zijn, het park zelf door mensen is ontworpen en aangelegd.

Natuurlijke elementen in het park: bomen, gras, bloemen, vijver.

Niet-natuurlijke elementen in het park: geplande indeling, paden, bankjes, speeltuinen.

Door dit moeilijke voorbeeld te gebruiken, kunnen leerlingen beter begrijpen dat de grens tussen natuurlijk en niet-natuurlijk soms vaag kan zijn, en dit stimuleert hen om dieper na te denken over het concept van natuur.

Wat zie je?

In deze slide hoeven de leerlingen alleen deze vraag te beantwoorden. Hun interpretaties/vragen/reacties komen aan bod in de volgende slides/bij de volgende vragen.

Klik op de afbeelding om deze beeldvullend te tonen.

Is dit natuurlijk of niet-natuurlijk?

Klik op de afbeelding om deze beeldvullend te tonen.

Waarom denk je dat?

Klik op de afbeelding om deze beeldvullend te tonen.

Hebben dieren rechten?

0100

Dierenrechten?

Dierenrechten zijn regels en wetten die ervoor zorgen

dat dieren goed behandeld worden.

Dit betekent dat dieren niet onnodig mogen lijden, genoeg eten en drinken moeten krijgen, en de kans moeten hebben om zich natuurlijk te gedragen. 

Het doel is om dieren te beschermen tegen mishandeling en slechte omstandigheden.

"Dierenrechten zijn principes en wetten die ervoor zorgen dat dieren met respect en zonder onnodig lijden worden behandeld. Dit betekent dat dieren bepaalde basisrechten hebben, zoals het recht om vrij te zijn van pijn en lijden, het recht op voldoende voedsel en water, en het recht om zich natuurlijk te kunnen gedragen. Dierenrechten proberen dieren te beschermen tegen mishandeling, uitbuiting en wrede behandelingen door mensen, en zorgen ervoor dat ze een goed en waardig leven kunnen leiden."

Discussie

Voorbereiding

Verdeel de klas in kleine groepjes van 3-4 leerlingen.

Geef elk groepje één van de volgende stellingen (zorg ervoor dat elk groepje een andere stelling krijgt):

• "Dieren moeten dezelfde rechten hebben als mensen."
• "Dieren mogen gebruikt worden voor wetenschappelijke experimenten als dat mensenlevens kan redden."
• "Het is acceptabel om dieren te houden voor vermaak, zoals in circussen en dierentuinen."
• "Mensen mogen vlees eten zolang de dieren een goed leven hebben gehad."
• "Dieren moeten beschermd worden, zelfs als dat betekent dat sommige mensen hun levensstijl moeten aanpassen."
• "Dieren mogen niet gebruikt worden voor het maken van kleding, zoals bont en leer."
• "Alleen planten eten is de enige ethische (goede) manier om dierenrechten te respecteren."
• "Het houden van huisdieren is onethisch (niet goed) omdat het hun vrijheid beperkt."

Discussie in groepjes (7 minuten)

Laat de leerlingen in hun groepjes de stelling bespreken.

Vraag hen na te denken over de volgende vragen:

• Wat zijn de voor- en nadelen van deze stelling?
• Zijn ze het eens of oneens met de stelling? Waarom?
• Hoe zouden ze de rechten van dieren willen beschermen?
• Vraag elk groepje om één persoon aan te wijzen die het gesprek leidt.
• Vraag elk groepje om één persoon aan te wijzen die de meningen opschrijft.
• Vraag elk groepje om één persoon aan te wijzen die hun standpunt later met de klas zal delen.

Terugkoppeling en Klassikale Discussie (3 minuten)

Laat de aangewezen persoon van elk groepje kort het standpunt van hun groepje delen met de klas.

Moedig de klas aan om vragen te stellen of hun eigen mening te geven over de verschillende standpunten.

Geef je mening over jullie besproken onderwerp. 

Schrijf zoveel mogelijk op in 

60 seconden.

Geef je mening over jullie besproken onderwerp.

Schrijf zoveel mogelijk op in 60 seconden.