Les 3: Schijf van vijf en energie

• Voeding
• MBO
• Studiejaar 1

 Schijf van vijf en energie

Lesdoelen

Aan het einde van de dag weet jij: 

• wat de Schijf van Vijf is; 
• welke producten in en buiten de Schijf van Vijf horen;
• wat energie is;
• wat kilocalorieën zijn;
• wat energiebalans is.

Doelen van de Schijf van Vijf

• Duidelijk maken hoe een goed voedingspatroon eruit kan zien.
• Dat een voedingspatroon kan voorzien in de behoefte aan energie en voedingsstoffen.  

Wat zouden redenen zijn om volgens de schijf van vijf te eten?

<u><b>Groente en fruit</b></u>: hart- en vaatziekten, zuikerziekte en kanker. <u><b>Brood, pasta, rijst en aardappelen</b></u>: hart - en vaatziekten, suikerziekte en kanker. <u><b>Vis, peulvruchten, vlees, ei en zuive</b></u>l: hart -en vaatziekten, houden bloedvaten gezond en darmkanker. <u><b>Vetten</b></u>: hart -en vaatziekten (goede vetten). <u><b>Vocht</b></u>: zwarte en groene thee: bloeddruk verlagen en hart -en vaatziekten.&nbsp;

Opdracht: 

Eetdagboek. Vul in wat je vandaag gaat eten.  

Zit het in de schijf van vijf? 

Gebruik van de Schijf van Vijf

De algemene adviezen bij de voedingsmiddelen in de Schijf van Vijf zijn:

1. Eet uit elk vak de aanbevolen hoeveelheden.

2. Eet dagelijks groente.

3. Eet dagelijks fruit.

4. Kies voor de gezondere smeer- en bereidingsvetten.

5. Neem dagelijks zuivel waaronder melk of yoghurt en kaas.

6. Kies vaker voor plantaardige eiwitbronnen.

7. Eet dagelijks ongezouten noten.

8. Eet wekelijks vis, bij voorkeur vette vissoorten.

9. Eet wekelijks peulvruchten.

10. Beperk het eten van vlees tot niet meer dan 500 gram per week.

11. Eet dagelijks voldoende volkoren of bruin brood, en kies volkoren graanproducten.

12. Drink kraanwater en groene en zwarte thee, en kies voor gefilterde koffie.

13. Voeg aan je eten en drinken zo min mogelijk suiker en/of zout toe.

Dagkeuzes

• Producten die in een kleine hoeveelheid gegeten kunnen worden. 

Voorbeelden: een lepel saus, een klein koekje of zoet beleg. 

Weekkeuzes 

• Producten die te veel calorieën of ongunstige nutriënten leveren om dagelijks te eten. 

Voorbeelden: bewerkt vlees, witte pasta, producten met te veel zout, grote koeken e.d. 

www.voedingscentrum.nl

Olijven is een product

1. in de Schijf van Vijf
2. buiten de Schijf van Vijf: dagkeuze
3. buiten de Schijf van Vijf: weekkeuze

Frisdrank, sap en siroop staan niet in de Schijf van Vijf. Suikerhoudende dranken bevatten veel calorieën. Bovendien zijn ze niet goed voor het gebit, net zoals light-frisdranken. Daarom staan light-frisdranken ook niet in de Schijf van Vijf.

Mueslireep is een product

1. in de Schijf van Vijf
2. buiten de Schijf van Vijf: dagkeuze
3. buiten de Schijf van Vijf: weekkeuze

Dit product staat niet in de Schijf van Vijf, omdat koek en gebak weinig nuttige voedingsstoffen leveren en vaak wel veel calorieën, suiker of verzadigd vet

Optimel drinkyoghurt is een product

1. in de Schijf van Vijf
2. buiten de Schijf van Vijf: dagkeuze
3. buiten de Schijf van Vijf: weekkeuze

Ovenfriet (met zout) is een product

1. in de Schijf van Vijf
2. buiten de Schijf van Vijf: dagkeuze
3. buiten de Schijf van Vijf: weekkeuze

Dit product staat niet in de Schijf van Vijf omdat het toegevoegd zout en te veel verzadigd vet bevat.

Als je deze producten vergelijkt met producten uit de frituurpan dan is het niet bepaald gezonder te noemen. 

Daarnaast bevatten de snacks voor de airfryer vaak meer vet van zichzelf. Dit om de smaak te compenseren met het verlies van het bereidingsvet.

Worteltjes uit blik is een product

1. in de Schijf van Vijf
2. buiten de Schijf van Vijf: dagkeuze
3. buiten de Schijf van Vijf: weekkeuze

Dit product staat niet in de Schijf van Vijf omdat het toegevoegd zout en te veel toegevoegd suiker bevat.

'gewone' pindakaas is een product

1. in de Schijf van Vijf
2. buiten de Schijf van Vijf: dagkeuze
3. buiten de Schijf van Vijf: weekkeuze

Dit product staat niet in de Schijf van Vijf omdat het toegevoegd zout en te veel toegevoegd suiker bevat.

www.gemistvoornmt.nl

Wat is energie? 

Energie

Eten en drinken geeft je lichaam energie. Deze energie wordt uitgedrukt in kilocalorieën. Meestal zeggen we calorieën. Je lichaam gebruikt energie onder andere om warm te blijven, eten te verteren en om te kunnen bewegen. Je kunt je lichaam vergelijken met een oplaadbare batterij: de batterij laadt op door calorieën uit eten en drinken. Hij loopt weer leeg door deze energie te gebruiken.

Calorieën

De 'maat' voor energie is kilocalorieën (kcal).

Energie zit in voedingsstoffen (eiwitten, koolhydraten, vetten). 

Hoeveel Kcal hebben we nodig:

• man: 2500 kcal
• vrouw: 2000 kcal

energieverbruik

Met.......	verbruik je zoveel kcal per uur
lopen (rustig)	230
fietsen	300
zwemmen (baantjes)	540
voetballen	420
lezen	85
eten	95
tv kijken	75

Bewegen tijdens het huishouden is voldoende

1. Ja
2. Nee

Gewoon bezig zijn met het huishouden (stoffen, afwassen, de was in de wasmachine stoppen) levert niet genoeg inspanning op. In een flink tempo ramen wassen, stevig stofzuigen, de vloer dweilen of tuinieren wel. Het hart moet er sneller van kloppen, maar je moet niet buiten adem raken.

www.voedingscentrum.nl

producten vergelijken

	pindakaas	jam	chocopasta	appelstroop
energie 100 gr	669 kcal	241 kcal	556 kcal	271 kcal
vetten verzadigd vet	59 gr 8,2 gr	0,1 gr 0 gr	33,4 gr 5,2 gr	0,6 gr 0 gr
koolhydraten suikers	11 gr 5,9 gr	59 gr 59 gr	60 gr 55,4 gr	62 gr 57 gr
vezels	6,8 gr	1,2 gr	1,5 gr	3,8 gr
eiwitten	21 gr	0,4 gr	3 gr	2,4 gr
ijzer				4,4 mg RI 31%
vitamine B3	8,5 mg RI 53%

www.voedingscentrum.nl

Lesdoelen

Aan het einde van de dag weet jij: 

• wat de Schijf van Vijf is; 
• welke producten in en buiten de Schijf van Vijf horen;
• wat energie is;
• wat kilocalorieën zijn;
• wat energiebalans is;

Bedankt voor uw andacht

Volgende week: Bewegen? Daarom!

We zien u graag terug!