08-10-2026

• New lesson editor
• Latijn
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

08-10-2026

Deze les:

- oefenen met de conjunctivus in de hoofdzin

- uitleg: conjunctivus in de bijzin

- verder met Tekst 2

Vertaal onderstaande zinnen met conjunctivusvormen erin. Gebruik je aantekeningen.

1. Huc veniat.

2. Hoc faciamus.

3. Quid faciam?

4. Ne hoc facias.

5. Quid facerem?

6. Huc veniret.

7. Utinam hoc faceret.

8. Huc veniret si vellet.

9. Utinam hoc fecisset.

10. Huc venisset si voluisset.

Aantekening: conjunctivus in de bijzin: voegwoorden

• ut = opdat, om te (doel)/zodat (gevolg) (let op: tam...ut!)

• cum = toen (tijd)/omdat (reden)/hoewel (toegeving)

• ne = opdat niet, om niet te, om te voorkomen dat (= ontkenning van ut) - maar niet bij werkwoorden van vrezen!

• ut = zoals (vergelijking)/zodra (tijd)

• cum = wanneer, toen (tijd)

+indicativus

+conjunctivus

Aantekening: conjunctivus in de bijzin: geen voegwoorden

• indirecte vraag
  Houd je van me? > Ik vraag, of je van me houdt.

• indirecte rede
  Ik wens: 'Help me!' > Ik wens dat je me helpt.

• irrealis > HZ & BZ in conjunctivus, vertalen met 'zou'
  Nisi te haberem, dolorem. > Als ik jou niet had, zou ik verdrietig zijn.
  Si numquam cum eo venissem, nunc in balneis fuissem. > Als ik nooit met hem was meegegaan, zou ik nu in het badhuis hebben gezeten/had ik nu in het badhuis gezeten.

Aantekening: conjunctivus in de bijzin: geen voegwoorden

• betrekkelijke bijzin - deze MOET je laten zien in je vertaling!
  - Servus, qui vasam fregisset, se celavit.
  reden (causaal): De slaaf verstopte zich, omdat hij een vaas had gebroken.
  - Servum ad forum misit, qui cibum emeret.
  doel (finaal): Hij stuurde een slaaf naar de markt, om eten te kopen/opdat hij eten kocht/die eten moest kopen.
  - Magister est vir qui severe puniat.
  definiërend: De meester is zo'n man die streng straft.

Oefenen met de conjunctivus

Kies de juiste vertaling: Ut pater, ita filius est.

1

Zo vader, zo zoon. (lett: zoals de vader is, zo is de zoon)

2

De zoon is zo, opdat de vader is.

Kies de juiste vertaling: Ut audivit, abiit.

1

Hij vertrok, zodra hij het hoorde.

2

Hij vertrok, opdat hij het hoorde.

Kies de juiste vertaling: Edimus, ut vivamus.

1

We eten, zodra we leven.

2

We eten, om te leven/opdat we leven.

Kies de juiste vertaling: Cum aeger esset, domi mansit.

1

Toen hij ziek was, bleef hij thuis.

2

Omdat hij ziek was, bleef hij thuis.

Kies de juiste vertaling: Cum aeger fuerit, domi non mansit.

1

Hoewel hij ziek was, bleef hij niet thuis.

2

Toen hij ziek was, bleef hij niet thuis.

Kies de juiste vertaling: Timeo, ne veniat.

1

Ik vrees, dat hij komt.

2

Ik vrees, dat hij niet komt.