VOC 2

• Geschiedenis
• MBO
• Studiejaar 3

Geschiedenis 

VOC 2

Periode 3

Programma

1	VOC
2	VOC & Slavernij
3	Gouden eeuw
4	Reformatie
5	Verlichting
6	Napoleon
7	Toets
8

Eindopdracht 

Je mag kiezen uit de volgende mogelijkheden 

1. Toets
2. Stopmotion filmpje over 1 van de behandelde onderwerpen
   
3. 1 les op de stageschool over 1 van de behandelde onderwerpen

De VOC verhandelde vooral

1. Slaven
2. Aardappels
3. Kruiden
4. Maïs

Kaap de Goede Hoop

Indië

India

Nederland

In welk jaar werd de VOC opgericht?

1. 1599
2. 1602
3. 1650
4. 1802

VOC staat voor

1. Vereniging Oost-Indische Compagnie
2. Verenigde Oost-Indie Compagnie
3. Verenigde Oost-Indische Compagnie
4. Verenigde Oost-Indische Campagne

Wat is een compagnie

1. Specerijen
2. Handelsbedrijf
3. Een soort schip
4. Pakhuis voor goederen

Lesdoelen 

Aan het einde van de les:  

weet je waar de letters WIC voor staan

Weet je wat de driehoekshandel inhoudt

Weet je welke rol Nederland heeft gespeeld in de slavernij

Specerijen

Herken jij ze?

Opdracht

Onderzoek naar koloniën Nederland

1. Kies een werelddeel/land 
2. Onderzoek welke koloniën de VOC of de WIC hadden
3. Beschrijf kort en krachtig de informatie in de PPT (Teams klas)
4. Laat een kaart zien waar de kolonie lag
5. Beschrijf waarom de kolonie voor Nederland van belang was

VOC en WIC

Het VOC handelde in Azië

WIC handelde in het westen-> Amerika

Kaap de Goede Hoop

Indië

India

Nederland

Wat betekent het begrip kolonie?

1. Gebied buiten het eigen land dat is veroverd en wordt bestuurd door het moederland.
2. Reizen naar gebieden die tot dan toe onbekend zijn.
3. Een christen die vindt dat de paus in Rome de leiding heeft over de kerk
4. Gebied buiten het eigen land dat zich vrijwillig land geeft aan de handelaren

Dit was GEEN kolonie van Nederland

1. Brazilië
2. Suriname
3. Indonesie
4. Antillen

Hoe lang bestond Nieuw Amsterdam voordat het werd afgestaan aan de Britten?

1. 50 jaar
2. 150 jaar
3. 100 jaar
4. 250 jaar

Welk stadsdeel of wijk in New York verwijst niet naar Nederland

1. Harlem
2. Brooklyn
3. Long Island
4. Queens

Welke straatnaam in New York verwijst naar de Nederlandse stichters?

1. Wall Street
2. Broadway
3. Fifth avenue
4. Bowery lane

Hoe lang is Indonesië een kolonie van Nederland geweest?

1. ongeveer 100 jaar
2. Ongeveer 350 jaar
3. Ongeveer 200 jaar
4. Ongeveer 450 jaar

De West-Indische
Compagnie

Waar denk je aan bij slavenhandel?

De oprichting van de WIC (1621)

• doel: handelsmonopolie West-Afrika en Amerika 
  - kaping van Spaanse/Portugese schepen
  
  
• Kolonie Amerika
  - Stichten van Nieuw-Amsterdam
  
  
• 1667 'ruilt' de Republiek Nieuw-Amsterdam tegen Suriname

Handelswijze

• Trans-Atlantische slavenhandel
  - driehoekshandel: Europa, Afrika, Amerika
  
  
• Slavenschepen
  
  
• Verkocht aan plantagehouders 
  
  
• Plantagekolonie (Suriname):  kolonies met suiker- katoen- tabaksplantages

Driehoekshandel

Slavenmarkt

Slaven werden op marken verkocht

Vervolgens gebrandmerkt (bv in het gezicht) en vervoerd naar de plantage

Daar gedwongen aan werk gezet

Bak met gloeiend heet ijzer dat na verkoop in de huid van de verkochte vrouw en haar kinderen zal worden gedrukt met het teken van hun nieuwe eigenaar.

Hier staat een vrouw met haar twee kinderen die te koop worden aangeboden. Alle drie hebben zij een bloot bovenlijf.

Aan haar ontblote bovenlijf zie je dat zij tot slaaf is gemaakt.

De mannen in pakken met hoge hoeden doen een bod.

De veilingmeester staat klaar met zijn hamer om op de tafel te slaan bij het hoogste bod. 

Koeien en mensen op dezelfde markt per opbod verkocht. 

Verkoop van tot slaafgemaakte vrouw

Aan hun blote bovenlijf en voeten zie je dat ze tot slaafgemaakt zijn. 

Vraag: kijk naar deze tekening. Het is een tekening die gemaakt is van een veiling in Suriname. Wat zie je? Let op de houding van de vrouw en kinderen. En van de mensen om hen heen. Hoe zouden de moeder en haar kinderen zich voelen?
Doe: klik op de rode hotspots voor toelichting bij details van de tekening.

Extra informatie: de vrouw die je hier ziet had al een tijdje een relatie met een witte man die bevriend was met Benoit, de tekenaar. De man wilde haar en haar kinderen vrijkopen en met haar trouwen. Maar op de dag van de vrijkoop overleed hij door een ongeluk. Daarom kwamen zij niet vrij en werden alsnog verkocht tegen het hoogste bod. De kinderen mochten bij hun moeder blijven. Vaak werden kinderen van hun ouders gescheiden. Dit verhaal kennen we omdat Benoit het opschreef bij deze tekening.

Tekeningen zoals deze gaven beeld aan de slavernij. Fotografie bestond in die tijd nog niet. Dit is een prent uit het boek Voyageà Surinam van Benoit.  

Behandeling van slaven

• Heftige lijfstraffen bij “ongehoorzaamheid”
  
• Zweepslagen, muilkorven, levend begraven

Afbeelding uit het boek van Stedman

Wat betekent het woord Marrons

1. Bos 'negers'
2. Gevlucht vee
3. Gevluchte slaaf

Afschaffing

Abolitionisme -> streven voor afschaffing van de slavernij

Groot Brittannië verbood slavernij in 1833

Frankrijk schafte slavernij in 1848 af

1 juli 1863 slavernij verboden in Nederland

Elk jaar gevierd op 1 juli. Keti koti= gebroken keten

Afschaffing slavernij

Nederland schaft in 1814 de handel in slaafgemaakten af.  

Pas in 1863 wordt slavernij verboden.

De eigenaren van de plantages ontvangen een vergoeding van 300 gulden voor iedere slaafgemaakte.

De slaafgemaakten ontvangen niets en zijn verplicht nog 10 jaar op de plantage te werken.

'De vrijgemaakten staan onder een bijzonder toezicht van de Staat voor 10 jaren.' 

'Aan de "eigenaren" van de "slaven" wordt een vergoeding toegekend'

In 1814 verbiedt Nederland de  winstgevende handel in slaven.

Het parlement kan het echter niet eens worden over de schadevergoeding die de eigenaren van de plantages  moeten krijgen. Pas in 1863 wordt de slavernij zelf afgeschaft. De staat compenseert alleen de plantage-eigenaren en niet de slaaf gemaakten. Bovendien zijn de mensen in slavernij nog steeds niet vrij. Zij worden onder toezicht gesteld. Zij zijn verplicht tien jaar op de plantage te blijven werken tegen een karig loon. 
Pas daarna krijgen ze volledige burgerrechten en zijn ze echt vrij.

Aandeel Nederland in slavernij

Wat kregen de mensen ter compensatie na afschaffing van de slavernij in Suriname?

vrijverklaarde slaafgemaakten

Plantage-eigenaren

Contractarbeiders

Niks

300 gulden voor een tot slaafgemaakte 

Na 5 jaar werken hadden zij recht op een eigen stuk landbouwgrond in Suriname en 100 gulden, of een gratis reis naar het land van herkomst. 

Vertel: de afschaffing van de slavernij betekende niet dat iedereen vrij was. Formeel eindigde de slavernij in 1860 in Indonesië en in 1863 op Aruba, Curaçao, Sint-Maarten en in Caribisch Nederland. In Suriname volgden daarna tien jaren van Staatstoezicht en op Curaçao werd het paga tera-systeem ingevoerd, waarbij arbeiders verplicht een periode per jaar onbetaald moesten werken voor de plantage-eigenaren.

Daarnaast kregen de plantage-eigenaren in Suriname 300 gulden per vrijverklaarde slaafgemaakten. Tot slaaf gemaakten mensen kregen helemaal niks.

Na afschaffing van de slavernij was gedwongen arbeid nog niet voorbij. In Suriname werd staatstoezicht ingesteld. Arbeiders uit India (vanaf 1873), Java (vanaf 1890) en China (vanaf 1853) werden vervolgens geronseld om 'met een contract’ tijdelijk op plantages in Noord-Sumatra en Suriname te werken.

Doe: laat de leerlingen de sleepopdracht uitvoeren. 

Bespreek: wanneer je geld verdient en "rijk" wordt geef je deze rijkdom ook weer door aan jouw kinderen. Dit zelfde geldt ook voor bedrijven. Zo heeft bijvoorbeeld de Nederlandse Bank afgelopen jaar (2022) excuses aangeboden voor het slavernijverleden van de bank. 

Meer weten

Netflix: Django Unchained

Pathe: Hoe duur was de suiker

Pathe/Prime: 12 years of slave

Lesdoelen 

Aan het einde van de les:  

weet je waar de letters WIC voor staan

Weet je wat de driehoekshandel inhoudt

Weet je welke rol Nederland heeft gespeeld in de slavernij