4. Cultuur van het moderne - muziek

1. Cultuur van het moderne 

Muziek
1 / 31
next
Slide 1: Slide
KunstMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

This lesson contains 31 slides, with interactive quizzes, text slides and 6 videos.

time-iconLesson duration is: 45 min

Items in this lesson

1. Cultuur van het moderne 

Muziek

Slide 1 - Slide

This item has no instructions

Leerdoelen
o Ik herken en kan onderzoek naar atonaliteit uitleggen adhv een voorbeeld
o Ik kan uitleggen wat wordt bedoeld met het uitdrukken van innerlijke gevoelens van kunstenaar, zoals angst en vervreemding
o Ik weet dat kunstenaars streven naar puurheid en directheid in de EXPRESSIE
 Inspiratie daarvoor in nieuwe concepten: abstractie, stilering, atonaliteit, syncope, blue note

Begrippen: jazz, blues, blue note, atonaliteit, syncopisch ritme
o Ik weet welke begrippen bij kunstanalyse muziek horen

Slide 2 - Slide

This item has no instructions

Programma P2
Week 1: context beeldend modernisme + kunstanalyse/examenvragen beeldend 
Week 2: dans modernisme + kunstanalyse/examenvragen dans
Week 3: theater modernisme + kunstanalyse/examenvragen theater
Week 4: muziek modernisme + kunstanalyse/examenvragen muziek
Week 5: film modernisme + kunstanalyse/examenvragen film
Week 6: massacultuur + kunstanalyse/examenvragen
Week 7: massacultuur + kunstanalyse/examenvragen

Slide 3 - Slide

This item has no instructions

Muziek cultuur van het moderne?

Slide 4 - Mind map

This item has no instructions

Modernisme
  • Periode eerste helft 20e eeuw
  • Grote veranderingen in de westerse samenleving en kunst
  • Ontstaan verschillende kunststromingen
  • Grootste idealen: Idee dat met kunst de wereld verandert/verbetert kan worden (utopie)
  • Afstand van academische regels, breken met het verleden
  • Origineel zijn, unieke werken, onafhankelijk (autonoom)
  • Avant-garde; grote vernieuwingen in de kunst
  • Onderzoek naar de essentie van kunst. Ontstaan van abstractie, expressie en vervreemding.


Slide 5 - Slide

This item has no instructions

Context
  •  Ik weet dat kunstenaars BREKEN MET HET VERLEDEN: overgang van 19e naar 20e eeuw.
  • Ik begrijp wat de Russische revolutie en WO1 en WO2 voor invloed hebben gehad op de kunsten.
  • Ik weet wat de invloed van de TECHNOLOGISCHE ONTWIKKELINGEN op de kunsten is (bv elektrisch licht, auto, treinen, radio)
  • Ik begrijp welke maatschappelijke verhoudingen ter discussie staan (zoals socialisme, nationalisme versus internationalisme, eerste feministische golf en emancipatie van de vrouw)
  • Nieuwe denkers (zoals Darwin, Freud)








Slide 6 - Slide

This item has no instructions

Schrijf in je eigen woorden wat muziek binnen cultuur van het moderne is

Slide 7 - Open question

This item has no instructions

Slide 8 - Video

This item has no instructions

Schrijf in je eigen woorden wat muziek binnen cultuur van het moderne is

Slide 9 - Open question

This item has no instructions

Kernconcepten
  • VERNIEUWING EN VOORUITGANGSDENKEN​
  • ONDERZOEK NAAR GRONDSLAGEN​
  • EXPRESSIE EN VERVREEMDING​



Slide 10 - Slide

This item has no instructions

Modernistische muziek
Accenten: 
Expressionisme en atonaliteit in muziek 
Ontstaan nieuwe muzieksoorten: blues & jazz 

Voorbeelden/invalshoeken: 
  • Waardering Afro-Amerikaanse muziek (jazz) 
  • Muziek: blues & ragtime 
  • Stravinsky (niet-Europese invloeden op kunstenaar) 
  • Bartok: onderzoek volkscultuur 

Slide 11 - Slide

FOTO: Schonberg
ATONALITEIT
Schönbergs muziek vanaf 1909 was atonaal. Dat wil zeggen dat het afstand neemt van de gebruikelijke traditionele toonladders en akkoorden. Omdat de melodie en samenklanken niet in verband staan tot een centrale toon, is elk gevoel van ordening en herkenning verdwenen.
Schönbergs eerste composities leken op de opzwepende stijl van de late romantiek, vooral van Wagner. In die muziek kwamen gedeeltes voor met grote, onlogische sprongen, begeleid door verrassende akkoorden die de luisteraar voortdurend in spanning hielden. Schönberg maakte deze uitzonderingen tot regel: hij schreef in heftige, onsamenhangende muzikale 'kreten' vol dissonante samenklanken. Hiermee probeerde hij als expressionist rechtstreeks gevoelens uit te drukken.

19e eeuw

20e eeuw
VERNIEUWING EN VOORUITGANGSDENKEN: Breken met het verleden​

Slide 12 - Slide

This item has no instructions

VERNIEUWING EN VOORUITGANGSDENKEN
  • Het expressionisme vraagt om muziek waarin niet al te veel regels gelden. Schonberg neemt afstand van de geldende harmonieleer. Zijn muziek is ATONAAL (klinkt niet makkelijk in het gehoor). Stravinsky componeert de muziek voor de Sacre du Printemps, hij werkt ook met ATONALITEIT maar voegt vooral ook een vernieuwende ritme structuur toe. Geïnspireerd door oude volksmuziek. Ook Bela Bartok componeert muziek geïnspireerd door oude volksmuziek.
  • De JAZZ komt rond 1900 op in Amerika. Het is muziek van de Afro-Amerikanen die al snel heel populair wordt ook bij een wit publiek. Het is muziek waar je op kan dansen met een expressief karakter, denk maar aan de blues.






Slide 13 - Slide

This item has no instructions

VERNIEUWING EN VOORUITGANGSDENKEN / EXPRESSIE
  • Komt van de plantages waar de slaven zongen​
  • Blue=teneergeslagen/verdrietig​
  • Vaak langzaam gezongen en liefdesverdriet als thema​
  • Blue note/dirty intonation: tonen onzuiver beginnen of eindigen (ligt net onder de toon)​
  • Voorloper van de jazz, boogiewoogie(snelle blues), rhytm-and-blues, rock-’n-roll en soul.​










BLUES

Slide 14 - Slide

This item has no instructions

VERNIEUWING EN VOORUITGANGSDENKEN
  • Ontstaan nieuwe muzieksoorten: blues & jazz 
  • Ontstaan in New Orleans (Amerika)
  • Vermenging van folk, blues, oorspronkelijk Afrikaanse spirituele muziek, ragtime en klassieke muziek
  • Meeslepend RITME (strak en swingend)
  • SYNCOPES (wanneer tonen niet op de eerste tel vallen)
  • Bands met blaasinstrumenten, slagwerk, piano, tuba en soms een banjo
  • IMPROVISATIES in de solo’s
  • Piano en slagwerk vormen vaak de ritmesectie







Slide 15 - Slide

This item has no instructions

Slide 16 - Video

This item has no instructions

NEGATIEVE IMAGO JAZZ

  • De vrije manier waarop op jazz werd gedanst zou een ongeoorloofde omgang tussen de seksen in de hand werken.
  • De opzwepende muziek zou dierlijke driften in de mens losmaken.
  • Jazzmuziek was muziek van zwarte mensen, die destijds beschouwd werden als tweederangsburgers.
  • (witte variant van jazz: Dixieland)







Slide 17 - Slide

This item has no instructions

ONDERZOEK NAAR GRONDSLAGEN
  • Essentie (primitivisme)
  • Abstractie
  • Onderzoekend
Bartok: onderzoek volkscultuur 

Bartok legt volksmuziek uit zijn eigen land Hongarije vast op de fonograaf
Ontwikkelt zelf geheel nieuwe nationaal-Hongaarse kunstmuziek
De volksmuziek inspireert: het verschilt in alles van de liederen die hem als stadsmens bekend zijn (onder andere: andere toonladders en ritmes)







Slide 18 - Slide

This item has no instructions

ONDERZOEK NAAR GRONDSLAGEN
  • Essentie (primitivisme)
  • Onderzoekend

Stravinsky (niet-Europese invloeden op kunstenaar) 

Geïnspireerd door Russische volksmelodieën
Ritme heel belangrijk
Sacre du Printemps









Slide 19 - Slide

This item has no instructions

Slide 20 - Video

This item has no instructions

EXPRESSIE
  • Expressionisme en atonaliteit in muziek 
  • Schonberg




Slide 21 - Slide

This item has no instructions

Slide 22 - Video

This item has no instructions

Analyse Schonberg
Voorstelling:
De muziek is geen programmamuziek, maar verklankt innerlijke conflicten en emoties. Is introvert.
Vormgeving:
De traditionele tonaliteit wordt losgelaten. Men maakt gebruik van dodecafonie (=twaalftoonsmuziek), waarbij geen toon belangrijker is dan de andere
Er zijn veel dissonanten en onverwachte orkestraties. Muziek springt van hoog naar laag, wisselt van tempo en dynamiek. Geen poging om prettig in het gehoor liggende muziek te maken.
Muzikale thema’s ontbreken

Voorbeeld van compositie vanuit dodecafonie/twaalftoonsmuziek - zie volgende slide

Slide 23 - Slide

This item has no instructions

EXPRESSIE intellectuele muziek
  • Intellectuele muziek: je moet het leren waarderen.
  • Theoretische muziek: twaalftoonssysteem
  • Heel moeilijk te spelen voor musici: ze waren het niet gewend, hadden weinig houvast aan andere partijen (want geen herkenbare melodieen) en het vereiste nieuwe technische vaardigheden (grote sprongen en toonsafstanden)
  • Titels van Kandinsky’s werk introduceren muzikale termen in de schilderkunst.


Slide 24 - Slide

This item has no instructions

Slide 25 - Video

This item has no instructions

EXPRESSIE blues
  • Komt van de plantages waar de slaven zongen
  • Blue=teneergeslagen/verdrietig
  • Vaak langzaam gezongen en liefdesverdriet als thema
  • Blue note/dirty intonation: tonen onzuiver beginnen of eindigen (ligt net onder de toon)
  • Voorloper van de jazz, boogiewoogie(snelle blues), rhytm-and-blues, rock-’n-roll en soul.

Slide 26 - Slide

This item has no instructions

VERVREEMDING
  • Experimenten met muziek
  • Bijvoorbeeld: Composities gebaseerd op oerklanken
  • Of de lawaaimachines van Russolo (futurisme)


Slide 27 - Slide

This item has no instructions

Slide 28 - Video

This item has no instructions

Noem 3 dingen op die je deze les hebt geleerd

Slide 29 - Open question

This item has no instructions

Stel 1 vraag over iets dat je niet zo goed hebt begrepen.

Slide 30 - Open question

This item has no instructions

Noem 1 ding op waar je meer over wilt weten

Slide 31 - Open question

This item has no instructions