Hoofdstuk 6 - veranderingen in het welvaartsvraagstuk

Hoofdstuk 6 - Veranderingen in het welvaartsvraagstuk.
§6.1 Casus: genoeg te eten.
§6.2 Analyse: samenwerking en conflict.
§6.3 Theorie: paradigma's over conflict
§6.4 Oplossing en ontwikkeling: landbouwsamenleving en rationalisering.

1 / 17
next
Slide 1: Slide
MaatschappijwetenschappenMiddelbare schoolvwoLeerjaar 5,6

This lesson contains 17 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 50 min

Items in this lesson

Hoofdstuk 6 - Veranderingen in het welvaartsvraagstuk.
§6.1 Casus: genoeg te eten.
§6.2 Analyse: samenwerking en conflict.
§6.3 Theorie: paradigma's over conflict
§6.4 Oplossing en ontwikkeling: landbouwsamenleving en rationalisering.

Slide 1 - Slide

Zo’n 2,5 miljoen jaar lang voedden mensen zich door planten te verzamelen en te jagen op dieren die zonder hun tussenkomst leefden en zich voortplantten. Homo erectus, Homo ergaster en neanderthalers plukten wilde vijgen en joegen op wilde schapen, zonder te beslissen waar die vijgenbomen moesten groeien, in welk weitje een kudde schapen moest grazen of welke bok welke geit moest insemineren. Homo sapiens verspreidde zich van Oost-Afrika naar het Midden-Oosten, van daaruit naar Euopa en Azië, en uiteindelijk naar Australië en Amerika, maar op al die plekken leefden sapiens eveneens van het verzamelen van wilde planten en de jacht op wilde dieren. Waarom zou je iets anders gaan doen, met een leefwijze die meer dan genoeg voedsel oplevert en de basis vormt van een rijke wereld aan sociale structuren, religieuze geloofsopvattingen en politieke dynamiek?

     Dit alles veranderde zo’n tienduizend jaar geleden, toen sapiens bijna al hun tijd en energie begonnen te besteden aan het manipuleren van de levensloop van een paar dier- en plantensoorten. Van de vroege ochtend tot de late avond plantten mensen zaden, begoten ze planten, rukten ze onkruid uit de grond en brachten ze schapen naar de beste weidegronden. Dit werk zou meer fruit, graan en vlees opleveren, dachten ze. Het was een revolutionaire verandering van de leefwijze van de mens: de agrarische revolutie.
§6.1 Casus

Slide 2 - Slide

Wat zou je het meest missen als je zou leven in de prehistorie?

Slide 3 - Open question

§6.1 Casus
Bladzijden
Opdrachten
Tekstboek
10
Werkboek 
7
1.1, 1.3, 1.5, 1.8

Slide 4 - Slide

§6.2 Analyse

Slide 5 - Slide

Veel antropologische en archeologische studies wijzen uit dat in eenvoudige boerengemeenschappen zonder politieke structuren die uitstegen boven die van het eigen dorp en de eigen stam ongeveer vijftien procent van de sterfgevallen te wijten was aan menselijk geweld. Voor mannen lag dit cijfer op vijfentwintig procent. In het huidige Nieuw-Guinea is zo’n dertig procent van alle sterfgevallen onder mannen in de tribale agrarische gemeenschap van de Dani te wijten aan geweld, en voor een ander volk, de Enga, is dat vijfendertig procent. In Ecuador komt misschien vijftig procent van de volwassen Waorani’s om door geweld door een ander mens! Gaandeweg is menselijk geweld onder controle gebracht door de ontwikkeling van grotere sociale structuren: steden, koninkrijken en staten. Maar het heeft duizenden jaren gekost om dergelijke grote, effectieve politieke constructies op te bouwen.
§6.2 Analyse

Slide 6 - Slide

§6.2 Analyse
Samenwerken & Imaginaire ordes

Slide 7 - Slide

Collectieve goederen

Slide 8 - Drag question

§6.2 Analyse
Dilemma van de collectieve actie & Free riders

Slide 9 - Slide

§6.2 Analyse
Bladzijden
Opdrachten
Tekstboek
11 t/m 16
Werkboek 
8 t/m 10
2.1, 2.1, 2.5, 2.7, 2.8, 4.1, 4.2, 4.5, 4.6

Slide 10 - Slide

§6.3 Theorie
Dilemma van de collectieve actie & Free riders

Slide 11 - Slide

§6.3 Theorie
Paradigma's, conflict en samenwerking
Paradigma's
Rationele actor paradigma 


(conflict/actoren)
Conflict paradigma 



(conflict/structuren)
Sociaal-constructivisme paradigma

(consensus/actoren)
Functionalisme paradigma 


(consensus/ structuren)
Algemene betekenis
Samenleving bestaat uit mensen die hun eigen belangen nastreven (economisch denken).
Samenleving komt voort uit conflicten tussen mensen en groepen.
Samenleving komt voort uit denkbeelden en handelingen van individuele mensen. 
Samenleving is als een lichaam. Elk onderdeel heeft een functie en samen vormen één systeem.
Betekenis voor concepten samenwerking & conflict
Men kiest tussen conflict of samenwerking op basis van een verwachte uitkomst die voor het individu het meest opbrengt.
Conflicten zijn nodig om te ontwikkelen. Uit strijd volgen maatschappelijke veranderingen.
Mensen hebben verwachtingen van elkaar. Als men die nakomt is er geen conflict maar samenwerking.
Conflicten zijn uitzonderingen en moeten z.s.m. opgelost worden.

Slide 12 - Slide

§6.3 Theorie
Bladzijden
Opdrachten
Tekstboek
17 t/m 20
Werkboek 
11 t/m 13
5.2, 6.1 t/m 6.8

Slide 13 - Slide

§6.4 Oplossing
Landbouwsamenleving

Slide 14 - Mind map

§6.4 Oplossing
Rationalisering

Slide 15 - Slide

§6.4 Oplossing
Rationalisering
Technische rationalisering.
Wetenschappelijke 
rationalisering.
Wiskundige Christiaan Huygens
Maatschappelijke rationalisering

Slide 16 - Slide

§6.4 Oplossing
Bladzijden
Opdrachten
Tekstboek
21 t/m 23
Werkboek 
14 t/m 17
8.3, 8.4, 8.6, 11.1, 11.2, 11.3, 11.4, 11.5

Slide 17 - Slide