Naamgeving koolstofchemie les 4 §4.6 Additieven

4.6 Additieven
We kunnen alleen vitamine D zelf maken.
Vitamines leveren geen energie.

Vitamines ondersteunen bepaalde chemische processen in het lichaam, maar zijn geen enzymen (sommigen wel co-enzymen).
1 / 26
next
Slide 1: Slide
ScheikundeMiddelbare schoolhavoLeerjaar 3

This lesson contains 26 slides, with text slides.

Items in this lesson

4.6 Additieven
We kunnen alleen vitamine D zelf maken.
Vitamines leveren geen energie.

Vitamines ondersteunen bepaalde chemische processen in het lichaam, maar zijn geen enzymen (sommigen wel co-enzymen).

Slide 1 - Slide

Doelen
  • Uitleggen dat er naast voedingsstoffen ook additieven in voeding voorkomen 
  • Een aantal functies van additieven noemen; 
  • Toelichten waarom ADI-waarde zijn vastgesteld voor een aantal additieven; 
  • Uitleggen wat we onder E-nummer verstaan; 
  • duidelijk maken wat papierchromatografie is. 
  • De Rf waarde van een stof uitrekene metbehulp van een chromatogram;

Slide 2 - Slide

Ethanol lost zowel op in water als in heptaan (wasbenzine).
 Geef in een tekening weer hoe de ethanol-moleculen en watermoleculen in een ethanol-oplossing zijn gemengd. Teken van beide soorten minstens vier moleculen.

Slide 3 - Slide

Je laat 80 gram van de vloeistof salpeterzuur reageren met het gas ammoniak hoeveel van de vaste stof ammoniumnitraat wordt er dan gevormd. 
  • HNO₃(l) + NH₃(g) → NH₄NO₃(s)

Slide 4 - Slide

Functies van additieven
  • verbeteren van smaak  
  • verbeteren van geur  
  • verbeteren van kleur  
  • langer houdbaar (conserveermiddel  
  • emulgator  
  • gezondheidsbevorend

Slide 5 - Slide

Slide 6 - Slide

E-nummers
  • Europese goedkeuring/kwaliteitskenmerk
  • alleen ongevaarlijke aditieven hebben een E-nummer.
  • Aan die adivieven is een ADI-waarde toegekent. 
  • Uitgedrukt in mg/kg lichaamsgewicht.

Slide 7 - Slide

Additieven als kleurstoffen
  • Kleurstoffen kunnen uit meerdere kleurstoffen bestaan.
  • Papierchromatografie is de scheidingsmethode om die kleurstoffen uit elkaar te halen.
  • Je weet dan hoeveel onderdelen zo'n kleurstof bevat.

Slide 8 - Slide

Scheiden
  • Het werkt op het absorptievermogen van een stof. 
  • En de oplosbaarheid van een stof.
  • Een blauwe stift bevat bv geel en groen.

Slide 9 - Slide

absorptie en adsorptie
Bij absorptie wordt lege ruimte binnen een stof opgevuld met een andere stof. Zichtbaar voor het oog.
Bijvoorbeeld: een tissue die vocht opneemt.
Bij adsorptie hecht een stof zich op moleculair niveau aan een andere stof. Niet zichtbaar voor het oog.

Slide 10 - Slide

Scheiden
  • Bij de beginstituatie mogen de stippen de vloeistof niet raken.
  • Bij de eindsituatie zijn de zwarte stippen uit ekaar gehaald.
  • De blauwe stof is veel beter aan het papier gehecht en dus lager is gebleven.
  • De gele stof is veel beter opgelost en dus veel hoger op het papier terecht is gekomen.
  • Animatie

Slide 11 - Slide

Rf-waarde
  • De Rf = the rate of flow
  • Iedere kleurstof heeft een bepaalde waarde waaraan je zo'n kleurstof kunt herkennen.
  • De Rf-waarde verschilt per loopvloeistof. 
  • Om de Rf waarde te bepalen meet je A (de afgelegde weg van de stof)

Slide 12 - Slide

B is de weg van de kleurstof tot waar de vloeistof is opgetrokken.
Met A en B kun je de Rf waarde berekenen

Slide 13 - Slide

Slide 14 - Slide

Geef het aantal protonen en elektronen.
Ti²⁺     
C⁴ˉ 
I⁷⁺
Sb³ˉ      
  • 22 protonen 20 elektronen
  •  6 protonen 10 elektronen
  •  53 protonen 46 elektronen
  • 51 protonen 54 elektronen

Slide 15 - Slide

Je hebt een stof met 50 protonen. Wat weet je dan?
  • Dan weet je welke stof het is.
  • Welke stof is dit?
  • Tin

Slide 16 - Slide

Atoommodel van Bohr
Als een atoom 28 elektronen bevat, hoeveel elektronen heeft hij dan in de M schil?
  • 8 want inprincipe worden ze opgevuld tot 8 en daarna de volgende schil.

Slide 17 - Slide

Teken het atoom met het atoomnummer 19 volgens het atoommodel van Bohr

Slide 18 - Slide

Geef de structuurformule van  butaanzuur

Slide 19 - Slide

Met welke scheidingmethode kun je kleuren van elkaar scheiden?
  • chromatografie
  • Op welk verschil is deze methode gebasseerd?
  • Verschil in aanhechtingsvermogen.

Slide 20 - Slide

Scheidingsmethode
Extraheren is....
  • Scheiden op basis van oplosbaarheid
  • Filtreren is....
  • Scheiden op basis van deeltjes grote.
  • Destileren is....
  • scheiden op basis van verschil in kookpunt.
  • indampen is.....
  • Scheiden op basis van verschil in kookpunt.

Slide 21 - Slide

Leg uit of het kookpunt van butaan hoger of lager dan dat van methaan zal zijn.
  • Het kookpunt van butaan is hoger dan van methaan, omdat butaan een groter (zwaarder) molecuul is
waardoor de vanderwaalskrachten groter zijn.

Slide 22 - Slide

Grote minder wardevolle moleculen kan men door kraken omzetten in kleinere waardevollere moleculen. Bij het kraken van pentadecaan ontstaan 3 moleculen te weten: hexaan en buteen. Geef de naam van het derde molecuul. 

Slide 23 - Slide

Peter wil de pH van ammonia bepalen. Hij ontdekt dat de stof basisch is. Tussen welke waarden ligt de pH van ammonia in?
  • Tussen de 7 en 14.
  • Leg uit of de pH van de oplossing in de emmer verandert als Peter een scheut water toevoegt.
  • Door verdunning is er minder van de basische stof / ammonia per volume-eenheid aanwezig. De pH zal dus dalen. 
  • Leg uit tot hoeveel hoger of lager de pH kan gaan.
  • Door verdunning zal de pH van een zure oplossing op den duur 7 worden. Dit geldt ook voor een basische oplossing.

Slide 24 - Slide

Leg uit of er bij de volgende gebeurtenissen sprake is van een chemische reactie.
  • Het stollen van bloed.
  • Ja, want bij gelijkblijvende temperatuur verandert de fase. het gestolde bloed wordt door temperatuursverandering niet meer vloeibaar.
  • Het verhitten van suiker zonder zuurstof.
  • Ja, want er ontstaat onder meer een zwarte stof die na afkoelen niet meer verandert.
  • Het zetten van koffie.
  • Nee, dit is een extractie, dus een scheiding van stoffen. 

Slide 25 - Slide

Leg uit of de volgende stellingen juist of onjuist zijn.
Fotolyse is een ontledingsreactie met behulp van elektriciteit.
  • Oneens, want fotolyse is een ontleding is een onleding door licht.
  • Bij het destilleren van wijn vindt een chemische reactie plaats.
  • Nee, destilleren is een scheidingsmethode; een mengsel wordt gescheiden in de samenstellende delen.

Slide 26 - Slide