2. Wie schrijft geschiedenis?
Slavernij, Keti-Koti, Tot slaaf gemaakt, koloniaal verleden, Indonesië, VOC, WIC, Suriname, Racisme
Nizar legt uit
Wie schrijft geschiedenis?
Lesson duration is: 60 minIntroduction
Items in this lesson
Slavernij, Keti-Koti, Tot slaaf gemaakt, koloniaal verleden, Indonesië, VOC, WIC, Suriname, Racisme
Nizar legt uit
Wie schrijft geschiedenis?
'Nizar legt uit' is een reeks van drie lessen over onderwerpen uit 'Onze Koloniale Erfenis', de tentoonstelling in Wereldmuseum Amsterdam.
De tentoonstelling laat zien wat de invloed is van het koloniaal verleden op hoe we elkaar zien, hoe we met elkaar omgaan en op taal. Waarbij racisme en discriminatie een van de hardnekkigste erfenis is. Deze les kan gecombineerd worden met een bezoek aan de tentoonstelling, maar dit is niet vereist.
In deze les worden leerlingen bewust gemaakt van de meerdere kanten van een verhaal. Wie schrijft de geschiedenis en hoe komt dat?
Bereid de klas voor op de onderwerpen die worden besproken in deze les en zorg ervoor dat er een veilige sfeer is.
Doen
Lezen
Praten
Kijken
Aan het eind van deze les:
..ben je bewust van de verschillende manieren waarop een verhaal verteld kan worden
...ben je bewust van de rol van positie, tijd en macht.
Leerdoel
Bespreek met de leerlingen de symbolen en het doel van de les.
Wat zie jij?
Vraag of onderwerp
Wat zie jij?
Bespreek deze vraag klassikaal
Wat zien de leerlingen? Een konijn of een eend of iets heel anders? Is er een bepaalde hoek van de klas waar veel leerlingen hetzelfde denken of zijn er leerlingen met een konijn als huisdier? Heeft dat invloed op wat ze zien?
In deze opdracht maken leerlingen kennis met multiperspectiviteit. Iets van verschillende kanten bekijken zorgt ervoor dat je meer kan zien. Er is geen juist antwoord.
Bekijk de video van 00:00 - 1:33
De leerling maakt kennis met de invloed van positie bij het navertellen van geschiedenis.
Opdracht
Beschrijf kort wat er gebeurde.
3
minute
00
second
Bedenk een situatie die jij hebt meegemaakt
met iemand anders, waarbij jullie het anders hebben beleefd of herinnerd. bijv. met jouw broertje, zus, teamgenoot
Hoe keek jij ernaar en waarom? Hoe keek de ander ernaar?
Wat maakte het dat jullie het allebei anders beleefde?
Wat zat daarachter?
Bespreek deze opdracht in tweetallen.
Je krijgt in totaal 3 minuten om allebei aan het woord te komen.
Bij deze opdracht is het doel om leerlingen bewust te maken van de kracht van verschillende posities in situaties. Dit heeft invloed op hoe iemand de situatie heeft ervaren en wellicht navertelt.
Positie is niet alleen de plek waar je staat in de maatschappij, het is ook je leeftijd, je rol in een situatie, je eerdere ervaringen. Deze opdracht laat leerlingen dat ontdekken via iets wat ze zelf hebben meegemaakt. Het woord "positie" hoef je nog niet te gebruiken, dat kun je inbrengen tijdens de nabespreking, als leerlingen het zelf al half hebben benoemd.
Leerlingen hoeven geen "groot" of ingrijpend moment te kiezen, een ruzie over wie wat zei, een wedstrijd die de een als eerlijk en de ander als oneerlijk ervoer, dat is genoeg.
Sommige leerlingen zullen zeggen "maar ik had gewoon gelijk." Dat is een goede opening, vraag dan:
- Hoe weet je dat?
- Wat zou de ander zeggen als ze hier zaten?
Het gaat niet om wie gelijk had, het gaat om het mechanisme. Twee mensen, zelfde moment, andere beleving. Dat is wat je wilt dat leerlingen voelen.
Wat vind jij van de excuses voor het slavernijverleden?
Stel deze open vraag aan de leerlingen.
Laat leerlingen met elkaar bespreken wat de meerwaarde kan zijn van een excuses of waarom de excuses niet nodig is.
Bespreek met de leerlingen?
- Wat denk je dat er meespeelt voor jou om op deze manier te kijken naar de situatie?
In de volgende slide worden de leerlingen uitgedaagd om de situatie vanuit een andere positie te bekijken.
Geef nu een argument waarom iemand het oneens zou kunnen zijn met jouw antwoord
Stel deze open vraag aan de leerlingen.
De leerling wordt uitgenodigd om kritisch te kijken naar eigen blik op de situatie en eigen positie.
Bespreek met de leerlingen of ze het moeilijk of makkelijk vinden om het oneens te zijn met zichzelf, hoe komt dat?
Waar denkt de leerling over na om het oneens te zijn met zichzelf? Wat speelt er mee?
Bekijk de video van 1:34 - 02:11
De leerling maakt kennis met de invloed van macht bij het navertellen van de geschiedenis.
Bron: NH Nieuws
Waarom denk jij dat deze keuze als zo ingewikkeld wordt ervaren?
Waarom denk jij dat deze keuze als zo ingewikkeld wordt ervaren?
Jan Pieterszoon coen kreeg in 1893 een eigen standbeeld in Hoorn.
Inmiddels kan de stad al jaren geen beslissing nemen over het standbeeld weghalen, laten staan of nieuwe informatie bij te voegen.
Lees met de klas de bron van het NH nieuws over de verschillende meningen van de voor en tegen demonstranten. Hier is er ruimte voor een eigen mening over een situatie met veel uiteenlopende meningen.
Daag de leerlingen uit om na te denken over het standbeeld van JP Coen. Wat vinden zij?
Jij mag beslissen wie er een standbeeld krijgt in de stad.
Op basis van welke kenmerken doe je dit?
?
Bespreek met de leerlingen waar een persoon aan moet voldoen om een standbeeld te krijgen.
Hoe wordt iemand dan afgebeeld en waar zou het standbeeld staan?
Bekijk de video van 2:11 - 2:32
De leerling maakt kennis met de invloed van tijd bij het navertellen van de geschiedenis.
Geaccepteerd
Niet meer geaccepteerd
Wordt dit nog geaccepteerd?
Of wordt dit niet meer geaccepteerd?
Sommige dingen werden in een andere tijd geaccepteerd, maar inmiddels niet meer
Lijfstraffen op school
Tijd is bepalend of iets wordt gezien als 'geaccepteerd' of 'niet geaccepteerd'.
Soms veranderen regels of zelfs rechten mee met de tijd.
Niet alles is terug te vinden in regels, maar gaat ook over een afgesproken norm.
De leerlingen slepen de gebeurtenissen naar de kant waarvan zij vinden dat deze het meest passend is.
Open het gesprek hierover. Was dit altijd al zo? Hoezo is dit veranderd? Wat zou er gebeuren als mensen hier weer mee zouden beginnen of mee zouden stoppen?
Geaccepteerd
Niet meer geaccepteerd
Wordt dit nog geaccepteerd?
Of wordt dit niet meer geaccepteerd?
Auto's zonder gordels
Tijd is bepalend of iets wordt gezien als 'geaccepteerd' of 'niet geaccepteerd'.
Soms veranderen regels of zelfs rechten mee met de tijd.
Niet alles is terug te vinden in regels, maar gaat ook over een afgesproken norm.
De leerlingen slepen de gebeurtenissen naar de kant waarvan zij vinden dat deze het meest passend is. Open het gesprek hierover. Was dit altijd al zo? Hoezo is dit veranderd? Wat zou er gebeuren als mensen hier weer mee zouden beginnen of mee zouden stoppen?
Geaccepteerd
Niet meer geaccepteerd
Wordt dit nog geaccepteerd?
Of wordt dit niet meer geaccepteerd?
Handen schudden bij kennismaking
Tijd is bepalend of iets wordt gezien als 'geaccepteerd' of 'niet geaccepteerd'.
Soms veranderen regels of zelfs rechten mee met de tijd.
Niet alles is terug te vinden in regels, maar gaat ook over een afgesproken norm.
De leerlingen slepen de gebeurtenissen naar de kant waarvan zij vinden dat deze het meest passend is. Open het gesprek hierover. Was dit altijd al zo? Hoezo is dit veranderd? Wat zou er gebeuren als mensen hier weer mee zouden beginnen of mee zouden stoppen?
Geaccepteerd
Niet meer geaccepteerd
Wordt dit nog geaccepteerd?
Of wordt dit niet meer geaccepteerd?
iPad gebruiken in de klas
Tijd is bepalend of iets wordt gezien als 'geaccepteerd' of 'niet geaccepteerd'.
Soms veranderen regels of zelfs rechten mee met de tijd.
Niet alles is terug te vinden in regels, maar gaat ook over een afgesproken norm.
De leerlingen slepen de gebeurtenissen naar de kant waarvan zij vinden dat deze het meest passend is. Open het gesprek hierover. Was dit altijd al zo? Hoezo is dit veranderd? Wat zou er gebeuren als mensen hier weer mee zouden beginnen of mee zouden stoppen?
Geaccepteerd
Niet meer geaccepteerd
Wordt dit nog geaccepteerd?
Of wordt dit niet meer geaccepteerd?
Suikerhoudende dranken verkopen in de schoolkantine
Tijd is bepalend of iets wordt gezien als 'geaccepteerd' of 'niet geaccepteerd'.
Soms veranderen regels of zelfs rechten mee met de tijd.
Niet alles is terug te vinden in regels, maar gaat ook over een afgesproken norm.
De leerlingen slepen de gebeurtenissen naar de kant waarvan zij vinden dat deze het meest passend is. Open het gesprek hierover. Was dit altijd al zo? Hoezo is dit veranderd? Wat zou er gebeuren als mensen hier weer mee zouden beginnen of mee zouden stoppen?
Wat denk jij? Kun je tegelijk
een held én een schurk zijn?
Wat denk jij? Kun je tegelijk
een held én een schurk zijn?
Ja
Nee
Bespreek met de leerlingen welke kenmerken een held heeft en wat een schurk moet hebben gedaan om een schurk te zijn.
Kan dit naast elkaar bestaan? Waar heeft dit mee te maken?
Bekijk de video van 2:32 -3:25
De leerlingen worden bewust van verschillende vormen van berichtgeving op (sociale) media.
Denk jij dat het makkelijker of moelijker is om verschillende kanten van een verhaal te leren kennen sinds de komst van sociale media?
Makkelijker
Moeilijker
Denk jij dat het makkelijker of moelijker is om verschillende kanten van een verhaal te leren kennen sinds de komst van sociale media?
Bespreek met de klas waarom ze voor wat hebben gekozen.
Makkelijker argument: door sociale media hebben wij veel toegang tot informatie en kun je makkelijker in een wereld terecht komen die je nog niet kent.
Moeilijker argument: door sociale media kun je in een tunnelvisie komen, doordat het algoritme jou alleen laat zien waar je sowieso al in geïnteresseerd bent.
Bekijk de video van 4:42 - 5:24
Wat zijn verder dingen die je kunt doen om een compleet en eerlijk beeld te krijgen van de wereld?
Wat is een moment en/of plek waar je deze vragen kunt toepassen?
Leerlingen denken na over een moment of plek waar ze de vragen uit de video kunnen toepassen.
Bijvoorbeeld: op school, op televisie, op social media
Evaluatie
Zijn er nog vragen?
Doe: Druk op de spinner en kies een leerling uit. Bespreek de vragen die voorbij komen.
Over dit thema zijn nog twee andere lessen gemaakt. In de volgende les kom je meer te weten over de macht van taal. In de vorige les leren leerlingen over dekoloniaal denken.
WE ZIEN JULLIE GRAAG IN HET MUSEUM!
This item has no instructions
Wil je de hele video nog eens bekijken?
This item has no instructions
