Hypo en hyperthyroïdie

• New lesson editor
• Verpleegkunde
• MBO
• Studiejaar 2

Hyper &
Hypothyroidie

Leerdoelen

1. De student kan de kenmerken van hyperthyreoïdie & hypothyreoïdie benoemen en uitleggen.

2. De student kan de oorzaken, symptomen en behandelingen van hyperthyreoïdie & hypothyreoïdie benoemen en uitleggen.

Thyroid

Thyroid = schildklier

Liggend aan je voorzijde van je hals (net een vlindertje).

Als de schildklier gezond is kun je hem nauwelijks zien of voelen.

De schildklier heeft 4 knobbels, één knobbel noem je het een nodus,

met meer knobbels noem je het multi-nodulair.

Het maakt hormonen die jouw lichaam helpen om energie te gebruiken. 

Het regelt hoe snel of langzaam jouw lichaam werkt (stofwisseling).

Voor de werking van de schildklier is Jodium uit voeding nodig. 

Jodium zit in vis, vlees en brood.

Epidemiologie

Prevalentie

• ± 2–5% van de bevolking

• Subklinisch: tot 10%
  

Risicogroepen

• Vrouwen (vooral >50 jaar)

• Mensen met andere auto-immuunziekten (bijv. DM type 1)

• Postpartum vrouwen

Belangrijkste oorzaak

• Hashimoto thyroiditis (auto-immuun)

Geografisch

• Wereldwijd: vaak door jodiumtekort

• Nederland/West-Europa: vooral auto-immuun

Functie Thyroid

De schildklier maakt de hormonen T3 & T4 aan die een rol

spelen in vrijwel alle lichaamsweefsels en organen. Deze hormonen zijn 

belangrijk voor de stofwisseling, voor de groei en de geestelijke 

ontwikkeling.

• Hij regelt hoe snel je lichaam energie gebruikt (stofwisseling).

• Hij zorgt dat je warm blijft en genoeg energie hebt.

• Hij helpt bij groei en ontwikkeling, vooral bij kinderen.

• Hij heeft invloed op je hartslag, je botten, je hersenen en zelfs je
    stemming.

Bron: Schildklier.nl

Symptomen:

1. Gewichtsverlies

2. Warmte-intolerantie

3. Nervositeit, tremor

4. Hartkloppingen (tachycardie)

5. Diarree

6. Zweten

Hyper = snel of verhoogd

Hyperthyroïdie =

te veel schildklierhormoon → versneld metabolisme

Als de schildklier te veel schildklierhormoon aanmaakt, krijg je een te snel werkende schildklier. Hierdoor werkt je stofwisseling te snel. De verschillende processen in het lichaam verlopen dan sneller dan normaal.

Symptomen:

1. Vermoeidheid

2. Gewichtstoename

3. Koude intolerantie

4. Obstipatie

5. Droge huid, haaruitval

6. Trage hartslag (bradycardie)

7. Depressieve stemming

Hypo = langzaam of vertraagd

Hypothyroïdie =

te weinig schildklierhormoon → trage metabolisme

Als de schildklier te weinig schildklierhormoon aanmaakt, krijg je een traag werkende schildklier. Hierdoor werkt je stofwisseling trager: de verschillende processen in het lichaam verlopen langzamer.

Ziekte van Graves

De ziekte van Graves is de meest voorkomende oorzaak van een hyperthyreoïdie (70-80%).

De ziekte van Graves is een auto-immuunziekte, dat wil zeggen dat het lichaam antistoffen (afweerstoffen) maakt tegen lichaamseigen cellen, in dit geval de tegen de TSH-receptor op de schildkliercellen. Deze antistoffen zetten de schildklier aan om meer schildklierhormoon te gaan maken.

De ziekte komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en openbaart zich vooral tussen het 25e en 50e levensjaar.

De ziekte van Graves komt voor zonder of met een gering struma. Soms komt de ziekte voor in combinatie met de oogziekte van Graves.

Behandeling

Hyperthyreoïdie

1. Schildklier remmende medicatie

2. Behandeling met radioactief Jodium

3. Operatieve behandeling waarbij gedeelte of volledig wordt verwijderd. 

Hypothyreoïdie

1. Schildklier hormoon toedienen (Thyrax).

Struma of Krop

• De vergroting van de schildklier kan egaal of knobbelig (nodulair) zijn.

• In gebieden met voldoende jodium in de voeding, zoals in Nederland, komt naar schatting bij ongeveer 5% van de bevolking struma voor.

• Voor schildklierknobbels geldt dat ongeveer 5% van de vrouwen en 1% van de mannen een voelbare schildklierknobbel hebben.
  

Een zichtbare of voelbare vergroting van de schildklier bedoeld. Komt zowel voor bij een hypothyreoïdie als bij een hyperthyreoïdie. De werking van de schildklier kan ook normaal zijn.

Schilklierkanker

Wat doet de schildklier?

A

Maakt insuline aan

B

Vervoert bloedcellen

C

Regelt de ademhaling

D

Regelt de stofwisseling

Welke klacht past het best bij hyperthyroïdie?

A

Gewichtstoename

B

Altijd koud hebben

C

Tremoren

D

Bradycardie

Wat gebeurt er bij hypothyroïdie?

A

Te weinig schildklierhormoon

B

Teveel schildklierhormoon

C

Normale hormoonproductie

D

Geen invloed op het lichaam

Wat is een belangrijke bouwstof voor schildklierhormonen?

A

Calium

B

Ijzer

C

Kalium

D

Jodium

Wat is de standaardbehandeling bij hypothyroïdie?

A

Antibiotica

B

Thyrax

C

Insuline

D

Paracetamol

Leerdoelen bereikt? 

1. De student kan de kenmerken van hyperthyreoïdie & hypothyreoïdie benoemen en uitleggen.

2. De student kan de oorzaken, symptomen en behandelingen van hyperthyreoïdie & hypothyreoïdie benoemen en uitleggen.

Voorbereiding Formatieve toets Thema 1 & 2 

• Toets toegankelijk van maandag 30 maart 08:00 uur  tot vrijdag 3 april 17:00 uur.

• 120 minuten de tijd.

• 65% vereist om te slagen.

• 2 pogingen.

• Meerkeuze en volgorde vragen.

• Lees de vraag goed, streep daarna de absoluut fouten antwoorden weg. 

• Neem vooraf het document 'Begrippenlijst' nog even door en zoek waar nodig op. 

• Vragen gaan over theorie ThiemeMeulenhoff & PowerPoint presentaties lessen.