Wat zit er in je glas of vape?

• New lesson editor
• Nederlands
• Secundair onderwijs

Wat zit er nu eigenlijk echt in je glas of vape?

Workshop

Mevrouw Schurgers & Mevrouw Sneyers

Een opwarmertje

Hoeveel weet jij al of vapes en alcohol?

Hoeveel alcohol zit er in een pint bier?

A

ongeveer 2%

B

ongeveer 4%

C

ongeveer 5%

D

ongeveer 6%

Het is veiliger om alcohol te drinken als je jong en gezond bent.

A

Waar

B

Niet waar

Jongeren zijn zelfs extra kwetsbaar voor de schadelijke effecten van alcohol. Alcoholgebruik kan bij jongeren leiden tot gezondheidsschade en problemen met alcohol op latere leeftijd. Hun hersenen zijn nog volop in ontwikkeling, en alcohol kan deze ontwikkeling verstoren en leiden tot langdurige negatieve effecten

Als je geen kater hebt, heb je geen schade opgelopen.

A

Waar

B

Niet waar

Wat helpt je om sneller nuchter te worden?

A

Koffie drinken

B

Een koude douche nemen

C

Niets, enkel je lichaam tijd geven

Hoewel cafeïne je alerter kan laten voelen, vermindert het de hoeveelheid alcohol in je bloedbaan niet. Evenzo heeft een koude douche geen effect op het alcoholgehalte in je bloed. De enige manier om nuchter te worden is door de tijd te geven aan je lichaam om de alcohol te verwerken.

Een vape zonder nicotine...

A

is altijd gezond.

B

is niet verslavend.

C

kan nog steeds schadelijk zijn.

D

heeft geen effect op je lichaam.

Alcohol is minder schadelijk dan vapen.

A

Waar

B

Niet waar

Als je te veel alcohol hebt gedronken mag je…

A

Niet meer met de auto rijden, maar wel met de fiets.

B

Alleen nog met de fiets rijden.

C

Niet met de auto, en niet met de fiets rijden.

D

Met de fiets rijden zolang je een helm draagt.

Alcohol: wat is het?

Alcohol, ook bekend als ethanol, is een psychoactieve stof aanwezig in bier, wijn en sterke drank. Het beïnvloedt lichaam en gedrag.

Hoe wordt alcohol gemaakt?

Alcohol ontstaat door fermentatie. Sterke dranken worden extra gedistilleerd voor een hoger alcoholgehalte.

Verschillende dranken en alcoholpercentages

• Wijn: bevat meestal tussen 9% en 15% alcohol.
  

• Sterke drank: bevat vaak 35-50% alcohol of meer.

• Bevat meestal tussen 4% en 6% alcohol.
  

• Speciaalbieren kunnen hoger zijn.
  Bijvoorbeeld: Kasteelbier rouge bevat 8% alcohol.

Bier

Wijn & sterke drank

Wat betekent volgens jou 5% vol op een alcoholisch drankje?

A

Dat er 5 ml pure alcohol zit in 1 liter drank.

B

Dat er 5 ml pure alcohol zit in 50 ml drank.

C

Dat er 5 ml pure alcohol zit in 100 ml drank.

D

Dat er 5 ml pure alcohol zit in 500 ml drank.

Aan de slag: bereken zelf alcoholhoeveelheid

Formule: (volume drank / 100) x alcoholpercentage = pure alcohol (ml).

• Voorbeeld Stella (25 cl - 5%):

(250 / 100) x 5 = 12,5 ml pure alcohol

In één pint Stella zit dus 12,5 ml pure alcohol.

Verschillende dranken en alcoholpercentages

*0,5 promille in je bloed is de veilige limiet. Een voertuig besturen is met een hoger promille strafbaar.

Welke effecten van alcohol ondervind je bij jezelf als je gedronken hebt? (anoniem)

Situatie: twee jongeren drinken exact hetzelfde:

• 3 pintjes

• op één uur

• zonder gegeten te hebben

Persoon 1:

• meisje

• 55 kg

• Drinkt één keer per jaar

Persoon 2:

• jongen

• 75 kg

• Drinkt één keer per jaar

Persoon 3:

• jongen

• 75 kg

• Drinkt regelmatig

A

Persoon 1 voelt het meeste effect.

B

Persoon 2 voelt het meeste effect.

C

Persoon 3 voelt het meeste effect.

D

Ze voelen allemaal evenveel effect.

Alcohol zich verdeelt over je lichaamsvocht.

Iemand met minder lichaamsmassa sneller een hogere alcoholconcentratie krijgt in het bloed.

Effecten van alcohol op je lichaam

Licht onder invloed

• Hartslag en ademhaling versnellen

• Je voelt je warmer

• Je zintuigen verminderen

Duidelijk onder invloed

• Je gedrag/stemming verandert

• Je overschat jezelf

• Je geheugen en zicht verminderen.

Sterk onder invloed

• Misselijkheid/braken

• Emotionele reacties

• Verwarring/afwezigheid

• Je zintuigen verslechteren

Gevaarlijk onder invloed

• Risico's op: bewusteloosheid, ademhalingsproblemen, hartstilstand, coma, dood...

Alcohol en sociale druk

Geef aan in welke mate jij akkoord bent met de stelling.

Iedereen drinkt, dus ik moet maar meedoen om erbij te horen.

1

Helemaal akkoord

2

Akkoord

3

Neutraal

4

Niet akkoord

5

Helemaal niet akkoord

Als ik niet drink, vindt iedereen me saai.

1

Helemaal akkoord

2

Akkoord

3

Neutraal

4

Niet akkoord

5

Helemaal niet akkoord

Eéntje is geentje.

1

Helemaal akkoord

2

Akkoord

3

Neutraal

4

Niet akkoord

5

Helemaal niet akkoord

Mensen die niet meedrinken op sociale evenementen zijn ongezellig.

1

Helemaal akkoord

2

Akkoord

3

Neutraal

4

Niet akkoord

5

Helemaal niet akkoord

Op een voordrink moeten alle aanwezigen drinken.

1

Helemaal akkoord

2

Akkoord

3

Neutraal

4

Niet akkoord

5

Helemaal niet akkoord

Sociale druk rond alcohol

Veel jongeren voelen druk om te drinken. Denk aan uitspraken als 'Iedereen doet het' of 'Doe niet zo ongezellig'.

Veel mensen denken dat ze een reden moeten geven om niet te drinken,
maar eigenlijk is “nee” gewoon een volledig antwoord.

Je bent niet verantwoordelijk voor wat anderen daarvan vinden.

Waar kun je hulp vinden bij alcoholproblemen?

• alcoholhulp.be

• druglijn.be

• neem contact op met lokale hulpverleners

• Jac Geel

Wat is nicotine?

Nicotine en je hersenen

Hoeveel procent van de jongeren in België heeft afgelopen jaar een vape gebruikt?

A

6%

B

9%

C

17%

D

23%

Eén wegwerpvape van 18 mg bevat meer nicotine dan één pak sigaretten.

A

Waar

B

Niet waar

Hoeveel nicotine krijg je binnen?

1 sigaret = gemiddeld 1,5 mg nicotine. Eén pakje (20) = 30 mg nicotine

Bij vape: aantal ml × mg/ml = totale nicotine.

18 mg/ml x 2ml liquid = 36 mg nicotine

--> Dat is meer dan een pakje sigaretten! Sommige illegale vapes bevatten nog veel meer.

Wat weten we over de langetermijneffecten van vapen?

🧠 Hersenen

• Verstoort je hersenontwikkeling

• Snellere nicotineverslaving

• Meer kans op concentratieproblemen
  

🫁 Longen

• Irritatie van luchtwegen

• Kortademigheid

• Verminderde longfunctie

❤️ Hart

• Hogere hartslag

• Hogere bloeddruk

• Groter risico op hart- en vaatziekten
  

🔗 Verslaving

• Moeilijker om te stoppen

• Meer kans op roken of andere verslavende middelen later

We weten nog niet alles over de lange termijn, maar wat we wél weten is dat nicotine en de stoffen in damp
een effect hebben op je hersenen, longen en hart.

Je kan sterven aan een te grote inname van nicotine.

Fabel of feit?

A

Fabel

B

Feit

Vapes met smaakjes zijn minder schadelijk dan tabakvapes.

Fabel of feit?

A

Fabel

B

Feit

Vapen kan je sportprestaties beïnvloeden.

Fabel of feit?

A

Fabel

B

Feit

Vapen is minder schadelijk voor je hersenen als je jong bent.

Fabel of feit?

A

Fabel

B

Feit

Waar kan je terecht als je vragen hebt over roken, vapen of nicotinegebruik?

• Bullshitfree-bib

• Podcast ‘verslaving in verbinding’ aflevering rond roken en vapen

• Podcast ‘Verslaafd gemaakt’ van Fons Hendriks uit Nederland over nicotine en vapen

• www.gezondleven.be/themas/tabak/e-sigaret

• www.tabakstop.be/e-sigaret

• Interessante reeks op Netflix: ‘Big vape’

Reflectie

• Schrijf drie dingen op die je deze workshop geleerd hebt.

• Schrijf twee dingen op waarover je nog meer wil weten.

• Stel één vraag over iets dat je nog niet goed hebt begrepen.

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.