8.1 Atomen als stralingsbron

• Natuurkunde
• Middelbare school
• vmbo g, t
• Leerjaar 3

8.1 - ATOMEN ALS STRALINGSBRON

Wat weet je al over stoffen en straling?

Opdrachten voorkennis

leerdoelen

Radioactieve stoffen

-1986 is het allemaal begonnen

-Radio = radius = straal (radioactief = zendt straling uit)

marie Curie

radium girls

natuurlijk radioactief

kunstmatig radioactief

Moleculen en atomen

Atomen die met elkaar zijn verbonden noem je een molecuul. De samenstelling en structuur is verschillend bij verschillende stoffen

Niels Bohr

theoretische natuurkundige

geboren in Kopenhagen

oktober 1885 - november 1962

het model van Bohr

De schillen waar de elektronen in zitten geef je aan met k,l,m,n. Ook wel de 1e schil en 2e schil enz. genoemd.

dit geeft dus:

schil 1 heeft 2 elektronen

schil 2 heeft 8 elektronen

schil 3 heeft 18 elektronen

schil 4 heeft 32 elektronen

het is dus: nummer van de schil in het kwadraat keer 2

Rutherford

bedacht  dat de elektronen in een wolk rond de kern zweven

De mantel van het atoom

Als we inzoomen op een atoom zien we dat om de atoomkern elektronen zweven. 

Deze zijn negatief elektrisch geladen 

en hebben "geen" massa.

mantel van het atoom

Atoomkern

De kern is opgebouwd uit 2 onderdelen namelijk neutronen en protonen. 

De protonen zijn positief geladen (tegenovergestelde van elektronen)

Neutronen zijn niet geladen, neutraal

(dus niet positief maar ook niet negatief)

Atoom

Elektronen: negatief geladen
massa 0

Protonen : positief geladen
massa "1"

Neutronen: neutraal geladen
massa "1"

De massa van een proton is 0,000000000000000000000000167 g

Omdat het om heel 

kleine getallen gaat

is de afspraak gemaakt

dat de massa van

protonen en neutronen

                "1"     is

De samenstelling van een atoom bepaalt zijn plaats in het periodiek systeem van de elementen.

Bepaling onderdelen van een atoom met het periodiek systeem.

Het atoomnummer is het aantal protonen in de kern.

In het periodiek systeem kan je vinden dat Oxygen (zuurstof) atoomnummer 8 heeft. 

Dit betekent dat hij 8 protonen heeft. 

Het aantal protonen is gelijk aan elektronen. 

Dus hij heeft ook 8 elektronen.

(8 pos. deeltjes, en 8 neg. deeltjes

het atoom is in zijn geheel neutraal)

Binas tabel 34

Koolstof heeft atoom nummer 6 

Dus 6 protonen en 6 elektronen.

Atoommodel

protonen (positief geladen)

neutronen (geen lading)

elektronen (negatief geladen)

Welk atoom is dit?

Wat is de massa van dit atoom?

Isotopen

Isotopen zijn atomen van dezelfde atoomsoort maar met een andere massa,

Dus bijvoorbeeld koolstof-12:

Koolstof heeft altijd 6 protonen, C-12 heeft 6 neutronen

C-13 heeft nog steeds 6 protonen, maar 7 neutronen

2 isotopen van koolstof

Isotopen

Soms komen in de natuur verschillende samenstellingen van atomen voor. 

De atoommassa verschilt dan van de normale waarde. Er zijn meer neurtronen in de kern.

Je noemt dit isotopen.

Koolstof heeft verschillende isotopen. Om de atoommassa duidelijk aan te geven schrijf je achter het atoom dit:

C-12

(massagetal 12, dus 6 p en 6n)

C-13

(massagetal 13, dus 6 p en 7 n)

C-14
(massagetal 14, dus 6 p en 8 n)

C-14 zendt ioniserende straling uit, de andere 2 niet. 

Radioactieve stoffen

Henri Becquerel ontdekt dat sommige stoffen ioniserende straling hebben in 1896.

Hij noemt dit Radioactief.

Radioactiviteit

Natuurlijk radioactief vs kunstmatig radioactief

Aan de slag!

Lees en maak 8.1 Atomen als stralingsbron

Ioniserende straling

Sommige isotopen stralen ioniserende straling (radioactief) uit. Bv C-14, dit is een radioactieve isotoop van koolstof C.

Deze straling zorgt ervoor dat de bouwstenen van de moleculen veranderen : de atomen veranderen.

Dit leidt tot dna schade.

Aan de slag!

Maak 8.1: opdr 1 t/m 10 (p. 202 - 205)

dit is huiswerk voor maandag --> huiswerkcontrole!