Organische zuren 3-21

Organische zuren

Sch-3-21

1 / 13
next
Slide 1: Slide
New lesson editorScheikundeMBOStudiejaar 4

This lesson contains 13 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 60 min
Report this lesson

Items in this lesson

Organische zuren

Sch-3-21

Organische zuren 3-21

  • Organische zuren zijn een groep verbindingen die veel verschillende toepassingen kent, ook in de procesindustrie.

  • Je komt ze tegen in schoonmaakmiddelen, levensmiddelen, vetten en oliën.

  • Als organische zuren zijn opgelost in water vertonen ze de volgende eigenschappen:

    • Ze smaken zuur

    • Ze tasten onedele metalen aan

    • Ze bijten op de huid

    • Ze kleuren lakmoes rood

    • Ze hebben een pH tussen 0 - 7


Organische zuren 3-21

  • Alkaanzuren

  • Alkaanzuren zijn afgeleid van de alkanen en hebben als functionele groep de carboxylgroep

Organische zuren 3-21

  • Alkaanzuren vormen een homologe reeks


  • Ze worden wel carbonzuren of vetzuren genoemd


  • Ze hebben allemaal de –COOH groep (de carboxylgroep)


  • De algemene formule is CnH2n+1COOH


  • Alkaanzuren kun je bereiden door oxidatie van alkanolen en alkanalen m.b.v. zuurstof

Organische zuren 3-21

  • Alkaanzuren en hun triviale naam:


Organische zuren 3-21

  • Toepassingen van alkaanzuren


  • Methaanzuur = mierenzuur

    • Het is de afweerstof van mieren, bijen, hommels en brandnetels

    • Het is kleurloos, heeft een sterke geur en is corrosief

    • Wordt bereid uit methanol, water en koolstofmonoxide

    • Wordt toegepast in schoonmaakmiddelen, textielindustrie en levensmiddelen industrie


Organische zuren 3-21

  • Ethaanzuur = azijnzuur


  • Het is een kleurloze vloeistof met een kenmerkende geur

  • Het wordt bereid uit methanol en koolstofmonoxide of oxidatie van alcohol

  • Het wordt gebruikt in de voedingsmiddelenindustrie, voor de bereiding van aspirine en bij de productie van kunststoffen

Organische zuren 3-21

  • Propaanzuur = propionzuur


  • Het is kleurloos en heeft een hele onaangename geur

  • Het zit in vetten, harde kaas soorten, zweet

  • Het wordt gebruikt als conserveermiddel in levensmiddelen

Organische zuren 3-21

  • Butaanzuur = boterzuur


  • Het is kleurloos en heeft een onaangename geur

  • Het komt voor in boter en komt vrij als boter ranzig wordt, het zit in sterk ruikende kazen en ook in zweet. Het ruikt naar zweetsokken

  • Het wordt voornamelijk gebruikt voor de productie van andere verbindingen, vooral esters

Organische zuren 3-21

  • Pentaanzuur = valeriaanzuur

  • Een kleurloos zuur met een onaangename geur

  • Het wordt gebruikt als natuurlijk rustgevend middel onder de naam valeriaan

  • Het wordt gebruikt voor de productie van esters


  • Hexaanzuur = capronzuur

  • Een kleurloos zuur, olieachtige substantie, komt voor in dierlijke vetten en plantaardige olien


  • Palmetinezuur en stearinezuur

  • Zijn vaste stoffen en worden gebruikt voor de productie van kaarsen

Organische zuren 3-21

  • Eigenschappen alkaanzuren


  • Bij kamertemperatuur zijn de eerste 9 alkaanzuren uit de homologe reeks vloeibaar

  • Alkaanzuren hebben net als water een polaire groep (-COOH) en lossen daardoor tot en met de eerste 4 alkaanzuren goed op in water en andere polaire verbindingen, ze kunnen waterstofbruggen vormen

  • Alkaanzuren reageren als ze worden opgelost in water zuur, ze splitsen dan een waterstof ion af. Het zijn zeer zwakke zuren.

Organische zuren 3-21

  • Als je een sterke base toevoegt aan een oplossing van azijnzuur in water, zullen de OH–- ionen reageren met ongesplitste ethaanzuur moleculen. Sterke basen zijn kaliumhydroxide (KOH) en natriumhydroxide (NaOH).

  •  

  • CH3COOH + OH–→CH3COO– + H2O (l)

  •  

  • Na de reactie van natriumhydroxide met ethaanzuur, zijn in de oplossing nog Na+- en CH3COO–-ionen aanwezig. Als je deze oplossing droog dampt, blijft er een witte vaste kristallijne stof achter. Deze stof is natriumethanoaat.

  •  

  • Na+ (aq) + CH3COO– (aq) → CH3COONa (s) 


Organische zuren 3-21

  • Natrium en kaliumzouten van alkaanzuren groter dan C15 worden toegepast als zeep