Geschiedenis-les-1-de-VOC (1).pptx

• New lesson editor
• Geschiedenis
• Primary Education
• Age 6-12

Uitgewerkte lessen thema Ontdekkingsreizen

Atelier Geschiedenis 2: De VOC

Opbouw van de uitgewerkte lessen bij atelier Geschiedenis 2

 

Onderstaande lessen maken deel uit van Geschiedenis 2:

• Les 1: de VOC

• Les 2: de WIC

• Les 3: leven op plantages

• Les 4: expertgroepjes slavernij

Maak zelf een keuze passend bij jouw voorkeur en doelen die nog behaald moeten worden uit jullie volgsysteem.

We raden aan om goed te kijken naar het aantal onderwerpen dat je wilt aanbieden, zodat er ruimte blijft voor eigen inbreng en verdieping voor de kinderen.

Let op: in de notities onder de slides staat regelmatig toelichting of een antwoord.

Voorbeeld als je ruimte hebt voor 3 lessen in het komende thema:

Les 1 de VOC

Les 2 de WIC

Les 3 expertgroepjes slavernij

Losse Denkbubbels om te gebruiken bij je les

 

Achtergrondinformatie voor de leerkracht

 

• VOC: https://www.canonvannederland.nl/nl/vocenwic

• Ontdekkingsreizigers aan boord van de VOC: https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_Nederlandse_ontdekkingsreizigers

• Kruiden: https://inmijnklas.nl/geschiedenis/reis-door-de-tijd/de-voc/specerijen-een-schat-voor-de-voc/

Benodigdheden voor dit atelier

 

Les 1:

• Bijlagen horend bij de les

• Mobiele telefoons (of ander materiaal om een video mee op te nemen)

• peper, kaneel, nootmuskaat en kruidnagel

• Bakjes voor de kruiden

• A3 papier

• Kaartjes van handelswaar of groente/fruit uit de poppenhoek. (zie slide 14 met uitleg voor de leerkracht)

Les 2:

• Bijlagen horend bij de les

• A4 papier

• Stiften

• Kaartjes met verschillende handelswaren van de WIC (zie slide 13).

Les 3:

• Bijlagen horend bij de les

• Wisbordje met marker

• A4 papier

• Kleurpotloden

• Papier met lijntjes

Les 4:

• Bijlagen horend bij de les

• Gekleurd Papier (A4 en A3)

• Lijm en schaar

• Kleurpotloden

• Laptop met internet

• Powerpoint/Canva

Benodigdheden voor dit atelier

 

• Mobiele telefoons (of ander materiaal om een video mee op te nemen)

• peper, kaneel, nootmuskaat en kruidnagel

• Bakjes voor de kruiden

• A3 papier

• Kaartjes van handelswaar of groente/fruit uit de poppenhoek. (zie slide 14 met uitleg voor de leerkracht)

Les 1: De VOC (Vereenigde Oost-Indische Compagnie)

Groepen 3-4 

 

Doelen

Programma van vanmiddag

 

We gaan vanmiddag aan de slag met de volgende opdrachten:

• Kruiden raden

• De reis van de VOC naspelen

• Een poster maken waarmee we anderen kunnen overhalen om ook mee te gaan met de VOC

• Een overzicht maken met wat we hebben geleerd

3-4

Inspiratie deel 1: nieuwsgierigheid prikkelen en voorkennis activeren

3-4

Specerijen van ver...

Probeer te raden welke specerijen dit zijn door te ruiken en te proeven!

Inspiratie deel 1: nieuwsgierigheid prikkelen en voorkennis activeren

3-4

De VOC

Waar komen specerijen zoals kaneel en peper vandaan?

Wie kochten de specerijen daar?

Waarom zou men specerijen mee willen nemen om te verkopen in Nederland?

Denk terug aan de vorige lessen. Wat voor gevaren lagen er op de loer voor de bemanningsleden?

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

3-4

Opdracht: Op reis met de VOC

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

3-4

Uitleg voor de leerkracht

Indeling van de klas:

3 vaste stations in de klas:

• Amsterdam (Nederland)

  • Kaap de Goede Hoop (Zuid Afrika)

  • Batavia (Indonesië)

Per ronde zijn 6 leerlingen winkeliers (2 per station)

• Zij krijgen een bakje met kaartjes of spullen die bij hun plek horen

• De rest van de klas maakt de ‘reis’ langs de 3 stations, met 3 munten per leerling

Spelverloop (per ronde):

1. Leerkracht start met uitleg:

“Jullie zijn op reis met een VOC-schip. Jullie reizen van Amsterdam, via Kaap de Goede Hoop, naar Batavia. Bij elke plek mag je iets kopen dat daar vandaan komt. Denk goed na: wat heb je nodig voor de volgende stap?”

1. Reizigers lopen langs de 3 stations in volgorde:

Bij elk station mogen ze 1 item kopen voor 1 munt

Ze kiezen zelf wat handig is (je kunt ook werken met voorraad: op = op!)

1. Na het rondje klassikaal reflecteren:

   1. Heb jij spullen gekocht die handig zijn voor je reis?

   2. Wat zou je de volgende keer anders kopen?

1. Wissel de winkeliers na elke ronde zodat iedereen een keer verkoopt én reist.

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

3-4

Uitleg voor de leerkracht

Voorbeeld items per station:

Amsterdam (Nederland):

• Kompas

• Zilverstukken

• Droog voedsel

• Wapens

• VOC-kaart

• Waterflessen

Kaap de Goede Hoop (Zuid Afrika):

• Vers fruit

• Medicijnen

• Extra touw

• Gereedschap

• Water

Batavia (Indonesië):

• Peper

• Kaneel

• Nootmuskaat

• Kruidnagel

• Mand voor de kruiden

 

Werkvorm:

• Je maakt een reclameposter waarin je mensen probeert te overtuigen bij de VOC te komen werken.

• Je werkt alleen.

Checklist bij werkvorm (wanneer heb je de opdracht behaald?)

• Ik heb getekend wat je onderweg kunt beleven.

• Ik heb getekend wat je kan kopen in Kaap de Goede Hoop of Batavia.

• Ik heb mogelijke gevaren onderweg getekend (zoals storm of ziekte).

• Mijn poster is duidelijk en begrijpelijk.

• Mijn poster is netjes.

• Groep 4: Ik heb een korte tekst op mijn poster geschreven.

Klaar-/verdiepingsopdrachten:

• Schrijf of teken een korte brief naar je familie over wat je meemaakt op reis met de VOC.

• Maak een ‘wat neem ik mee’-strook: Knip 3 dingen die jij mee zou nemen op een lange reis met de VOC. Plak of leg ze in volgorde van belangrijk naar minder belangrijk.

Vaardigheden

3-4

3-4

Reflectiewerkvorm

Post-its plakken

Groepen 5-6 

 

Doelen

Programma van vanmiddag

 

We gaan vanmiddag aan de slag met de volgende opdrachten:

• Verschillende kruiden raden

• Een Quiz over de VOC

• Vlog door Abel Tasman

7-8

Inspiratie deel 1: nieuwsgierigheid prikkelen en voorkennis activeren

5-6

Specerijen van ver...

Als je het hebt geraden, schrijf dan de volgende dingen op...

• Waar denk je dat dit vandaan komt? 

• Hoe denk je dat mensen vroeger aan deze kruiden kwamen? 

• Waarom zou dit vroeger zó waardevol zijn geweest? 

Op tafel staan een aantal soorten specerijen. Jullie proberen te raden welke het zijn door te ruiken en proeven...

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

5-6

Maar wat was de VOC?

https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-voc-en-wic

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

5-6

De grote VOC Quiz

Waarom werd de VOC opgericht?  

1. Om mensen te helpen met reizen naar Amerika  ​

2. Om handel te drijven met landen in Azië  ​

3. Om de oorlog tegen Spanje te winnen  ​

4. Om piraten tegen te houden 

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

5-6

De grote VOC Quiz

Welke producten haalde de VOC vooral uit Azië?   

1. Chocolade en tabak

2. Zilver en goud

3. Specerijen zoals peper en
   nootmuskaat

4. Aardappels en tomaten

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

5-6

De grote VOC Quiz

Wat was er bijzonder aan de VOC in die tijd?  

1. Het was het eerste bedrijf met een eigen televisiereclame 

2. Het was het eerste bedrijf met aandelen

3. Het had alleen maar vrouwen in dienst 

4. Het stuurde mensen naar de maan

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

5-6

De grote VOC Quiz

Waarom duurde een reis met een VOC-schip vaak zo lang?  

1. Ze maakten onderweg veel stops om brandstof te tanken

2. De schepen voeren expres langzaam

3. Ze verdwaalden vaak in de mist 

4. Er waren onderweg veel stormen en
   gevaarlijke zeeën

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

5-6

De grote VOC Quiz

Hoe probeerde de VOC winst te maken? 

1. Door spullen goedkoop in te kopen en duur te verkopen 

2. Door mensen belasting te laten betalen

3. Door alles zelf te maken in Nederland

4. Door alleen met Spanje te handelen

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

5-6

De grote VOC Quiz

Wat was een probleem aan boord van VOC-schepen? 

1. Er waren te veel feestjes 

2. Mensen spraken allemaal andere talen

3. Er was te weinig wind

4. Er waren ziektes en weinig eten

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

5-6

De grote VOC Quiz

Waarom werd de VOC uiteindelijk opgeheven? 

1. Ze waren klaar met handelen 

2. Ze hadden geen boten meer 

3. Ze hadden schulden en het ging slecht met het bedrijf 

4. Ze wilden overstappen op vliegtuigen

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

5-6

De grote VOC Quiz

Wat is de Batavia (een VOC-schip) nu? 

1. Een museumstuk dat je kunt bezoeken 

2. Een boot die nog steeds naar Indonesië vaart 

3. Een schip van de marine 

4. Een geheime schatkamer

5-6

Ontdekkingsreizigers aan boord van de VOC

Wisten jullie dat ontdekkingsreizigers ook vaak mee gingen aan boord van de VOC?

Schrijf in 2 minuten zoveel mogelijk op dat je over ontdekkingsreizigers weet.

Inspiratie deel 1: nieuwsgierigheid prikkelen en voorkennis activeren

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

5-6

In de schijnwerpers: Abel Tasman

In welk gebied heeft Tasman veel ontdekt?

Schrijf het goede antwoord op je wisbordje.

A

B

C

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

5-6

Opdracht: Abel Tasman vlog

Maak in groepjes van 4 een vlog van een dag uit het leven van Abel Tasman.

1. Zoek informatie op over:

• Wie Abel Tasman was

  • Welke gebieden hij ontdekte

  • Hoe zijn leven aan boord van een VOC-schip eruit zag

  • Wat een ontdekkingsreis spannend of moeilijk maakte

1. Schrijf een script voor jullie vlog.

2. Neem de vlog op met een telefoon.

 

Werkvorm:

• Maak een vlog van het dag in het leven van Abel Tasman.

• Je werkt in groepjes van vier.

Checklist bij werkvorm (wanneer heb je de opdracht behaald?)

• Ik heb informatie opgezocht over Abel Tasman

• Ik heb een script en plan geschreven voor mijn vlog.

• Ik heb een vlog gemaakt, waarin minstens wordt verteld:

  • Wie Abel Tasman was

  • Waar Tasman naartoe reisde en wat hij heeft ontdekt

  • 3 feitjes over (het leven van) Abel Tasman

  • iets over het leven aan boord van een VOC-schip in de 17e eeuw.

• Ik heb een vlog gemaakt…

  • Waarin iedereen een rol heeft, alsof jullie echt aan boord zijn

  • Met een logische opbouw(begin – midden – einde)

  • Die ongeveer 1 tot 2 minuten duurt

Klaar-/verdiepingsopdrachten:

• Zoek online informatie op over de inheemse stammen die Abel Tasman tegen kwam bij zijn ontdekkingen. Schrijf een script over de eerste ontmoeting van Abel Tasman met één van deze stammen.

Vaardigheden

5-6

Hoe zag een dag uit het leven van Tasman eruit?

Hoe verwerk ik dit in een vlog?

Reflectiewerkvorm

5-6

Opdracht: vlogpresentaties

• Laat jullie vlog zien aan de klas.

• Geef de andere groepjes één tip en één top.

• Is alle belangrijke informatie over Abel Tasman genoemd?

Groepen 7-8 

Doelen

Programma van vanmiddag

 

We gaan vanmiddag aan de slag met de volgende opdrachten:

• Verschillende kruiden raden

• Een Quiz over de VOC

• Vlog door Abel Tasman

7-8

Inspiratie deel 1: nieuwsgierigheid prikkelen en voorkennis activeren

7-8

Specerijen van ver...

Als je het hebt geraden, schrijf dan de volgende dingen op:

• Uit welk deel van de wereld denk je dat de specerijen oorspronkelijk komen? (Denk aan continenten of gebieden, niet alleen landen.)

• Waarom denk je dat deze specerijen vroeger zoveel geld waard waren?(Let op: denk aan zeldzaamheid, houdbaarheid, smaak, gezondheid of status.)

• Hoe kwamen Nederlandse handelaren in de 17e eeuw aan deze kruiden? (Wat moesten ze daarvoor doen of ondernemen? Denk aan reizen, handel of strijd.)

Op tafel staan een aantal soorten specerijen. Jullie proberen te raden welke het zijn door te ruiken en proeven...

Inspiratie deel 1: nieuwsgierigheid prikkelen en voorkennis activeren

7-8

Peperduur

Als iets heel duur is, zegt men wel eens: Het is peperduur!

Maar zo duur is peper uit de supermarkt helemaal niet…

Waar zou deze uitdrukking vandaan komen?

Overleg in tweetallen.

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

7-8

Maar wat was de VOC?

https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-voc-en-wic

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

De grote VOC Quiz

Waarom werd de VOC opgericht?  

1. Om mensen te helpen met reizen naar Amerika  ​

2. Om handel te drijven met landen in Azië  ​

3. Om de oorlog tegen Spanje te winnen  ​

4. Om piraten tegen te houden 

7-8

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

De grote VOC Quiz

Welke producten haalde de VOC vooral uit Azië?   

1. Chocolade en tabak

2. Zilver en goud

3. Specerijen zoals peper en
   nootmuskaat

4. Aardappels en tomaten

7-8

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

De grote VOC Quiz

Wat was er bijzonder aan de VOC in die tijd?  

1. Het was het eerste bedrijf met een eigen televisiereclame 

2. Het was het eerste bedrijf met aandelen

3. Het had alleen maar vrouwen in dienst 

4. Het stuurde mensen naar de maan

7-8

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

De grote VOC Quiz

Waarom duurde een reis met een VOC-schip vaak zo lang?  

1. Ze maakten onderweg veel stops om brandstof te tanken

2. De schepen voeren expres langzaam

3. Ze verdwaalden vaak in de mist 

4. Er waren onderweg veel stormen en
   gevaarlijke zeeën

7-8

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

De grote VOC Quiz

Hoe probeerde de VOC winst te maken? 

1. Door spullen goedkoop in te kopen en duur te verkopen 

2. Door mensen belasting te laten betalen

3. Door alles zelf te maken in Nederland

4. Door alleen met Spanje te handelen

7-8

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

De grote VOC Quiz

Wat was een probleem aan boord van VOC-schepen? 

1. Er waren te veel feestjes 

2. Mensen spraken allemaal andere talen

3. Er was te weinig wind

4. Er waren ziektes en weinig eten

7-8

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

De grote VOC Quiz

Waarom werd de VOC uiteindelijk opgeheven? 

1. Ze waren klaar met handelen 

2. Ze hadden geen boten meer 

3. Ze hadden schulden en het ging slecht met het bedrijf 

4. Ze wilden overstappen op vliegtuigen

7-8

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

De grote VOC Quiz

Wat is de Batavia (een VOC-schip) nu? 

1. Een museumstuk dat je kunt bezoeken 

2. Een boot die nog steeds naar Indonesië vaart 

3. Een schip van de marine 

4. Een geheime schatkamer

7-8

5-6

Ontdekkingsreizigers aan boord van de VOC

Wisten jullie dat ontdekkingsreizigers ook vaak mee gingen aan boord van de VOC?

Schrijf in 2 minuten zoveel mogelijk op dat je over ontdekkingsreizigers weet.

Inspiratie deel 1: nieuwsgierigheid prikkelen en voorkennis activeren

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

7-8

In de schijnwerpers: Abel Tasman

In welk gebied heeft Tasman veel ontdekt?

Schrijf het goede antwoord op je wisbordje.

A

B

C

Inspiratie deel 2: nieuwe kennis aanbieden

Opdracht: Abel Tasman vlog

Maak in groepjes van 4 een vlog van een dag uit het leven van Abel Tasman.

1. Zoek informatie op over:

• Wie Abel Tasman was

  • Welke gebieden hij ontdekte

  • Hoe zijn leven aan boord van een VOC-schip eruit zag

  • Wat een ontdekkingsreis spannend of moeilijk maakte

1. Schrijf een script voor jullie vlog.

2. Neem de vlog op met een telefoon.

7-8

 

Werkvorm:

• Maak een vlog van het dag in het leven van Abel Tasman.

• Je werkt in groepjes van vier.

Checklist bij werkvorm (wanneer heb je de opdracht behaald?)

• Ik heb informatie opgezocht over Abel Tasman

• Ik heb een script en plan geschreven voor mijn vlog.

• Ik heb een vlog gemaakt, waarin minstens wordt verteld:

  • Wie Abel Tasman was

  • Waar Tasman naartoe reisde en wat hij heeft ontdekt

  • 3 feitjes over (het leven van) Abel Tasman

  • iets over het leven aan boord van een VOC-schip in de 17e eeuw.

• Ik heb een vlog gemaakt…

  • Waarin iedereen een rol heeft, alsof jullie echt aan boord zijn

  • Met een logische opbouw(begin – midden – einde)

  • Die ongeveer 1 tot 2 minuten duurt

Klaar-/verdiepingsopdrachten:

• Zoek online informatie op over de inheemse stammen die Abel Tasman tegen kwam bij zijn ontdekkingen. Schrijf een script over de eerste ontmoeting van Abel Tasman met één van deze stammen.

Vaardigheden

Hoe zag een dag uit het leven van Tasman eruit?

Hoe verwerk ik dit in een vlog?

7-8

Reflectiewerkvorm

Opdracht: vlogpresentaties

• Laat jullie vlog zien aan de klas.

• Geef de andere groepjes één tip en één top.

• Is alle belangrijke informatie over Abel Tasman genoemd?

7-8

 

Werkvorm:

• Schrijf een nieuwsbericht over een gebeurtenis uit de VOC-tijd.
  (Keuze uit: ontdekking, gevecht, handelsdeal, protest tegen de VOC)

Checklist bij werkvorm (wanneer heb je de opdracht behaald?)

• Het bericht gaat over een echte gebeurtenis of situatie

• Er staan minstens 2 historische feiten in

• Het heeft een titel, inleiding en slot

• Het is duidelijk en in je eigen woorden geschreven

Klaar-/verdiepingsopdrachten:

• Schrijf een reactie op het nieuwsbericht vanuit iemand in die tijd.

• Bedenk een krantenkop die de lezer meteen nieuwsgierig maakt.

Vaardigheden groep 8+

8+

Welke belangrijke gebeurtenissen vonden plaats in de VOC-tijd?

Hoe verwerk ik dit in een nieuwsbericht?