LLT P2L1 Organisatie

• New lesson editor
• LLT
• Tertiary Education

LLT P2L1 Organisatie

De les opent vanuit de praktijk van sport en bewegen: goede organisatie zorgt niet alleen voor orde, maar ook voor veiligheid, duidelijkheid en een actieve les.

Leerdoelen

• Je kunt het begrip organiseren omschrijven.

• Je kunt de drie functies van organiseren beschrijven.

• Je kunt de benodigde veiligheidsmaatregelen nemen voor, tijdens en na een les of training.

• Je kunt het begrip opstellingen omschrijven.

• Je kunt de verschillende opstellingen correct toepassen in de praktijk.

• Je kunt de organisatiemomenten toepassen in de praktijk.

• Je kunt de kolom organisatie correct invullen op het lesvoorbereidingsformulier.

• Je kunt twee manier van differentiëren toepassen in de praktijk.

Er zijn meerdere leerdoelen aangeleverd. Dit doel is gekozen als centraal doel, omdat de andere onderdelen van organiseren, opstellingen, organisatie van spel en differentiatie hier direct aan bijdragen.

Welke woorden koppel jij aan een goed georganiseerde sportles?

Gebruik de woordenwolk als startpunt. Vraag door op woorden als veiligheid, overzicht, duidelijkheid, materiaal, opstelling en tempo.

Wat is organiseren?

• Organiseren is het doelgericht inrichten van een les of training

• Je bepaalt wie, waar, waarmee en wanneer iets gebeurt

• Daarbij horen deelnemers, materialen, ruimte en uitleg

• Goede organisatie maakt een les overzichtelijk en uitvoerbaar

Leg de koppeling met de praktijk van de lesgever: organiseren is meer dan klaarzetten; het is vooraf nadenken over het hele verloop van de les.

De functie van organiseren

Organiseren heeft in een les of training meerdere functies. Het helpt om veilig te werken, zorgt dat deelnemers actief kunnen deelnemen en maakt het mogelijk om doelgericht les te geven. De manier waarop je organiseert, heeft dus direct invloed op de kwaliteit van de les.

Gebruik dit als overgang van begrip naar nut: niet alleen wat organiseren is, maar waarom het belangrijk is.

Drie functies van organiseren

Veilig

• Ruimte en materialen zijn beheersbaar

• Risico's worden vooraf beperkt

Doelmatig en intensief

• De organisatie past bij het lesdoel

• De wachttijd blijft laag

• De deelnemers bewegen veel

Noem expliciet de drie functies: veilig, doelmatig en intensief. Doelmatig betekent gericht op het doel; intensief betekent veel activiteit en inspanning.

Veiligheidsmaatregelen in de les

Voor de les

• Controle van ruimte en materialen

• Duidelijke opstelling klaarzetten

Tijdens de les

• Overzicht houden op de groep

• Afspraken bewaken en ingrijpen bij risico

Na de les

• Materialen veilig opruimen

• Ruimte weer overzichtelijk achterlaten

Maak duidelijk dat veiligheid geen los moment is, maar terugkomt voor, tijdens en na de les of training.

Welke drie functies van organiseren staan centraal?

A

Veilig, doelmatig, intensief

B

Snel, speels, intensief

C

Veilig, creatief, rustig

D

Duidelijk, sportief, doelmatig

De juiste combinatie komt letterlijk en inhoudelijk terug op de slides over de functies van organiseren. De afleiders lijken passend, maar horen niet bij de kernindeling uit de les.

Noem één veiligheidsmaatregel uit de les.

Bespreek antwoorden aan de hand van drie momenten: voor de les controle van ruimte en materialen, tijdens de les overzicht houden en ingrijpen, na de les veilig opruimen en overzichtelijk achterlaten.

Wat is een opstelling?

• Een opstelling is de positie van deelnemers, materialen en lesgever

• De opstelling bepaalt hoe de activiteit verloopt

• Een goede opstelling ondersteunt veiligheid en duidelijkheid

Verbind deze slide met de eerdere definitie van organiseren: opstellingen zijn een zichtbaar onderdeel van organisatie.

Basisopstelling en arrangement

• Basisopstelling: een opstelling die vaak terugkomt in de praktijk

• Arrangement: de SB-situatie zoals de lesgever die heeft ingericht

• Het arrangement omvat materialen, ruimte, deelnemers en plaats van de lesgever

• Een basisopstelling kan onderdeel zijn van een groter arrangement

Benadruk het onderscheid: basisopstelling is een veelvoorkomende vorm; arrangement is het totaal van de ingerichte lessituatie.

Basisopstellingen

•Frontrij

•Halve cirkel / hoefijzer

•Kolom

•Vrije opstelling

•Tweetallen

•Visgraat

Kiezen van een opstelling

• Kies een opstelling die past bij het lesdoel

• Houd rekening met ruimte, materiaal en groepsgrootte

• Zorg dat deelnemers uitleg kunnen zien en horen

• Voorkom onduidelijke looproutes en drukke kruisingen

Laat zien dat een opstelling nooit willekeurig is: de keuze volgt uit doel, veiligheid en praktische uitvoerbaarheid.

Opstellingen in de praktijk

• Bij instructie werkt een overzichtelijke frontale opstelling vaak goed

• Bij oefenen in kleine groepen is spreiding in de ruimte belangrijk

• Bij spelvormen moet de opstelling beweging mogelijk maken

• De lesgever kiest steeds de opstelling die veilig en doelmatig is

Noem voorbeelden uit eigen context van de opleiding of stage, zonder nieuwe organisatietypen te introduceren die niet in de basisles zijn uitgewerkt.

Wat is het beste kenmerk van een arrangement?

A

Een vaste spelregel

B

Een veelgebruikte basisvorm

C

De ingerichte SB-situatie

D

Een uitleg in rijen

Controleer of studenten arrangement onderscheiden van basisopstelling. Basisopstelling is een vaak voorkomende vorm; arrangement is de totale ingerichte lessituatie.

Organisatie van spel

Bij spel organiseer je niet alleen de ruimte, maar ook het verloop. Je bepaalt hoe deelnemers starten, hoe er gewisseld wordt, waar materialen liggen en welke afspraken gelden. Daardoor blijft het spel duidelijk, veilig en actief.

Maak de overgang van statische opstelling naar dynamische organisatie: bij spel verandert de situatie voortdurend.

Organisatievormen

• Een organisatievorm is de manier waarop deelnemers meedoen

• Voorbeelden zijn werken in groepen, na elkaar of tegelijk

• De gekozen organisatievorm beïnvloedt wachttijd, overzicht en intensiteit

Houd het algemeen en functioneel. De nadruk ligt op het effect van de vorm op de les, niet op een lange opsomming van varianten.

Circuitvorm als voorbeeld

• In een circuitvorm doorlopen deelnemers oefenvormen in een vaste volgorde

• Elke post heeft een duidelijke opdracht en plaats

• De organisatie moet wisselmomenten en looproutes helder maken

• Zo blijft de activiteit intensief en overzichtelijk

Leg uit dat circuitvorm vooral sterk is wanneer materialen vooraf goed klaarstaan en deelnemers weten wanneer ze moeten wisselen.

Voorbeelden van organisatievormen

• bewegingsbaan

• Stroomvorm

• Stationsvorm

• Circuitvorm

• Hindernisbaan

• Parcours

• Speeltuinvorm (vrije keuze)

• Positiespellen (3-1)

• Wedstrijdvormen (2-2)

Organisatiemomenten

• Start van de activiteit

• Uitleg en verdelen van deelnemers

• Wisselen van vorm, ruimte of materiaal

• Afronden en opruimen

Deze momenten vragen extra aandacht van de lesgever.

Benadruk dat juist op overgangen onrust en onveiligheid kunnen ontstaan. Daarom zijn organisatiemomenten cruciaal.

De kolom organisatie invullen

• Beschrijf de opstelling van deelnemers en materialen

• Noteer de gekozen organisatievorm

• Vermeld belangrijke organisatiemomenten

• Neem veiligheidsmaatregelen mee in de beschrijving

• Schrijf zo concreet dat de les uitvoerbaar wordt

Koppel dit aan het lesvoorbereidingsformulier: de kolom organisatie moet praktisch bruikbaar zijn en niet te algemeen blijven.

Waardoor blijft een circuitvorm vooral intensief?

A

Lange centrale uitleg

B

Vrije volgorde kiezen

C

Heldere wisselmomenten

D

Eén materiaalpost

De les benadrukt dat een circuitvorm sterk werkt als opdrachten, looproutes en wisselmomenten duidelijk zijn. Daardoor blijft de activiteit overzichtelijk en actief.

Wat moet zeker in de kolom organisatie staan?

Goede antwoorden noemen concreet: opstelling van deelnemers en materialen, gekozen organisatievorm, belangrijke organisatiemomenten en veiligheidsmaatregelen. Laat studenten vooral concreet formuleren, niet algemeen.

Wat is differentiëren?

• Differentiëren is deelnemers op eigen niveau laten meedoen

• Je past de les aan zonder het doel uit het oog te verliezen

• Zo blijft de activiteit haalbaar én uitdagend voor de groep

Maak duidelijk dat differentiëren onderdeel is van goede organisatie, niet iets dat losstaat van de lesopbouw.

Twee manieren van differentiëren

• Aanpassen van de opdracht: makkelijker of moeilijker maken

• Aanpassen van de organisatie: groepjes, ruimte of materiaal anders inzetten

• Beide manieren helpen deelnemers succesvol mee te laten doen

De gebruiker vraagt om twee manieren van differentiëren. Hier zijn die bewust praktisch gekoppeld aan opdracht en organisatie.

Differentiatie en veiligheid

Differentiatie draagt ook bij aan veiligheid. Als een opdracht te moeilijk, te druk of onoverzichtelijk is, nemen risico's toe. Door niveau, ruimte of materiaal aan te passen, houd je de activiteit beter beheersbaar.

Leg de verbinding terug naar het centrale leerdoel: differentiëren is ook een veiligheidsmaatregel.

Hoe maak ik een organisatie tekening?

Hoe maak ik een organisatie tekening?

Hoe maak ik een organisatie tekening?

Hoe maak ik een organisatie tekening?

Welke manier van differentiëren past bij de les?

A

Opdracht aanpassen

B

Doel weglaten

C

Regels negeren

D

Uitleg inkorten

De les noemt twee manieren: de opdracht aanpassen en de organisatie aanpassen. De afleiders zijn keuzes die het lesdoel of de veiligheid juist kunnen ondermijnen.

Aanvullen

Differentiëren betekent deelnemers op eigen niveau laten meedoen. Je kunt de opdracht aanpassen of de organisatie veranderen met groepjes, ruimte of materiaal. Zo blijft de activiteit haalbaar, uitdagend en veilig.

eigen niveau

opdracht

materiaal

tempo

legenda

afsluiting

methode

Deze invuloefening laat studenten de twee vormen van differentiatie en de link met veiligheid verwoorden.

Waarom helpt differentiëren ook bij veiligheid?

Verwachte elementen: risico neemt toe bij te moeilijke, te drukke of onoverzichtelijke situaties; aanpassen van niveau, ruimte of materiaal maakt de activiteit beter beheersbaar.

Wat neem jij mee uit deze les?

Laat studenten kort terugblikken op hun eigen leerwinst. Mogelijke thema’s: organiseren, opstellingen, veiligheidsmaatregelen, circuitvorm, organisatiemomenten of differentiatie.

Welk onderdeel vond jij nog lastig?

Bespreek kort waar nog onzekerheid zit. Denk aan verschil tussen opstelling en arrangement, organisatiemomenten of toepassen van differentiatie.

Begrippenlijst

Arrangement - De SB-situatie zoals die door de lesgever is ingericht.

Basisopstelling - Een opstelling die vaak voorkomt.

Circuitvorm - Doorlopen van oefenvormen in een bepaalde volgorde.

Differentiëren - SB-deelnemers op eigen niveau deel laten nemen.

Doelmatig - Gericht op het doel.

Intensief - Met een grote mate van inspanning of beweging.

Legenda - Verklaring van gebruikte tekens.

Begrippenlijst

Lesdelen - Delen van een les of training, zoals de inleiding, kern en afsluiting.

Methode - Bepaalde wijze van werken.

Opstelling - De situatie die bepaald wordt door de positie van de SB-deelnemers, de materialen en de lesgever.

Organisatievorm - Manier waarop je de SB-deelnemers deel laat nemen aan de les of training.

Sport-BSO - Buitenschoolse opvang met een aanbod van sport en bewegen.