H4 - vraag & aanbod (4.1 t/m 4.6)

• Economie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

Welkom

4 vwo ECONOMIE  ||  2025-2026

Programma

• Leerdoelen
• Theorie
  
• Leerdoelen
• Aan de slag

Leerdoelen

Voorbeelden geven van negatieve en positieve externe effecten. 

Het verband tussen externe effecten en en maatschappelijke kosten uitleggen. 

Uitleggen dat mvo kan bijdragen aan minder negatieve externe effecten.

Uitleggen dat bedrijven bij mvo rekening houden met people, profit en planet.

Uitleggen dat heffingen en subsidies een bijdrage kunnen leveren aan het internaliseren van externe effecten. 

De aanbodfunctie herschrijven als er een heffing of subsidie wordt ingesteld.

Berekenen hoeveel procent wordt afgewenteld van een subsidieheffing.

Duurzaamheid

Externe effecten

Extern effect: 

effect als gevolg van 

productie en consumptie --> 
Niet bij de prijs inbegrepen.

Negatieve externe effecten &  

positieve externe effecten

Externe effecten

Extern effect: gevolgen van consumptie en productie die niet in de prijs worden meegenomen maar wel de welvaart van andere beïnvloeden.

Negatieve externe effecten: Een extern effect waarbij de welvaart van de maatschappij afneemt.

Positieve externe effecten: Een extern effect waarbij de welvaart van de maatschappij toeneemt. 

Positief extern effect 

Positief extern effect 

Negatief extern effect 

Negatief extern effect 

Wat is geen voorbeeld van een extern effect?

1. Rommel na het concert in de ZiggoDome
2. Bouw van een nieuw stadsplein
3. Rommel na een wedstrijd van FCT buiten het stadion
4. Uitstoot van de fabriek van Tata-steel

MVO

This video is no longer available

explain

Circulaire economie 

Circulaire economie

In 2050 moet NL een circulaire economie zijn

In circulaire economie bestaat geen afval, 

net zoals in de natuur: 

Heffingen en subsidies

Via heffingen, zoals BTW, accijns en subsidies, beïnvloedt de overheid de prijzen.

Heffingen: schadelijke producten worden belast met een heffing (accijns); een kostenverhogende belasting.

Subsidies: hiermee wil de overheid de prijzen verlagen zodat het product meer gekocht wordt.

Afwentelen

Het afwentelingspercentage geeft aan hoeveel procent van de heffing wordt afgewenteld op de consument.

Aanbodfunctie

Qa = 0,2P -2 

De heffing is 10 euro voor de producent.

Qa = 0,2(P - 10 ) -2

Qa = 0,2P - 2 -2

Qa = 0,2P -4

Vanuit hier komt er dan een andere evenwichtsprijs. 

Afwentelen 

Door de verandering in de aanbodlijn komt er nu een andere evenwichtsprijs. De consument moet meer betalen. 

Dit is niet de volledige 10 euro. Je kijkt met het afwentelingspercentage hoeveel procent van de totale heffing nu door de consument betaald wordt. 

Evenwichtsprijs voor heffing = €50
Heffing = €10
Evenwichtsprijs na heffing = €55
Afwentelingspercentage = ...?

1. 10%
2. 33%
3. 50%
4. 100%

Qv = -2p + 120

Qa = 2,5p - 15 Er komt een heffing van 10 De nieuwe aanbodfucntie:

Qa = 2,5p - 40

Hoeveel is het afwentelingspercentage op de consument?

1. 29%
2. 55,6%
3. 29,4%
4. 55,4%

Leerdoelen

Voorbeelden geven van negatieve en positieve externe effecten. 

Het verband tussen externe effecten en en maatschappelijke kosten uitleggen. 

Uitleggen dat mvo kan bijdragen aan minder negatieve externe effecten.

Uitleggen dat bedrijven bij mvo rekening houden met people, profit en planet.

Uitleggen dat heffingen en subsidies een bijdrage kunnen leveren aan het internaliseren van externe effecten. 

De aanbodfunctie herschrijven als er een heffing of subsidie wordt ingesteld.

Berekenen hoeveel procent wordt afgewenteld van een subsidieheffing.

Aan het werk

Maken t/m 4.6 --> 4.6 bespreken. 

Nakijken

• Wat heb je goed gedaan?
• Wat kun je beter doen?

Lees de tekst

• Onderstrepen
• Samenvatten