cum, ut en ne + coniunctivus

• Latijn
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 3

In deze les...

1. Herhaling: hoe ziet de coniunctivus er in de verschillende tijden uit?

2. De voegwoorden cum, ut en ne in de coniunctivus en de indicativus

Na deze les...

...ken je de betekenis van de voegwoorden cum, ut en ne 

a. met een indicativus en 

b. met een coniunctivus

teruerimus

vocavissem

praesens

imperfectum

auditus essemus

terreremini

taceatis

curras

vicerint

audires

perfectum

plusquamperfectum

De coniunctivus in de bijzin

• Meestal vertaal je de coniunctivus in de bijzin 'gewoon' als een indicativus
• Wel is er een aantal woorden dat verschilt in betekenis als ze met een coniunctivus samengaan
• Drie van deze woorden zijn cum, ut en ne

Cum + indicativus: wanneer/toen

Vertaal: Cum auxilio egebis, te semper iuvabo.

Cum + coniunctivus: 

1. toen, nadat; 

2. omdat; 

3. hoewel

Vertaal: Puer gaudebat, cum a patre laudaretur.

Ut + indicativus: 

1. zoals

2. +pf zodra

Zoals of zodra?
Frater me iuvit, ut promiserat.

1. Zoals
2. zodra

ut+coniunctivus: 

1. (met de bedoeling) dat, om te

2. (met het gevolg) dat, zodat

Vertaal: Tam vehemens erat tempestas, ut in silva multae arbores delerentur.

Welke betekenis heeft ut?
Tam vehemens erat tempestas, ut in silva multae arbores delerentur.

1. (met de bedoeling) dat
2. (met het gevolg) dat

Ne +coniunctivus

1. (met de bedoeling) dat niet, om niet te

2. (Bij werkwoorden van vrezen) dat

Timeo, ne veniat --> ik vrees dat hij komt.

Welke betekenis heeft ne?
Cives pauperes timebant, ne postea pecunia eis deficeret.

1. dat niet
2. dat

Samengevat:

Cum + indicativus: wanneer/toen
Cum + coniunctivus: 1. toen, nadat; 2. omdat; 3. hoewel

Ut + indicativus: 1. zoals 2. +pf zodra
Ut+ coniunctivus: 1. dat, om te; 2. dat, zodat

Ne +coniunctivus: 1. dat niet, om niet te; 2. (bij ww van vrezen) dat

Vertaal:
Ut+ coniunctivus

1. dat
2. nadat
3. zoals
4. zodra

Vertaal:
Cum + coniunctivus

1. dat
2. nadat
3. zoals
4. zodra