13.4 Hart- en vaatziekten

• Biologie
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 1

Verwachtingen vandaag!

• Mijn boek ligt open op paragraaf: 13.4 blz. 126
• Ik heb alleen de benodigde spullen op tafel: Boek, schrift en etui
• Als ik wat wil zeggen steek ik mijn hand op 
• Als de docent praat ben ik stil
• Ik respecteer een ander en zijn eigendommen

Leerdoelen herhalen

• Je kunt de delen van het hart en de aansluitende bloedvaten noemen met hun kenmerken en functies.
  
• Je kunt beschrijven hoe een hartslag verloopt.

13.4 Hart- en vaatziekten

Thema 13 Transport en afweer

Leerdoelen 13.4

• Je kunt de gevolgen van hart- en vaatziekten noemen en aangeven hoe je de kans op de hart- en vaatziekten kunt verkleinen.

Hoge en lage bloeddruk

• Als je bloeddruk te hoog of te laag is kun je hier klachten van krijgen.
• Een lage bloeddruk komt niet vaak voor, maar kan wel zorgen voor duizeligheid, vooral direct na het opstaan.
• Flauwvallen en vermoeidheid kan ook ontstaan door een lage bloeddruk.
•  Een te hoge bloeddruk komt vaker voor. 
• Ook een te hoge bloeddruk veroorzaakt vaak geen klachten, maar kan wel bloedvaten en arganen beschadigen.

Slagaderverkalking

• Bij slagaderverkalking ontstaan vernauwingen in de slagaders.
• Door onder andere stress en roken ontstaan er langzaamaan kleine beschadigingen aan de wanden van de bloedvaten. 
• Witte bloedcellen en cholesterol dringen de vaatwanden binnen. Ze zorgen voor een verdikking aan de vaatwand: een plaque.
• Het bloedvat wordt nauwer en er ontstaat kalk in de plaque.
• Meestal sluit de plaque het bloedvat niet af, maar scheurt het los.
• Hierdoor ontstaat en bloedstolsel dat de slagader geheel of gedeeltelijk kan afsluiten.

Hartinfarct

• Als een deel van de hartspier door slagaderverkalking wordt afgesloten en geen zuurstof meer krijgt, kan dit deel afsterven.
• Je spreekt dan van een hartinfarct.
• Hoe groter het afgesloten deel van de hartspier, hoe gevaarlijker het hartinfarct is. 

Hartritme

• De snelheid waarmee het hart samentrekt, heet het hartritme.
• Het hartritme is afhankelijk van de lichaamsgrootte. Bij pasgeboren baby's slaat het hart gemiddeld 100 keer per minuut, bij volwassenen ongeveer 70 keer per minuut.
• Ons hart werkt op elektriciteit. Impulsen in het hart zorgen ervoor dat de boezems en de kamers op tijd samentrekken.
• De impulsen kunnen worden beïnvloed door het zenuwstelsel of hormonen. Je hart gaat sneller kloppen bij sterke inspanning.
• Ook door het hormoon adrenaline gaat je hartritme tijdelijk omhoog. 

Hartritmestoornis

• Een hartritmestoornis is een verstoring van het normale hartritme.
• De hartslag kan te hoog, te laag  of onregelmatig zijn.
• Meestal wordt dit veroorzaakt door storingen die optreden bij het ontstaan en verspreiden van impulsen in het hart.
• Door een pacemaker wordt het hartritme weer normaal.
• Dit is een apparaatje dat elektrische prikkels afgeeft aan de hartspier.

Oorzaken hart- en vaatziekten

Er zijn verschillende oorzaken waardoor je hart- en vaatziekten kunt krijgen:

• Erfelijke aanleg 
• Ongezonde leefstijl
• Overgewicht
• Roken
• Beweging
• Stress

Hart- en vaatziekten voorkomen

• Je kunt zelf wat doen aan een ongezonde leefstijl.
• door gezond te eten verlaag je de kans op hart- en vaatziekten.
• Onverzadigde vetten houden het cholesterolgehalte in het bloed laag.
• Het is verstandig om weinig zout te eten en weinig alcohol te drinken, daardoor wordt de bloeddruk niet te hoog.
• Ook door regelmatig te bewegen en stress te voorkomen blijf je gezond.
• Heeft iemand door erfelijke aanleg of leefstijlkeuzen een hoge bloeddruk of een hoog cholesterol, dan kunnen medicijnen deze omlaag brengen. 

Aan het werk!

Maken opdrachten 13.4: 1, 2, 4, 5, 6 en 7

Werk af?

Laten checken bij docent, bij goedkeuring nakijken.

Werk nagekeken en laten controleren?

• Plusopdracht maken
• Test jezelf
• Lezen
• Bezig met een ander vak

 

Leerdoelen herhalen

• Je kunt de gevolgen van hart- en vaatziekten noemen en aangeven hoe je de kans op de hart- en vaatziekten kunt verkleinen.