Hfdst 9: Functies van kunst
Functies van kunst
Items in this lesson
Functies van kunst
Soorten
1. Filosofische functie
2. Narratieve functie
Educatieve functie
Spiegelfunctie
Moraliserende functie
Verbeeldingsfunctie
3. Decoratieve functie
4. Politieke functie
Propagandafunctie
Maatschappijkritische functie
5. Therapeutische functie
Filosofische functie
Filosofische functie
= Kunst kan ons doen nadenken over wat er gebeurt met de mens en de maatschappij.
Laat ons vragen formuleren bij kunst:
bv. Is de aanwezigheid van anderen eerder bedreigend of zorgt het
voor troost?
Hoe bang ben ik in het donker?
Hoe dicht mogen vreemden bij mij komen?
Filosofische functie: wat doet de oorlog met een mens?
Narratieve functie
1. Educatieve functie
2. Spiegelfunctie
3. Moraliserende functie
4. Diverterende functie
5. Verbeeldingsfunctie
Narratieve functie: Educatieve functie
Wanneer een kunstwerk als doel heeft om iets bij te leren, heeft het een educatieve of didactische functie
Bv. Middeleeuwse schilderijen die Bijbelverhalen uitlegden aan mensen die niet konden lezen (= analfabeet)
Educatieve functie
Narratieve functie: Spiegelfunctie
Bij de spiegelfunctie toont kunst hoe een samenleving denkt, leeft of voelt.
Het kunstwerk houdt als het ware een spiegel voor aan de maatschappij.
Voorbeeld:
Een film of lied over armoede, sociale media of oorlog dat toont hoe mensen vandaag leven.
Bruce Springsteen zingt over My Hometown => mensen trekken weg uit de stad, rassenrellen, fabrieken die worden gesloten, er was veel werkloosheid.
Narratieve functie: Moraliserende functie
Bij de moraliserende functie wil kunst de toeschouwer een morele les meegeven.
Het kunstwerk probeert mensen duidelijk te maken wat goed of slecht gedrag is en wil hen soms waarschuwen of laten nadenken over hun keuzes.
De kunstenaar probeert dus het gedrag of denken van mensen te beïnvloeden
Voorbeelden:
Memento mori-schilderijen = Schilderijen met schedels, zandlopers of dode bloemen herinneren mensen eraan dat het leven eindig is.
Middeleeuwse voorstellingen van hemel en hel = Mensen kregen beelden te zien van straffen in de hel.
Moraliserende functie
Narratieve functie: Diverterende functie
Bij de diverterende functie dient kunst vooral voor ontspanning, amusement en plezier.
Het kunstwerk wil de toeschouwer laten genieten, lachen, ontspannen of even ontsnappen aan het dagelijkse leven.
Diverteren = vermaken, amuseren
Voorbeelden: films, concerten, bollywoodfilms...
Diverterende functie
Narratieve functie: Verbeeldingsfunctie
Bij de verbeeldingsfunctie prikkelt kunst de fantasie en verbeelding van de toeschouwer. Het kunstwerk neemt ons mee naar een andere, vaak denkbeeldige of vreemde wereld. De kunstenaar creëert beelden, figuren of situaties die niet realistisch hoeven te zijn.
Voorbeeld: Jheronimus Bosch, fantasyfilms, surrealistische kunst...
Verbeeldingsfunctie
Decoratieve functie
Bij de decoratieve functie wordt kunst gebruikt om iets mooier, aantrekkelijker of esthetischer te maken.
Het kunstwerk heeft dus vooral een versierende functie.
Vaak gaat het om voorwerpen, gebouwen of ruimtes die niet alleen praktisch zijn, maar ook mooi ontworpen werden.
Voorbeelden: architectuur, design, mode, sieraden en decoratie...
Decoratieve functie
Decoratieve functie
Politieke functie: propaganda functie
Bij de propagandafunctie wordt kunst gebruikt om macht, ideeën of overtuigingen te promoten.
Het kunstwerk probeert mensen te beïnvloeden en een bepaalde boodschap positief voor te stellen. Vaak gebruiken politieke of religieuze leiders kunst om hun macht te tonen, bewondering op te wekken, mensen te overtuigen
Voorbeeld: Ramses II, Sixtijnse kapel, propagandaposters....
Politieke functie: propagandafunctie
Politieke functie: maatschappijkritische functie
Bij de maatschappijkritische functie gebruikt kunst kritiek op problemen of onrecht in de samenleving.
De kunstenaar wil mensen bewust maken van maatschappelijke, sociale of politieke kwesties.
Het kunstwerk klaagt dus wantoestanden aan en zet de toeschouwer aan tot nadenken.
Voorbeeld: Ai Weiwei, Guerilla girls, Banksy....
Verschil met spiegelfunctie: wil iets veranderen, toont dat er iets mis is met de maatschappij. Spiegelfunctie laat iets zien, observerend
In 2016 verzamelde Ai Weiwei meer dan 14 000 achtergelaten reddingsvesten op het Griekse eiland Lesbos. Hij liet ze
bevestigen op de zuilen van het concertgebouw van Berlijn. Ai Weiwei probeerde op die manier de aanpak van
de vluchtelingencrisis aan te klagen. Hij wilde de vluchtelingen herdenken die verdronken zijn op hun weg naar Europa
Therapeutische functie
Bij de therapeutische functie helpt kunst mensen om emoties, verdriet of moeilijke ervaringen te verwerken.
Kunst kan troost bieden, rust geven of mensen helpen omgaan met pijn en emoties. De therapeutische functie kan werken voor het publiek als voor de kunstenaar zelf.
Voorbeeld: Nick Cave, Frida Kahlo, Vincent Van Gogh, Joseph Beuys...
Adolf Wölfli
paranoïde schizofrene patiënt bracht vijfendertig jaar in een psychiatrische instelling door
Zijn oeuvre, meer dan 1450 tekeningen en meer dan 1500
collages
Tekenen en schilderen maakten hem rustig
Oefeningen
