Week 5 de maatschappij en ik democratie

• Maatschappijleer
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 1

Maatschappij & IK! 

Week 5: Democratie 

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

Overzicht Periode 1

• Thema: Maatschappij & IK! 
• Benodigde lesmaterialen: laptop, werkboekje, pen

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10
Intro	Verenigde Naties...	Mensen-rechten	Geen les	Kinder-rechten	Democratie	Dictatuur	Burgers	Objectief en subjectief	Eind-opdracht

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

              Startklaar

• Telefoon in het Zakkie – in de tas

• Schoolspullen op tafel: werkboekje in JDW-map en pen

• Laptop: dicht in je tas

• Jas uit en over de stoel
  

• Geen kauwgom of ander lekkers 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Waarom zijn kinderrechten belangrijk?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Wat zijn kinderrechten?

1. Afspraken tussen landen over hoe je met kinderen moet omgaan
2. Tips voor ouders over wat ze wel en niet moeten goedvinden
3. Rechten die kinderen zelf hebben gemaakt
4. Mensenrechten, speciaal voor kinderen

Wat is GEEN kinderrecht?

1. Luisteren naar de mening van een kind
2. Recht op spel en vrije tijd
3. Een kind heeft altijd gelijk
4. Recht op eigen taal en cultuur

Wie moeten zich aan kinderrechten houden?

1. Je ouders
2. Leraren
3. Politie
4. Politiek

Wat betekent vrijheid van meningsuiting?

1. Recht om je mening te geven en zeggen hoe je ergens over denkt
2. Recht om gelijk te krijgen
3. Volwassenen moeten goed naar je luisteren
4. Jij bepaalt altijd wat er met jou gebeurt

           Leerdoelen

1. Leerlingen weten wat een democratie is

2. Leerlingen kunnen de kenmerken van een democratie noemen

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

           Sleutelwoorden

• Democratie 
• Volksvertegenwoordiging 
• Grondwet 
• Vrije verkiezingen 
• Scheiding der machten 
• Vrije pers

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Wie is de baas in Nederland?

1. Tweede Kamer
2. Minister-president
3. De inwoners van Nederland
4. Burgermeester

Democratie

• Een regeringsvorm waarbij de macht bij het volk ligt 
• Directe democratie: iedereen mag over elk onderwerp meebepalen 
• Indirecte democratie: volk kiest volksvertegenwoordigers die politieke besluiten maken

Kenmerken democratie

1. Volksvertegenwoordiging 

2. Vrije verkiezingen 

3. Grondwet

4. Vrije pers

5. Scheiding der machten

Vrije verkiezingen

• Burgers kiezen volksvertegenwoordigers om hun belangen te behartigen in de overheid en het bestuur
  
• Vrije verkiezingen: iedereen mag zelf kiezen op wie die stemt 

Grondwet

• De belangrijkste regels van een land, inclusief rechten en plichten van burgers 
• Bijvoorbeeld: Iedereen is gelijk, Vrijheid van meningsuiting, Vrijheid van godsdienst en vrije pers 

Scheiding der machten

• Trias Politica: de drie machten in Nederland zijn gescheiden
• Drie machten: wetgevend, uitvoerend, rechtsprekend 

Tweede Kamerlid Geert Wilders  maakt wetten

Minister Mariëlle Paul voert de wetten uit 

Rechter Elianne van Rens gaat over de rechtspraak

Aan de slag

• Maak een poster waarmee jij aan anderen uitlegt waarom democratie belangrijk is.
• Denk aan de onderwerpen: verkiezingen, grondwet, scheiding der machten en vrije pers

Op je poster moet staan:

• Een korte slogan
• Een tekening 
• Uitleg over één van de onderwerpen 

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Aan de slag

Maak een mindmap over democratie.

Zorg dat alle kenmerken van democratie naar voren komen

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Wat is een belangrijk kenmerk van een democratie?

1. Burgers kiezen volksvertegenwoordigers bij vrije verkiezingen
2. De regering wordt aangewezen door de koning
3. Alleen de rijkste mensen mogen stemmen
4. Er zijn geen politieke partijen

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Wat betekent het als er vrije pers is in een land? 

1. Journalisten krijgen opdrachten van de regering
2. Alleen positieve berichten mogen worden gepubliceerd
3. De overheid keurt elk nieuwsbericht goed
4. Journalisten mogen zelf kiezen wat zij zeggen over wat er in een land gebeurt

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Wat is het doel van de scheiding der machten?

1. Zorgen dat wetten sneller worden goedgekeurd
2. Zorgen dat de politie streng optreedt
3. Voorkomen dat één persoon alle macht heeft
4. Zorgen dat de pers geen invloed heeft

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Wat staat er in de grondwet van een democratie?

1. Alleen de rechten van de koning
2. De rechten en plichten van burgers en overheid
3. De verjaardagen van ministers
4. Alleen de regels voor verkiezingen

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

De minister-president mag zonder toestemming van het parlement nieuwe wetten invoeren

1. Democratie
2. Geen democratie

Een krant publiceert kritiek op de regering.

1. Democratie
2. Geen democratie

Alleen rijke mensen mogen stemmen

1. Democratie
2. Geen democratie

De grondwet bepaalt dat iedereen gelijk is voor de wet

1. Democratie
2. Geen democratie

Een journalist moet naar de gevangenis omdat ze een kritisch artikel schreef over de Tweede Kamer

1. Democratie
2. Geen democratie

Terugkijken 

op de leerdoelen

1. Leerlingen weten wat een democratie is
2. Leerlingen kunnen de kenmerken van een democratie noemen

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Terugkijken 

op de leerdoelen

1. Democratie
2. Volksvertegenwoordiging
   
3. Grondwet
   
4. Vrije verkiezingen
   
5. Scheiding der machten
   
6. Vrije pers
   

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Afsluiten

Volgende week:

dictatuur