§ 4.2 De bouw van botten

• Biologie
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 1

Stevigheid en beweging

§ 4.2 de bouw van botten

Lesdoel:

Aan het einde van de les kun je de bouw van bot- en kraakbeenweefsel beschrijven en uitleggen hoe de samenstelling van botten verandert gedurende het leven.

Bottenbingo

Morgen

Typ minimaal 3 botten van het skelet

Het skelet

Pijpbeenderen

Rood beenmerg 

Mergholte met geel beenmerg

Platte beenderen

Rood beenmerg

Type beenderen

Rood beenmerg = aanmaak bloedcellen

Geel beenmerg = opslag vet

Pijpbeenderen 

Pijpbeenderen: langwerpige beenderen (komen vooral in de ledematen voor). Dijbeenderen en kuitbeenderen

De bouw van botten

Botten bestaan uit kalkzouten en collageen (lijmstof)

• Kalkzouten geven stevigheid/hardheid
• Collageen (lijmstof) zorgt voor de buigbaarheid

Hierdoor zijn botten stevig, maar 

breken ze niet snel

Kraakbeen

In het skelet komt botweefsel en kraakbeenweefsel voor. 

Tussen de cellen zit tussencelstof. 

Kraakbeenweefsel: de cellen liggen in groepjes bij elkaar in elastische tussencelstof.

Waar kan je kraakbeen vinden?

Bot

Botweefsel: tussencelstof bestaat vooral uit kalkzouten en een beetje collageen.

In botweefsel liggen de cellen in kringen om kanaaltjes die bloedvaatjes bevatten

Verandering in botweefsel

Baby: skelet bestaat vooral uit kraakbeenweefsel. De botten van baby's bevatten veel collageen.

Als je ouder wordt verandert dit in botweefsel, doordat er meer kalkzouten en minder lijmstof in de botten zit.

Baby's

Hebben veel lijmstof en weinig kalk in hun botten. Ze breken bijna nooit een bot. Ze zijn ook erg soepel en lenig. 

Bejaarden

Hebben veel kalk en weinig lijmstof in hun botten. Als ze vallen, breken ze snel hun botten. 

Fontanellen

Aan de slag - Huiswerk 

Lezen  § 4.2

Maken opdrachten § 4.2 opdr 1 tm 9

Aan het einde van de les kun je de bouw van bot- en kraakbeenweefsel beschrijven en uitleggen hoe de samenstelling van botten verandert gedurende het leven.

Welke factor kan bijdragen aan botontkalking?

1. Een teveel aan calcium en vitamine D
2. Een dieet met veel fruit en groenten
3. Een tekort aan calcium en vitamine D
4. Veel bewegen en sporten

Hoe wordt botweefsel opgebouwd?

1. Botweefsel wordt opgebouwd door chondrocyten
2. Botweefsel wordt afgebroken door osteoclasten
3. Botweefsel wordt afgebroken door chondrocyten
4. Botweefsel wordt opgebouwd door osteoblasten

Wat is de functie van kraakbeenweefsel?

1. Kraakbeenweefsel transporteert zuurstof door het lichaam
2. Kraakbeenweefsel is verantwoordelijk voor de opname van voedingsstoffen
3. Kraakbeenweefsel bindt organen en weefsels aan elkaar
4. Kraakbeenweefsel zorgt voor flexibiliteit en veerkracht in gewrichten

Hoe verandert de samenstelling van botten tijdens het leven?

1. De dichtheid van botten neemt toe naarmate we ouder worden
2. De samenstelling van botten verandert niet tijdens het leven
3. De samenstelling van botten verandert alleen bij een slecht dieet
4. De dichtheid van botten neemt af naarmate we ouder worden

Wat heb je geleerd deze les?

Wat heb je geleerd deze les?

Stel een vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.

De leerlingen geven hier (in vraagvorm) aan met welk onderdeel van de stof ze nog moeite. Voor de docent biedt dit niet alleen inzicht in de mate waarin de stof de leerlingen begrijpen/beheersen, maar ook een goed startpunt voor een volgende les.

Heb jij het lesdoel behaald?

😒🙁😐🙂😃