hst 4 rekenen aan reacties 3 havo

• Scheikunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 3

hst 4  energie-effecten en rekenen aan reacties

• uitleg energieomzettingen 
• wat is chemische energie
• rendement
• activeringsenergie
• endo- en exotherme processen en reacties
• Hw: Maken 1 t/m 7 (incl nakijken en verbeteren) geo +potloden + schrift nodig de komende tijd

schrift nodig!

In de les maken we samen opg 10 en 11 (geo/liniaal en potlood nodig) en beginnen we met 4.2

toets hst 3 is do 9 april!

Energie bestaat in verschillende vormen!  

• soorten Energie (E): b.v. licht, warmte, geluid, elektriciteit, beweging en chemische energie.
  
• Chemische E = Energie die opgeslagen is in moleculen van stoffen. 
  
• Bijvoorbeeld in de bindingen tussen de atoomkernen en
   elektronen van de atomen in een molecuul. 
  
• Om die bindingen te verbreken is E nodig, maar nieuw gevormde
  bindingen bevatten ook Energie want: 
  energie gaat nooit verloren =WET VAN BEHOUD VAN ENERGIE
• Energie kan worden omgezet in een andere vorm zoals hier:
   chemische energie-> licht + warmte + geluid

e

rendement=​Etotaal​​Enuttig​​⋅100

%

Energieschema's + rendement (percentage nuttig Energie)

• bij energie omzettingen is het rendement nooit 100%
•  De lamp heeft elektriciteit nodig dat is de energie die je erin stopt = E totaal. De lamp moet licht geven, dat is de nuttige Energie. 
• Er komt echter ook veel warmte vrij, dat is het energieverlies.
• rendement bereken je zo: 

Activeringsenergie =  energie nodig om reactie te starten en ....... door te laten gaan

•  verbranding: brandstof + zuurstof --> eindproduct(en) (oxides)
   
• MAAR...........alleen beginstoffen is niet genoeg om een verbrandingsreactie te starten.   De ontbrandingstemperatuur levert de activeringsenergie
   

• Pas als die bereikt wordt kan het lont gaan branden!
• Niet alleen warmte maar ook zonlicht kan soms genoeg  activeringsenergie leveren om een reactie te laten starten(Koel en donker bewaren staat er dan op)
• Bij sommige explosieve stoffen levert een klein stootje  al genoeg activeringsenergie (nitroglycerine in dynamiet)

Endotherme reacties: 
Er is continu energie nodig (om de reactie op gang te brengen) en
reactie door te laten gaan.

Energieniveau eindproducten = hoger dan van beginstoffen

Dit geldt voor de meeste ontledingsreacties.

Exotherme reactie: 

Als de reactie door de activerings E eenmaal op gang is gekomen gaat hij door,  tot één van de beginstoffen op is

én er hier komt altijd E bij vrij in vorm van: licht, warmte, geluid -> Energieniveau eindproducten = lager dan van beginstoffen

Bijv. verbrandingsreacties.

Je kunt chemische reacties verdelen in
     Exotherme reacties        en       Endotherme 

Faseovergangen zijn endo- of exotherme processen
Voor rode fase-overgangen is warmte nodig, bij blauwe komt warmte 

fig 6a

fig 6b

Exotherme reactie (b.v. alle verbrandingsreacties), er komt energie bij vrij ->Totale E eindproducten kleiner dan totale E beginstoffen.

• reagentia (=beginstoffen) reageren met elkaar b.v. als de ontbrandingstemperatuur bereikt wordt = activerings E
  
• daarna gaat de reactie vanzelf door en er komt E vrij (warmte, licht etc) 
• dus de totale E van eindproducten is lager dan die van de reagentia      E < 0J
  
• ontledingsreactie van waterstofperoxide is wel exotherm want verloopt "spontaan" (=reactie temp ligt onder omgevingstemp) 
  

Δ

fig 6a

Endotherme reactie:  er is continu Energie nodig
 totale E van eindproducten= groter dan totale E van beginstoffen 

• Verschil in E niveau noem je delta       E
  

  (     E = E producten -E reagerende stoffen,

•  bij endotherme reacties geldt:      E> 0 J)
  
• dus E eindproducten > E reagentia 
  
• de meeste ontledingsreacties zijn endotherm (er moet continu energie ingestopt worden anders stopt de reactie).  
  
• Uitzondering is b.v. de spontane ontleding
  van waterstofperoxide (die is exotherm zie vorige slide)
  

Δ

Δ

Δ

fig 6b

Aan de slag: 

hw: leren en maken 4.1 : 1 t/m 9,  inclusief nakijken én verbeteren

programma les 3  

• vragen hw?
• chromebook drag en drop opdracht: ben je in staat om endo/exotherme reactie te herkennen?
• groepjes van 2 antwoorden vergelijken en uitleg aan elkaar geven
• als groepje kies je de beste antwoorden
• uitleg op bord
• energiediagram tekenen bij opdr op bord
• meedoen met bespreken hw of alvast lezen 4.2 en maken 1  t/m 6

noteer (per voorbeeld) in 1 zin je uitleg in je schrift

Een vuurvliegje kun je in de avond zien gloeien. 

De elektrolyse van natriumchloride

Als je van een warmtepleister de sticker afhaalt wordt hij binnen een paar seconden warm.

De productie van glucose uit water en licht via fotosynthese

antwoorden met uitleg

endotherm

exotherm

Een vuurvliegje kun je in de avond zien gloeien: want er komt E vrij in de vorm van licht

De elektrolyse van natriumchloride: want er is continu elektrische E nodig

Als je van een warmtepleister de sticker afhaalt wordt hij binnen een paar seconden warm:want er komt E vrij in de vorm van warmte

De productie van glucose uit water en licht via fotosynthese: want er is continu E nodig in de vorm van licht

Aan de slag: 

Teken nu zelf in je schrift het energiediagram van het bakken van een ei, hierbij verandert vloeibaar kleurloos eiwit in vast wit eiwit.

Daarna of verder werken:

- lezen 4.2 en maken 1 t/m 5

- of meedoen met bespreken moeilijke
opdrachten hw

- laatste 2 min exit ticket

Ik kan een endo- en exotherme reactie herkennen aan de grafiek

😒🙁😐🙂😃

Ik kan het verschil tussen endo- en exotherm uitleggen

😒🙁😐🙂😃

par 4.2: reactiesnelheid

• factoren die reactiesnelheid beinvloeden  
• botsende deeltjes model
• effectieve botsingen (oude bindingen verbroken, nieuwe bindingen gemaakt)

Botsende deeltjesmodel

links een effectieve botsing, er ontstaan nieuwe stoffen.

rechts: een niet effectieve botsing, de deeltjes raken elkaar verkeerd -> er ontstaan geen nieuwe stoffen .

• Alle moleculen bewegen altijd.
• Om een chemische reactie te starten moeten moleculen van de beginstof(fen) hard genoeg (=juiste snelheid) en
  effectief (= vanuit de juiste richting) met elkaar botsen
• Alleen dan kunnen er nieuwe moleculen worden gevormd

Manieren om reactiesnelheid (= aantal effectieve botsingen) te vergroten

1. hogere temp: zorgt voor grotere snelheid deeltjes dus meer botsingen, dus ook meer effectieve botsingen
2. sterkere concentratie (meer g/l) meer deeltjes in een mengsel dus meer kans kans op (effectieve) botsingen
3. grotere verdelingsgraad (= hoe veel contactoppervlakte er is) een fijngestampte tablet kan op meer plekken in contact komen dan de hele tablet
   
   

reactiesnelheid (= aantal effectieve botsingen) vergroten

door een katalysator toe te voegen

Je kunt ook een katalysator toevoegen om de reactie te versnellen. Dit is een hulpstof die eerst hecht aan stof A waardoor stof A makkelijk aan stof B kan hechten, zo gauw dat gebeurt laat de katalysator los en kan andere moleculen van stof A met stof B op de juiste manier verbinden. 

De katalysator wordt niet verbruikt en zet je dus niet in het reactieschema
Alle enzymen zijn katalysatoren

programma 7 mei

• vragen hw?
• kort herhalen 4.2 met filmpje
• bespreken gevraagde opdrachten  4.2/ verder werken aan 4.3 (let op we rekenen nog steeds niet met mol en gebruiken de theorie van 3.4  maken opg 1,2,5,6,

Het effect van een katalysator

• Een katalysator verlaagt de activeringsenergie
• Daardoor komt de reactie sneller op gang
• Hiernaast zie je de verbranding van glucose zonder katalysator in het rood en met katalysator in het blauw

Aan de slag: 

hw:Leren 4.1 + 4.2 , herhalen theorie rekenen aan reacties (zie classroom)

Maken: 4.3 opg 1,2, 5 en 6

of meedoen met bespreken hw

programma 11 mei

• vragen hw?
• oefenen met endo en exotherme reacties, opstellen RV en kloppend maken met behulp van proef uit filmpje op een inleverblad
• bespreken hw en/of verder werken aan rest van 4.3

Reactie 1, de ontleding van kaliumchloraat, 
zorgt voor een nieuwe reactie met de
winegum (=reactie 2)

Noteer deze vragen bij de proef:

1. is de ontleding van kaliumchloraat endo- of exotherm? Leg uit.
2. welke reactieverschijnselen neem je waar bij reactie 2?
   
3. is de reactie met de winegum/gummibeer endo- of exotherm? Leg uit.
4. Geef van beide reacties reactieschema, kloppende reactievergelijkingen en het energiediagram

Don't try this at home: kaliumchloraat met winegums

Maak op je inleverblad

Proef: kaliumchloraat met gummibeer

1. Reactie 1: Bij de ontleding van kaliumchloraat KClO_3(s) ontstaat
    zuurstof en kaliumchloride KCl(l). Is de reactie endo- of exotherm
2. antwoord:
3. Dit is een endotherme reactie, je moet  er continu energie aan 
   toevoeren met de vlam (de ontleding gebeurt bij 400 C 
4. Geef het reactieschema in woorden: 1 min. 
5. Antwoord:
6. kaliumchloraat--> kaliumchloride + zuurstof
7. Geef nu de kloppende reactievergelijking: 2 min.
8. antwoord:
9.  2 KClO₃--> 2 KCl + 3 O₂
   
   

00:00

Na ongeveer een halve minuut is het kaliumchloraat (KClO3) gesmolten en gaat ontleden tot zuurstof en kaliumchloride, is de reactie endo- of exotherm, leg uit (1 min)

Proef: kaliumchloraat met gummibeer reactie 2

1. Reactie 2 Ga er vanuit dat de hoeveelheid zuurstof die vrijkwam
    bij reactie 1  dat de glucose C₆H₁₂O_6(s)(uit de gummibeer)
    volledig verbrandt, waarbij koolstofdioxide en waterdamp ontstaan.
   Is deze reactie endo- of exotherm, leg uit (1 minuut)
2. Antwoord:
3. Dit is een exotherme reactie want je er komt Energie vrij in de vorm van warmte, licht en geluid.
4. Geef het reactieschema in woorden: 1 minuut
5. antwoord: 
6. glucose + zuurstof -> koolstofdioxide + water 
7. Geef de reactievergelijking (kloppend) 2 minuten
8. antwoord:
9. C₆H₁₂O₆(s)+ 6 O₂(g)-> 6 CO₂(g)+ 6 H₂O(l)

Teken het energiediagram van beide reacties (5 min)

1. teken de tijd horizontaal en noteer de eenheid (meestal min.)
2. teken de energie vertikaal (in Joule)
3. noteer de beginstoffen links van de heuvel
   van de activeringsenergie
4. noteer de eindstoffen rechts van de
   heuvel van de activeringsenergie
5. geef de activeringsenergie aan
6. Geef delta E aan 
7. Dit zou dan het energiediagram zijn van 
   de verbranding van glucose

Aan de slag:
met hw volgende week maandag:

 afmaken van 4.3 opg 7 t/m 10 volgens de rekenregels die je bij 3.4 geleerd hebt dus:

1) kloppende reactievergelijking opstellen

2) massaverhoudingen berekenen 

3) gegeven gevraagd invullen 

Lever je blad in en noteer 1 onderwerp

waar jij graag nog uitleg over wil 

programma 18 mei

• vragen hw?
• bespreken moeilijke opdrachten 4.3 (opg 7 t/m 10 )

• maar eerst..... herhaling stappenplan rekenen aan reacties

Lesstof toetsweek: 

hst 3 (zonder mol) hst 4.1 t/m 4.3 (zonder mol) hst 5.1, 5.2 en 5.4

par 4.3 (vervangen door 3.4 ) rekenen aan massa's
(overmaat/ondermaat maar zonder mol en molariteit) 

• wet van behoud van massa,(massa gaat nooit verloren!)
• ondermaat,
• overmaat, 

Als bekend is dat 3 g koolstof reageert met 8 g zuurstof, hoeveel g zuurstof heb je dan nodig om 6,4 g koolstof te verbranden?
Wat gebeurt er met deze reactie als er minder zuurstof aanwezig is dan je zojuist berekend hebt? En wat als er meer zuurstof aanwezig is?

Standaard stappenplan: 

1. kloppende reactievergelijking 
2.  bereken massaverhouding waarin stoffen met elkaar reageren (of met behulp van een gegeven verhouding uit de tekst, of door de verhouding van de molecuulmassa's te berekenen)
3. vul gegevens in verhoudingstabel in en bereken je onbekende of  met kruislingsvermenigvuldigen z.o.z.

Herhaling "Wet van behoud van massa"(Massa gaat nooit verloren)

Hoeveel magnesium is er dan nodig om 10 g magnesiumoxide te maken?

1. Reactievergelijking:     RV:2 Mg_(s) + O_2(g)--> 2 MgO_(s)
2. Massaverhouding:        MV:  9 g     +    8 g   ---> 17 g
3. Gegeven gevraagd:       GG:      ?       +   O_2(g) --> 10 g
4. Oplossing:                         opl:       Mg x 17 g = 9 g x 10 g
                                                    dus     Mg = 90 g     = 5,29411 g         5 g
                                                                               17
   
5. Controle:      5,29 x 17 = 9x 10   = 90 klopt!                      

Hoeveel magnesium nodig om 10 g magnesiumoxide te maken?

≈

(Als gegeven is dat 9 g magnesium reageert met 8 g zuurstof tot 17 magnesiumoxide) 

overmaat en ondermaat in de praktijk
bij verbrandingsreacties

• ondermaat: stof waarvan te weinig is (b.v. brandstof op dan stopt verbranding)
  
• overmaat, van deze stof is er teveel bij verbranden meestal zuurstof
  dat is immers in de hele ruimte aanwezig.
• Tip: zoek eerst uit welke stof in ondermaat is, dit is de stof die opgaat dus als je daar mee verder rekent dan weet je hoeveel
  van de andere stof daarvoor nodig is. 

RV: Reactievergelijking	2 Zn	O 2	-->	2 ZnO
MV: Massaverhoudingen (in u)	65,4x2= 130,8	32,00		162,8
GG: Gegeven Gevraagd	150 g ?(is teveel dus A)	30 g?		153 g

 

dus 

Rekenen met overmaat!!

Gegeven je laat 150 g zink reageren met 30 g zuurstof.

Welke stof is in overmaat ? Hoeveel gram is de overmaat,  en hoeveel eindproduct ontstaat?
 

De massa zou 130,8: 32,00 = 4,1 : 1,0 moeten zijn volgens massaverhouding maar is met gegeven massa's 5: 1 dus O₂  is in ondermaat. Dat betekent dat O₂ bepaalt hoeveel Zn er kan verbranden en Zn is dus in overmaat. 

Dus A x 32,00 u = 130,8 u x 30 g --> A = 122, 6 g Zn reageert  Er is 150 - 122,6 = 27,4 g Zn teveel -->  overmaat Zn is afgerond--> 27 g Zn (2 cijfers significant ivm 30 g).

Er kan dus 122,6+ 30=152,6 =  afgerond 153 g Zinkoxide ontstaan.

Aan de slag:
met hw volgende week maandag:

Leren hst 4 (Molariteit niet) en maken van blz 60 en 61 opg 1 t/m 3c

oefenopdrachten 

1. Je gaat 15 g water ontleden, hoeveel gram waterstof ontstaat er bij deze reactie?
2. Je verbrandt 5 g koolstof volledig, hoeveel zuurstof is daarvoor nodig? En hoeveel reactieproduct ontstaat er? 
3.  Je verbrandt 5 g koolstof en er is 8 g zuurstof aanwezig, hoeveel reactieproduct ontstaat er? 

 Je verbrandt 5 g koolstof en er is 8 g zuurstof aanwezig, hoeveel reactieproduct ontstaat er? 

uitwerkingen rekenen aan massa opd 1 

1.  gevr: Bereken hoeveel waterstof (H2 zit in Brenda regel) ontstaat
2. geg:15 gram water ontleden (H2O dus behalve waterstof ontstaat er zuurstof).
3. opl: stap 1) stel de kloppende RV op: 2 H2O(l) →2 H2(g) + O2 (g
          stap 2) bereken de moleculaire massa’s en massaverhouding MV:
   2 H2O m = 2 (1,008x2 + 16,00) = 36,032 u,  2 H2 m = 2( 1,008x2) = 4,032 u en
   O2 m = 16,00x2 = 32,00 u.  (massa voor = gelijk aan totale massa, dus het klopt )
   stap 3) bereken gevraagde massa door GG (gegeven/gevraagd) met verhoudingstabel
4. Er ontstaat 1,7 g waterstof

A x 36,032 u = 15 x 4,032 u-> A = (15 x 4,032)/36,032 = 1,67850…g ≈ 1,7 gram 

dus er ontstaat 1,7 g waterstof (afrond 2 decimalen ivm 15 g was minst significant)

(Je kunt nu dus ook berekenen hoeveel zuurstof er ontstaat nl 15 -1,7 = 13,3 g)

(zie uitwerking in plaatje)

uitwerkingen rekenen aan massa opd 2 

1. gevr: Bereken hoeveel zuurstof nodig en hoeveel reactieproduct ontstaat
2. geg: 5 gram koolstof volledig verbranden ( dus er ontstaat CO2 )
3. opl: stap 1) stel de kloppende RV op: C(s) + O2 (g)→CO2(g)
         stap 2) bereken de moleculaire massa’s en massaverhouding MV:
    C m = 1x 12,011 = 12,011,  O2 m = 16,00x2 = 32,00  en  CO2 m = 12,011 + 2x 16,00 = 44,011 u (Totale massa voor = gelijk aan totale massa na dus  klopt )
   
   stap 3) bereken gevraagde massa door GG (gegeven/gevraagd) met verhoudingstabel
4. dus er is 13 g zuurstof nodig en er ontstaat dan 5 + 13 = 18 g CO2 

A x 36,032 u = 15 x 4,032 u-> A = (15 x 4,032)/36,032 = 1,67850…g ≈ 1,7 gram 

dus er ontstaat 1,7 g waterstof (afrond 2 decimalen ivm 15 g was minst significant)

(Je kunt nu dus ook berekenen hoeveel zuurstof er ontstaat nl 15 -1,7 = 13,3 g)

(zie uitwerking in plaatje)

uitwerkingen rekenen aan massa opd 3  

1. gevr: Bereken hoeveel reactieproduct ontstaat bij verbranding van 5 g kooldtof als er 8 g zuurstof is (ga uit van volledig tenzij anders vermeld). 
2. geg: 5 gram koolstof volledig verbranden bij opg 2 heb je al berekend dat daar 13 g zuurstof voor nodig is, als er maar 8 g zuurstof is dan weet je dus dat niet alle koolstof verbrandt en dit dus in overmaat aanwezig is. Dus alle zuurstof gaat op !!
3. opl: stap 1) stel de kloppende RV op: C(s) + O2 (g)→CO2(g) 
     stap 2) gebruik moleculaire massa’s en massaverhouding MV uit opg 2 : 
     stap 3) bereken gevraagde massa door GG (gegeven/gevraagd) met verhoudingstabel
4. Dus : 3 g koolstof + 8 g zuurstof verbruikt → na reactie is 11 g CO2 ontstaan
   (Er was dus 5-3 = 2 g koolstof in overmaat en na de reactie is dus 11 g CO2+ 2 g C over)

A x 36,032 u = 15 x 4,032 u-> A = (15 x 4,032)/36,032 = 1,67850…g ≈ 1,7 gram 

dus er ontstaat 1,7 g waterstof (afrond 2 decimalen ivm 15 g was minst significant)

(Je kunt nu dus ook berekenen hoeveel zuurstof er ontstaat nl 15 -1,7 = 13,3 g)

(zie uitwerking in plaatje)

Welke stof is in overmaat in gram en in mol?

Als je 150 g zink laat reageren met 30 g zuurstof.

Algemene stappenplan:

1. noteer kloppende reactievergelijking (RV) en bepaal molverhoudingen    
2. bereken de molaire massa's en de molaire massaverhoudingen
3. noteer gegeven massa's en bereken de verhouding van deze massa's
4. vergelijk dit met de molverhoudingen dit moet dezelfde verhouding zijn
   als dit niet zo is dan reken je verder met de stof die in ondermaat is
5. bereken het aantal mol dat reageert van de stof die opgaat = ondermaat
   met behulp van n=  m    --> het aantal mol van stof in ondermaat
                                   M 
6. met behulp van de molverhoudingen uit  RV bereken je het aantal mol van stof  in overmaat
7. -> aantal mol dat opgaat van de stof in overmaat, bereken daarmee massa van overmaat

Reactievergelijking	2 Zn	O 2	->	2 ZnO
Molverhouding	2	1		2
Molairemassa (M in g/mol)	65,38	32,00		81,38
Molairemassa verhouding	2,04	1,0
Gegeven massa's	150 g ? ( = 123 g zie onder)	30 g?		153 g
verhouding massa's	5 te veel-> zuurstof ondermaat	1
n= aantal mol (bij deze hoeveelheden) berekenen met n=m/M	n=2,29 mol maar teveel -> bereken eerst n O 2 dus 2 x0,94 =1,88 molZn	n=30 /32 = 0,94 mol		2x0.94 1,88 mol

O₂  in ondermaat -> O₂ bepaalt de reactie.  n O2 =m/M-> n=30 g: 32 g/mol= 0,94 mol O₂ 
Mol verhouding Zn: O2 = 2:1->  n Zn= 2x 0,94 = 1,88 mol zink (en er ontstaat 1,88 mol  ZnO)  Dus 2,29 -1,88 = 0,41 mol Zn in overmaat  dus 0,41 x 65,38 = 26,8 g-> 27g Zn teveel 
(2 cijfers significant ivm 30 g) dus 150-27 =123 g verbruikt (ontstaat zinkoxide= 123+ 30= 153 g)

RV	2 Mg	O 2	->	2 MgO
Molverh	2	1		2
M (in g/mol)	24,31	32,00		40,31
Gegeven Gevraagd	3 g	B		A
n= aantal mol	n= 3/24,31= 0,1234 mol	n=1/2 x 0,12343 =0,0617 mol		n= 0,1234mol

 

dus 

Hoeveel gram magnesiumoxide ontstaat ? Als 3 g Mg verbrandt met overmaat zuurstof

Mg:MgO =2: 2 => als er n =m/M  =3/24,31= 0,1234 mol Mg verbrandt dan ontstaat er ook 0,1234mol MgO. Massa MgO is m= n.M = 0,1234 mol x 40,31 = 4,974 g
  (1 cijfers significant ivm 3 g) --> er ontstaat 5 g MgO.

controle: het aantal mol zuurstof verbruikt is de helft van Mg dus 0,0617 mol dat zou betekenen m= n.M =0,0617 . 32,00= 1,9744 g oftewel 2 g. Dus 3g + 2g--> 5 g het klopt!!

Heb je nog moeite met het rekenen met massaverhoudingen en overmaat? 

Bekijk de volgende video's thuis!

par 4: belangrijke productieprocessen

• vragen hw? productieprocessen worden vaak weergegeven in blokschema's,
• die lees je van links naar rechts,
• bekijk goed of pijlen in of uit een blok gaan,
• staan er na een blok nieuwe stoffen en zijn oude stoffen verdwenen?
  dan was er sprake van een chemische reactie, 
• was er geen reactie dan werden er mengsels gevormd of gescheiden

koper uit chalcopyriet = kopererts (CuFeS₂) halen is een duur proces

• chalcopyriet CuFeS2

Bereiding aluminium uit aluminiumerts(=bauxiet)

• aluminium heeft een kleine dichtheid en toch redelijk sterk --> veel toegepast
  
• het erts bauxiet  bevat +_ 50 % aluminiumoxide (rest= ander gesteente)
• dat laat je smelten zodat je het via elektrolyse kunt ontleden in vloeibaar aluminum (wordt afgetapt bij de - kant) en zuurstof (dat ontstaat aan de + kant en dat reageert met de C van de + pool tot CO₂)

blokschema: van bauxiet tot aluminiumoxide (moet je kunnen lezen en begrijpen)

Lees van links naar rechts, kijk goed wat er in gaat en wat er uit komt.

Rekenen met molariteit [A]

• In fabrieken en laboratoria wordt vaak gewerkt met oplossingen. 
• Je weet al dat de concentratie de reactiesnelheid kan beïnvloeden 
• De concentratie kun je nu op twee manieren berekenen
  1: 
  
  2:
  
  

concentratie = m opgeloste stof       in g/L

                          V oplossing 

 [A] = n                  [A] is molariteit van deeltje A in mol/L
          V                 n = de hoeveelheid opgeloste stof in mol
                             V = volume van oplossing in L 

welke factoren beïnvloeden de reactiesnelheid

1. de concentratie van de reactant
2. aanwezigheid van katalysator
3. verlaging van de temperatuur
4. de verdelingsgraad

Je hebt gisteren van de sleutel een soort "foto" gemaakt
Welk type reactie was dit?

1. Thermolyse
2. Verbranding
3. Elektrolyse
4. Fotolyse

Wat is een ontledingsreactie?

1. Een reactie met zuurstof
2. Reactie met één beginstof en meerdere reactieproducten
3. Een reactie waarbij een explosie ontstaat
4. Reactie met meerdere beginstoffen en één reactieproduct

Welke van de volgende reacties is een ontledingsreactie?

1. Water --> Waterstof + Zuurstof
2. koolstof + zuurstof --> koolstofdioxide
3. Koper+ Zuurstof --> Koperoxide
4. Zwaveldioxide + water --> Zwavelzuur

Wat verandert er bij reacties?

1. Kleur
2. Vlammen
3. Fase (vast, vloeistof of gas)
4. Stofeigenschappen

Wat is het verschil tussen een endotherme en exotherme reactie?

1. Bij endotherme reacties gaat er warmte in en bij exotherme warmte uit
2. Bij endotherme reacties gaat er warmte uit en bij exotherme warmte in
3. Bij endotherme reacties gaat er energie in en bij exotherme energie uit
4. Bij endotherme reacties gaat er energie uit en bij exotherme energie in

Is de faseovergang van gas naar vloeistof een exotherm of endotherm proces?

1. exotherm
2. endotherm

Als het energieverschil tussen beginstof(fen) en reactant(en)positief is, dan is de reactie....

1. exotherm
2. endotherm

Welke soort chemische reactie is het ontleden van suiker?

1. Endotherm
2. Exotherm

Welke soort chemische reactie is het verbranden van suiker?

1. Endotherm
2. Exotherm

Welke soort chemische reactie is het ontleden van water?

1. Endotherm
2. Exotherm

Welke soort chemische reactie is het verbranden van hout

1. Endotherm
2. Exotherm

Wat kun je zeggen over het smelten van boter?

1. het is een exotherm proces
2. het is een endotherm proces
3. het is een exotherme reactie
4. de reactie-energie verandert niet

Op t = 0 wordt stof A met stof B gemengd. Er treedt een chemische reactie op.

Tijdens en na het mengen wordt de temperatuur gemeten.

De reactie van A met B is ...

1. endotherm
2. exotherm

Op t = 0 wordt citroenzuur met soda gemengd.
Er treedt een chemische reactie op.

Tijdens en na het mengen wordt de temperatuur gemeten.

De reactie is ...

1. endotherm
2. exotherm

Van welk type is de reactie
A + B -> C

1. vormingsreactie
2. ontledingsreactie
3. verbranding

Als je de deeltjes van een stof fijner maakt wordt de reactiesnelheid...?

1. groter
2. kleiner
3. blijft gelijk

Als je de concentratie verhoogt wordt de reactiesnelheid...?

1. groter
2. kleiner
3. blijft gelijk

Als je de temperatuur verlaagt wordt de reactiesnelheid...?

1. groter
2. kleiner
3. blijft gelijk

Welk van de volgende stoffen kun je gebruiken om water aan te tonen?

1. Kalkwater
2. Blauw kopersulfaat
3. Wit kopersulfaat
4. Gloeiende houtspaander

2 C6H14 + 13 O2--> 12 CO + 14 H2O
Wat voor soort reactie is dit?

1. Verbranding
2. Ontleding
3. Vormingsreactie
4. Onvolledige verbranding

2 H2O --> 2 H2 + O2
Wat voor soort reactie is dit?

1. Verbranding
2. Ontleding
3. Vormingsreactie

Maud leidt lucht door kalkwater tot het troebel wordt.
Welke stof uit de lucht heeft het kalkwater troebel gemaakt?

1. zuurstof
2. stikstof
3. waterdamp
4. koolstofdioxide

Vul de juiste coefficient in:
2 Ca + 1 O2 --> ... CaO

1. 1
2. 2
3. 4
4. 0

Wat verandert er bij reacties?

1. Kleur
2. Vlammen
3. Fase (vast, vloeistof of gas)
4. Stofeigenschappen