les 1: tekstsoorten en doelen

1 / 22
next
Slide 1: Slide
NederlandsMiddelbare schoolvwoLeerjaar 3

This lesson contains 22 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min

Items in this lesson

Slide 1 - Slide

Lezen
timer
6:00

Slide 2 - Slide

Deze les
  • Lezen
  • Korte terugblik onderwerp en hoofdgedachte
  • Tekstdoelen
  • Tekstsoorten

timer
10:00

Slide 3 - Slide

Leerdoelen
Aan het eind van deze les...


  • weet je welke tekstdoelen er zijn
  • weet je welke tekstsoorten er zijn

  • Kun je tekstdoelen en tekstsoorten herkennen


Slide 4 - Slide

Toetsen periode 2
  • Begrijpend lezen 3x
  • Schrijven column 9x
  • Boekenbattle 2x

Slide 5 - Slide

Hoofdgedachte

  • Wat wil de schrijver bereiken of duidelijk maken met de tekst?
  • De hoofdgedachte van de tekst is in één zin samengevat waar de tekst over gaat. 
  • Meestal staat de hoofdgedachte in de inleiding of in het slot van de tekst. 
  • De hoofdgedachte is nooit een vraag.

Onderwerp

  • Het onderwerp van een tekst vind je door te letten op: 

  • de kop 
  • de eerste zin of de eerste alinea 
  • een illustratie bij de tekst 
  • het onderwerp schrijven we altijd op in één of enkele woorden.

Slide 6 - Slide

Wat is de juiste vorm van het onderwerp?
A
Een volledige zin
B
Eén of een paar woorden
C
Een werkwoord
D
Slechts één woord

Slide 7 - Quiz

Slide 8 - Slide

Je hebt net een tekstje gelezen. Wat is daarin de hoofdgedachte?
A
Een aantal derdejaars vmbo-leerlingen van het Carmel College Salland is van start gegaan met het project Xperience.
B
Bij het project gaat het om 'grenzen verleggen'.
C
Twee groepen vertrokken naar het buitenland.
D
Eén groep gaat in de eigen omgeving aan de slag.

Slide 9 - Quiz

Termen
  • Tekstvorm -> de vorm waarin in een tekst is geschreven. Is de tekst geschreven als reclame, voor een lesboek, voor een krant, voor een website, als handleiding etc.
  • Tekstdoel -> hangt samen met de hoofdgedachte van de tekst: met welk doel heeft de schrijver de tekst geschreven?
  • Tekstsoort -> bedoelen we: is de tekst een informatieve, betogende, aansporende/activerende, beschouwende, uiteenzettende  of een amuserende tekst

Slide 10 - Slide

Tekstdoelen
  • Schrijvers van teksten hebben altijd een doel voor ogen. Ze vragen zich bij het schrijven altijd af wat ze willen bereiken. 
  • In totaal zijn er vijf tekstdoelen:
  1.  Informeren
  2.  Opiniëren/beschouwen
  3.  Overtuigen/betogen
  4. Activeren
  5. Amuseren
  6. *Instrueren is een bonus.

Slide 11 - Slide

Informatieve teksten
  • Informerende teksten geven geen oordeel over de inhoud. Ze presenteren de feiten zonder poespas. Ze zijn dus objectief en leggen iets uit.
  • We zien dit terug in encyclopedieën, nieuwsberichten, schoolboeken, recepten, notulen en gebruiksaanwijzingen.
  • Objectief

Slide 12 - Slide

Opiniërende teksten
  • Opiniërende teksten zijn bedoeld om de lezer een mening te laten vormen en aan het denken te zetten. 
  • De schrijver geeft zelf niet heel duidelijk zijn persoonlijke mening, maar laat wel merken dat er over het onderwerp nagedacht/gediscussieerd moet worden. 
  • Opiniërende teksten zijn beschouwingen, ingezonden brieven en columns.
  • Objectief/subjectief

Slide 13 - Slide

Betogende teksten
  • Schrijver probeert de lezer te overtuigen van zijn mening en probeert de lezer zijn mening over te laten nemen. De schrijver zoekt dus medestanders.
  • Je ziet dit in betogen, recensies, ingezonden stukken en in columns
  • Subjectief

Slide 14 - Slide

Amuserende teksten
  • Amuserende teksten willen de lezer vermaken. Het verhaal hoeft dus niet serieus of waar te zijn, zolang de lezer het maar leuk vind om te lezen. 
  • Boeken/roman, sprookjes, gedichten en andere verzonnen verhalen.
  • Objectief/subjectief of verzonnen

Slide 15 - Slide

Activerende teksten
  • Activerende teksten hebben als doel om de lezer aan te zetten om iets te doen. 
  • Je ziet dit terug in betogen , ingezonden stukken, columns, maar bijvoorbeeld ook in reclames. Daar word je immers aangezet tot het kopen van een product.

Slide 16 - Slide

Slide 17 - Slide

uiteenzetting
betoog
schoolboektekst
recensie
roman
beschouwing
gedicht
ingezonden brief
Informeren
Opniniëren
Amuseren
overtuigen

Slide 18 - Drag question

Zet de juiste tekstsoorten bij de juiste tekstdoelen.
Informeren
Betogend
Activeren
nieuwsbericht
Folder van dierenarts om je huisdier in te laten enten

Een oproep op een website om te gaan protesteren. 
Artikel op website Voedingswijzer om elke dat fruit en groente te eten.
folder over verschillende workshops in het buurthuis.

Slide 19 - Drag question

Noem de vijf tekstdoelen!

Slide 20 - Open question

Welke onderdelen vind jij nog lastig?

Slide 21 - Open question

Aan de slag!
VWO
Stap 1: open het boek Op Niveau (VWO 3)
Stap 2: Ga aan de slag met opdrachten over tekstdoelen en tekstsoorten. Op bladzijde 130 t/m 137. 
Stap 3: Cambiumned: https://www.cambiumned.nl/oefeningen/opdracht-2-schrijfdoelen-en-tekstsoorten/
Havo 
Stap 1: open het boek Op Niveau (Havo 3)
Stap 2: Maak van opdracht 1, vraag 8, 9, 10 en 11. op bladijze 29 en 30.
Stap 3: Opdracht Cambiumned: https://www.cambiumned.nl/oefeningen/opdracht-2-schrijfdoelen-en-tekstsoorten/

Slide 22 - Slide